“Thiếu minh bạch trong cấp phép dẫn tới lùm xùm dự án Núi Pháo”

Tuyết Nhung

15:31 29/07/2016

BizLIVE - Theo TS. Nguyễn Thành Sơn, việc giữ bí mật, không công khai minh bạch trong cấp phép khai thác khoáng sản mới dẫn đến những lùm xùm về dự án Núi Pháo hiện nay.

“Thiếu minh bạch trong cấp phép dẫn tới lùm xùm dự án Núi Pháo”

TS. Nguyễn Thành Sơn, nguyên Trưởng Ban Chiến lược Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV).

Tại hội thảo “Quản lý đầu tư trong khai thác khoáng sản - Các bất cập và khuyến nghị” diễn ra sáng 29/7, TS. Nguyễn Thành Sơn, nguyên Trưởng Ban Chiến lược Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã chỉ ra bốn bất cập đang tồn tại trong lĩnh vực đầu tư khai thác khoáng sản. 
Ông Sơn nhìn nhận, bất cập lớn nhất là bất cập từ chính sách. Bản thân chính sách ban hành không bất cập nhưng bất cập ở chỗ, có chính sách ban hành rồi lại giữ bí mật, không công khai minh bạch.
“Nếu Nghị quyết của Bộ Chính trị do nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười ký ban hành năm 1993 được công khai thì làm gì có chuyện dự án Núi Pháo để bây giờ phải vào đó để thanh kiểm tra”, ông Sơn nói.
Bên cạnh đó, ông Sơn bày tỏ, công tác quy hoạch trong khai thác khoáng sản cũng rất nhiều vấn đề cần bàn. Quy hoạch thì rất nhiều, trong đó Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng làm rất nhiều quy hoạch liên quan đến khoáng sản, vài chục quy hoạch nhưng chất lượng cực kỳ thấp.
“Tôi được biết có những quy hoạch Thủ tướng chưa phê duyệt, các bộ ngành còn đang lấy ý kiến đã vỡ, đã phải hủy rồi. Ví dụ, quy hoạch than là quy hoạch lớn nhất trong khoáng sản. Nhưng từ ngày thành lập đến nay, Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) thực hiện theo đúng một quy hoạch duy nhất là quy hoạch năm 2003, còn sau đấy đều là ý kiến điều chỉnh, không có một phê duyệt chính thức nào cả nên chất lượng quy hoạch rất kém”, ông Sơn thẳng thắn nói.
Bất cập thứ ba theo chuyên gia này đến từ việc thực hiện quy hoạch. Trong quy hoạch ngành than năm 2003 đã nói rất rõ là xuất khẩu than tối đa trong giai đoạn 2002 – 2005 là 2 triệu tấn. Thế mà TKV xuất gần 20 triệu tấn trong giai đoạn đó và nói rằng đó là đi trước kế hoạch 5 năm. Như vậy là cơ hội, không theo quy hoạch nào cả. 
“Trong chênh lệch giữa khai hải quan của Việt Nam với khai hải quan của Trung Quốc thì Việt Nam xuất sang Trung Quốc lên tới 30 triệu tấn than năm cao nhất. Xin thưa rằng số liệu của hải quan Trung Quốc là chính xác, bởi vì đơn vị nhập bên Trung Quốc được bù giá, được khuyến khích, nên họ nhập bao nhiêu khai thật bấy nhiêu. Ngược lại, ở Việt Nam thì ăn cắp than để xuất khẩu nên không ai khai cả”, ông Sơn chỉ ra bất cập trong thực hiện quy hoạch.
Cuối cùng, với một ngành đặc thù như ngành khai thác khoáng sản, ông Sơn cho rằng việc tái đầu tư vào sản xuất hầu như không có, đặc biệt là ở doanh nghiệp nhà nước. Như ở TKV, từ lúc thành lập Tập đoàn thì việc tái mở rộng gần như không có.
“Trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước trong việc tái mở rộng, duy trì năng lực là hoàn toàn không có. Về mặt lý thuyết thì khá rõ ràng, nhưng trên thực tế chúng ta đã bỏ qua điều này. Cho nên ngành than bây giờ mới xuống dốc như vậy. Vì không hề có đầu tư tái sản xuất mở rộng từ khi thành lập Tập đoàn đến bây giờ. Đó là một điểm cực kỳ bất cập”, chuyên gia này nhấn mạnh. 

TUYẾT NHUNG

Bảng giáThị trường

VN-Index 771.81 ▼ -2.07 (-0.27%)

 
VN-Index 771.81 -2.07 -0.27%
HNX-Index 99.65 0.22 0.22%
UPCOM 56.17 0.24 0.43%
DJIA 21,613.43 100.26 0.46%
Nasdaq 6,412.17 1.36 0.02%
Nikkei 225 20,050.16 94.96 0.47%
FTSE 100 7,460.6 25.78 0.35%