Vụ đề xuất lạ của Vietnam Airlines: Dấu hỏi về sự tham gia của ngân hàng

Hồng Minh

11:27 14/03/2016

Việc VNA không công bố rộng rãi kế hoạch cổ phần hóa Vasco, thuê tư vấn định giá, đặt ra các tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược để Nhà nước không lo thất thoát tài sản, trong khi doanh nghiệp lại tìm được đối tác phù hợp (như nhiều công ty con trong lĩnh vực hàng không khác đã làm khi cổ phần hóa trong 2 năm qua) khiến dư luận có quyền nghi ngờ, đặt dấu hỏi lớn.

Vụ đề xuất lạ của Vietnam Airlines: Dấu hỏi về sự tham gia của ngân hàng

Máy bay của Vasco, ảnh MH.

Ý tưởng kinh doanh khó hiểu của Vietnam Airlines (VNA): Đề xuất thành lập hãng hàng không mới với sự tham gia góp vốn của Techcombank ngày càng lộ rõ những điểm bất thường khi cơ quan quản lý nhà nước (Bộ GTVT) chính thức lên tiếng "trần tình".

Liên quan đến vụ việc này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi phỏng vấn Luật sư Nguyễn Phú Thắng, Công ty Luật INTERCODE, Hà Nội.

Đề xuất thành lập hãng hàng không mới với sự tham gia góp vốn của Techcombank ngày càng lộ rõ những điểm bất thường: Việc VNA không công bố rộng rãi kế hoạch cổ phần hóa Vasco, thuê tư vấn định giá, đặt ra các tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược để Nhà nước không lo thất thoát tài sản, trong khi doanh nghiệp lại tìm được đối tác phù hợp (như nhiều công ty con trong lĩnh vực hàng không khác đã làm khi cổ phần hóa trong 2 năm qua) khiến dư luận nghi ngờ, đặt dấu hỏi lớn.

Thế nhưng Bộ GTVT lại cho rằng, không có quy định nào hướng dẫn chuyển đơn vị phụ thuộc của một Tổng công ty cổ phần thành công ty cổ phần. Bộ này cho rằng: Theo quy định của pháp luật hiện nay, doanh nghiệp Nhà nước là doanh nghiệp mà nhà nước sở hữu 100% cổ phần. Trong khi VNA đã thực hiện cổ phần hóa từ cuối năm 2014, bởi vậy VNA không phải là một công ty nhà nước, do đó các công ty phụ thuộc, trong đó có Vasco, cũng không thể coi là doanh nghiệp nhà nước được.

Trong quy định của pháp luật có văn bản về việc chuyển đổi Công ty TNHH MTV 100% vốn Nhà nước thành công ty cổ phần (Nghị định 59/2011). Nếu VNA chưa được cổ phần hóa thì chúng ta có thể lựa chọn 1 trong 2 hình thức: Một là chuyển đơn vị phụ thuộc thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên rồi mới thực hiện quy trình cổ phần hóa. Hai là góp vốn thành lập một công ty cổ phần bằng cách dùng toàn bộ tài sản của đơn vị phụ thuộc đánh giá lại theo quy định của pháp luật.

VNA đã lựa chọn phương án 2, góp vốn tạo nên một công ty cổ phần, đánh giá lại tài sản theo quy định của pháp luật, thuê tổ chức tư vấn thẩm định độc lập được ủy nhiệm từ Bộ Tài chính và được sự đồng thuận của các cổ đông.

Theo cách giải thích này thì VNA thành lập một hãng bay cổ phần dựa trên tái cấu trúc Vasco, với sự tham gia góp vốn của Techcombank và đây không phải là cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước nên không cần qua đấu giá công khai.

Bộ Giao thông cho rằng đây là "động thái kinh doanh đúng luật", dưới góc độ pháp lý, xin luật sư cho biết cách giải thích của Bộ giao thông có đúng pháp luật hay không?

Luật sư Nguyễn Phú Thắng
Vấn đề quan trọng là cần phải làm rõ giá trị sổ sách của VNA sau cổ phần hóa có hay không thể hiện giá trị tài sản của Công ty bay Dịch vụ Vasco. Như vậy, có thể xảy ra hai trường hợp khác nhau:

Một là, nếu giá trị tài sản của Bay dịch vụ Vasco (bao gồm cả quyền sử dụng đất) là tài sản không cần dùng đến hoặc có giá trị bằng 0 hoặc không được đưa vào giá trị doanh nghiệp VNA sau cổ phần hóa thì nhiều khả năng Vasco vẫn là doanh nghiệp Nhà nước sở hữu 100%, tài sản của Vasco chưa được định đoạt sau cổ phần hóa và việc tái cấu trúc doanh nghiệp, xử lý tài chính bắt buộc phải qua trình tự đấu giá công khai, kể cả có nguy cơ tuột mất “cơ hội vàng”. Có như vậy mới đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch theo của thị trường, đồng thời giúp doanh nghiêp huy động vốn.

Hai là, nếu toàn bộ giá trị tài sản của Vasco đã được tính toán đưa vào sổ sách của VNA sau cổ phần hóa, thì việc lựa chọn hình thức hợp tác đầu tư dưới dạng công ty cổ phần phụ thuộc vào Nghị quyết của Hội động quản trị Việt Nam Airlines với thể thức và nội dung do Điều lệ của Vietnam Airlines quy định.

Nếu theo cách giải thích của Bộ giao thông thì cách thức "góp vốn tạo nên công ty cổ phần" được thừa nhận là "động thái kinh doanh đúng luật" thì liệu sau này các đơn vị cổ phần hóa tương tự như Vasco có được không cần đấu giá chỉ cần mời một cổ đông thân quen tới tự định giá rồi góp vốn, sở hữu cổ phần? Công ty thành lập theo hình thức này sẽ được xếp hạng là loại doanh nghiệp gì khi công ty cổ phần không phải, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không phải? Làm sao tránh khỏi thất thoát tài sản Nhà nước khi hình thức "góp vốn tạo nên công ty cổ phần" được thực hiện thay vì công khai, minh bạch tiến hành theo đúng các trình tự của quá trình cổ phần hóa? Điều này có vi phạm các quy định về cổ phần hóa hoặc tạo tiền lệ xấu không?

Ở đây tôi chưacó số liệu đầy đủ của VNA sau trước và sau cổ phần hóa cũng như giá trại tài sản của Vasco hiện tại nên không thể chắc chắn. Có điều việc dư luận lo ngại “thương vụ” thành công có thể gây thất thoát tài sản Nhà nước là có cơ sở và cần phải nhận được nội dung trả lời thỏa đáng và thuyết phục. Thực tế cho thấy khi cổ phần hóa, rất nhiều tài sản của Nhà nước bị đưa vào danh mục “tài sản không cần dùng”, bị định giá thấp và sau đó được chuyển hóa theo muôn vàn cách khác nhau. Đặc biệt là quyền sử dụng đất (kể cả đất đang thuê của Nhà nước).

Cho nên dư luận lo ngại tài sản, lợi ích từ tài sản Nhà nước có thể rơi vào một người hay một nhóm người nào đó cũng có gì là vô lý.

Dự kiến hiệu quả hoạt động của CTCP Hàng không Vasco.
Theo các công bố của VNA thì ngân hàng Techcombank sẽ góp 49% cổ phần vào công ty mới này và hai bên sẽ lập ra hãng hàng không cổ phần trong đó Techcombank góp 49% cổ phần bằng tiền mặt, xin luật sư cho biết quy định về đầu tư ngoài ngành đối với ngành ngân hàng?

Nếu hoạt động đầu tư này của công ty quỹ do ngân hàng Techcombank là chủ sở hữu không trái với luật các tổ chưc tín dụng, Nghị định hướng dẫn và thông tư của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động phi tín dụng thì công ty này có thể tham gia góp vốn vào doanh nghiệp cổ phần vận tải hang không Vasco.

Tuy nhiên, việc này cũng phải phù hợp với Điều lệ của Techcombank cũng như công ty con của Techcombank. Song, có hai câu hỏi cần đặt ra và cần được giải đáp, đó là: Thứ nhất là, nếu đầu tư góp vốn không hiệu quả, rủi ro xảy ra, thậm chí có thể là mất vốn thì hậu quả của nó có ảnh hưởng đến ngân hàng mẹ hay không? Khi Techombank là ngân hàng đại chúng và hiện đang nắm giữ lượng tiền khổng lồ trong dân. Tôi muốn nói hậu quả tài chính và cả phi tài chính.

Thứ hai là, Tại sao mà một nhà băng lớn lại tham gia góp vốn vào lĩnh vực có thể nói khá rủi ro như đã xảy ra các tiền lệ trước đó và với một phương án kinh doanh vô cùng khiêm tốn về lợi nhuận. Đây là điều dư luận chưa có lời giải đáp.

Giả sử VNA vẫn cố tình lập ra công ty cổ phần bằng hình thức góp vốn, tài sản Nhà nước không được đấu giá công khai thì ai sẽ chịu trách nhiệm khi phát hiện vốn, tài sản nhà nước được góp vào công ty cổ phần không minh bạch và có thể thuộc về sở hữu của các tư nhân, các tổ chức khác không phải là Nhà nước?

Giả sử, quá trình cổ phần hóa Vietnam Airlines có sai phạm liên quan hoặc có nguồn gốc từ giá trị tài sản của Công ty bay dịch vụ Vasco, chắc chắn việc góp vốn bằng động sản, bất động sản, uy tín, lợi thế kinh doanh khác của Vasco vào doanh nghiệp cổ phần cũng sẽ sai phạm theo.

Theo quy định của pháp luật hiện hành về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, các cá nhân có thẩm quyền, trách nhiệm, liên quan đến các các bước sau đây đều phải chịu trách nhiệm hoặc liên đới chịu trách nhiệm về việc thất thoát tài sản Nhà nước hoặc vi phạm pháp luật khác: Xây dựng Phương án cổ phần hóa; Thành lập Ban Chỉ đạo cổ phần hóa doanh nghiệp và tổ giúp việc; Chuẩn bị các hồ sơ, tài liệu; Tổ chức kiểm kê, xử lý những vấn đề về tài chính và tổ chức xác định giá trị doanh nghiệp; Quyết định và công bố giá trị doanh nghiệp; Tổ chức thực hiện phương án cổ phần hóa; Tổ chức quyết toán, bàn giao giữa doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước và công ty cổ phần.

Xin cảm ơn luật sư!

Theo Báo Pháp Luật Việt Nam

Giá trong ngày

1.3

0.0 (0.0%)
Giá tham chiếu1.3
Giá mở cửa1.3
Giá cao nhất1.3
Giá thấp nhất1.3
Giá đóng cửa1.3
Khối lượng48,612
Giao dịch ròng NĐTNN0
Room nước ngoài còn lại46.32%

Đơn vị giá : 1000 VNĐ

KLCP đang lưu hành (cp)20,000,000
Vốn hóa thị trường (tỷ VNĐ)26.0
EPS 4 quý gần nhất (VNĐ)-5,964.3
P/E-
Giá trị sổ sách (VNĐ)2,415.5
P/B0.5
Lợi tức cổ phiếu (%)20
NgàyThay đổi giáKL
Khớp lệnh
Tổng GTGD
21/07

1.30

0.00 (0.00%)

48,61263,196
20/07

1.30

0.10 (7.14%)

60,30480,976
19/07

1.40

0.10 (6.67%)

12,46917,474
18/07

1.50

0.10 (7.14%)

660984
17/07

1.40

0.10 (6.67%)

51,02070,808
14/07

1.60

0.20 (14.29%)

85,220124,998
13/07

1.60

0.10 (6.67%)

16,10022,750
12/07

1.60

0.20 (14.29%)

14,05021,300
11/07

1.50

0.00 (0.00%)

4,79211,752
10/07

1.50

0.20 (11.76%)

3,5965,552

Xem tất cả >

Đơn vị GTGD: 1,000 VNĐ

Lịch sự kiện

Cổ đông lớn

Lịch sự kiện

16/06/2017

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố nghị quyết HĐQT về việc lựa chọn Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC là đơn...

26/05/2017

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên năm 2017.

26/05/2017

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship tổ chức ĐHĐCĐ thường niên năm 2017:Ngày giao dịch không hưởng quyền : 08/03/2017 Ngày đăng ký cuối cùng : 09...

03/05/2017

Chuyển Sàn

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship chính thức đăng ký giao dịch trên UPCoM:Số lượng chứng khoán đăng ký giao dịch:...

21/04/2017

Tạm dừng Niêm yết

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship hủy niêm yết cổ phiếu trên HOSE:Số lượng cổ phiếu hủy niêm yết: 20.000.000 cổ...

24/10/2016

Kết quả kinh doanh quý

Báo cáo tài chính quý 3/2016.

21/07/2016

Kết quả kinh doanh quý

Báo cáo tài chính Q2/2016.

28/04/2016

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên năm 2016.

28/04/2016

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship tổ chức họp ĐHĐCĐ thường niên năm 2016: Ngày giao dịch không hưởng quyền: 09/03/2016 Ngày đăng ký cuối cùng :...

07/04/2016

Sự kiện khác

Cổ phiếu Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship bị đưa vào diện bị kiểm soát từ ngày 07/04...

27/11/2015

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố bổ nhiệm bà Trần Thị Thanh Hương chức vụ Kế...

22/10/2015

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố nghị quyết HĐQT về việc thông nhất điều chỉnh kế...

22/10/2015

Kết quả kinh doanh quý

Báo cáo tài chính Q3/2015.

08/05/2015

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên 2015: Ngày giao dịch không hưởng quyền: 31/03/2015 Ngày đăng ký cuối cùng: 02/04/2015 Thời gian tổ chức đại hội...

08/05/2015

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên

Nghị quyết ĐHĐCĐ 2015

06/03/2015

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố thay đổi nhân sự chủ chốt từ 6/3/2015: - Miễn nhiệm chức vụ chủ...

23/05/2014

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố nghị quyêt ĐHĐCĐ 2014.Tải file gốc

01/04/2014

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2014:Ngày giao dịch không hưởng quyền: 11/04/2014Ngày đăng ký cuối cùng...

23/07/2013

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo. Tải file dữ liệu gốc

04/07/2013

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo. Tải file dữ liệu gốc

04/07/2013

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo. Tải file dữ liệu gốc

18/04/2013

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông cáo họp Đại hội cổ đông năm 2013 - Ngày giao dịch không hưởng quyền : 16/04/2013 - Ngày đăng ký cuối cùng : 18/04/2013...

16/08/2012

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo.Tải file dữ liệu gốc

20/06/2012

Nghị quyết đại hội cổ đông thường niên

VNA: Nghị quyết 2012Tải file dữ liệu gốc

20/06/2012

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo.Tải file dữ liệu gốc

18/05/2012

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông cáo họp Đại hội cổ đông năm 2012 Ngày giao dịch không hưởng quyền : 16/05/2012 Ngày đăng...

17/10/2011

Trả cổ tức bằng tiền mặt

VNA: Trả cổ tức bằng tiền mặt Ngày giao dịch không hưởng quyền: 08/09/2011 (trường hợp bán thỏa thuận với khối lượng từ 100.000 cổ phiếu trở lên vào...

22/08/2011

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố Nghị quyết Hội đồng quản trị.Link download

27/05/2011

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông cáo họp Đại hội cổ đông năm 2011 - Ngày giao dịch không hưởng quyền: 26/04/2011 (trường hợp bán thỏa thuận...

25/05/2011

Trả cổ tức bằng tiền mặt

VNA: Trả cổ tức bằng tiền mặt - Ngày giao dịch không hưởng quyền: 26/04/2011 (trường hợp bán thỏa thuận với khối lượng từ 100.000 cổ phiếu trở lên vào các ngày 26 & 27/04...

05/05/2011

Thay đổi BLĐ

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship thông báo thay đổi ban lãnh đạo. Link download

23/02/2011

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố Nghị quyết Hội đồng quản trị. Link download (Theo hsx)

27/01/2011

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố Nghị quyết Hội đồng quản trị. Link download (Theo hsx)

12/01/2011

Họp Hội đồng Quản trị

Công ty Cổ phần Vận tải biển Vinaship công bố Nghị quyết Hội đồng quản trị. Link download (Theo hsx)

17/06/2010

Đại hội Đồng Cổ đông

Công ty CP Vận tải biển Vinaship (VNA) thông báo họp Đại hội cổ đông thường niên năm 2010Thời gian: 8h00, thứ Năm, ngày 17...

01/06/2010

Thay đổi BLĐ

VNA thông báo thay đổi người Công bố thông tin là Bà Bùi Thị Minh Nguyệt thay thế cho ông Phạm Khoa...

16/04/2010

Kết quả kinh doanh năm chính thức

Báo cáo tài chính năm 2009

12/05/2009

Đại hội Đồng Cổ đông

Sở Giao dịch CK TP. HCM thông báo về ngày đăng ký cuối cùng cho việc họp Đại hội cổ đông thường niên năm 2009 của Công ty CP Vận tải biển Vinaship (mã CK: VNA) như sau: Ngày giao dịch không hưởng quyền: 14/04/2009 Ngày đăng ký cuối cùng: 16/04/2009 Mục đích : Tổ...

09/04/2009

Kết quả kinh doanh năm chính thức

Báo cáo tài chính năm 2008

Doanh nghiệp cùng ngành