Tăng thuế VAT không ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp?

N.Mạnh

18:51 12/09/2017

BizLIVE - "Về bản chất, thuế giá trị giá tăng (VAT) là đánh vào tiêu dùng cuối cùng của người tiêu dùng, doanh nghiệp chỉ là người thu hộ. Như vậy, về cơ bản không ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp", bà Lê Thị Mai Liên, Trưởng Ban Chính sách tài chính công, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài chính nói.

Tăng thuế VAT không ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp?

Ảnh minh họa.

Bà Lê Thị Mai Liên, Trưởng Ban Chính sách tài chính công, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài chính đã khẳng định như trên tại toạ đàm “Những điểm nhấn trong sửa đổi 5 luật thuế” do cổng thông tin Chính phủ tổ chức ngày 12/9.
Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất chuyển một loạt hàng hoá từ không chịu thuế VAT lên chịu thuế, những nhóm hàng đang áp mức thuế 5% hiện tại lên 10% và tăng mức thuế VAT thông thường từ 10% lên 12%.
Có ý kiến cho rằng với mức điều chỉnh như vậy làm giảm sự cạnh tranh của doanh nghiệp và tác động làm tăng giá sản phẩm tiêu dùng.
Tuy nhiên, bà Lê Thị Mai Liên cho rằng về bản chất, thuế VAT là đánh vào tiêu dùng cuối cùng của người tiêu dùng, doanh nghiệp chỉ là người thu hộ. Như vậy, về cơ bản không ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
"Mọi sự điều chỉnh về chính sách thuế trong đó có thuế VAT sẽ có nhiều sự tác động khác nhau đến nhiều mặt kinh tế - xã hội. Tuy  nhiên, mức độ và phạm vi ảnh hưởng của nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố và cách thức thiết kế của chính sách", bà Liên nói.
Theo bà Mai, đối với tác động chỉ số giá, về lý thuyết thì tăng thuế suất thuế VAT có ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng như nào phải phụ thuộc vào quy mô, khối lượng hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng sử dụng.
"Ngoài ra, nó còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô khác như lãi suất, cung tiền hay lạm phát. Trong thời điểm hiện nay, theo dự báo, chỉ số giá ở mức thấp nên với điều kiện kinh tế vĩ mô hiện tại thì yếu tố lạm phát không phải một yếu tố quá lớn", bà Liên khẳng định.
Về ảnh hưởng đối với người thu nhập thấp, bà Liên co rằng việc sửa đổi 5 luật thuế lần này có lẽ cần phải nhìn trên góc độ tổng thể bởi ngoài việc tăng thuế VAT thì cơ quan soạn thảo cũng đề xuất giảm thuế thu nhập và theo quy định hiện hành trong nhóm 25 hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế VAT thì nhóm thu nhập thấp chủ yếu thuộc nhóm dịch vụ không chịu thuế VAT hoặc chịu thuế ở mức thấp.
Cụ thể, theo khảo sát điều tra mức sống dân cư năm 2014 do Tổng cục Thống kê công bố, người có thu nhập thấp sử dụng 59,6% thu nhập của mình cho hàng hóa lương thực thực phẩm, trong khi người có thu nhập cao 36,9% và tổng thu nhập chi cho hàng hóa này.
Trong khi đó các lĩnh vực như y tế, giáo dục là đối tượng không chịu thuế và lương thực, thực phẩm đối với người sản xuất trực tiếp bán ra không chịu thuế và thương mại trên thị trường buôn bán sẽ chịu thuế 5%.
Do vậy, việc điều chỉnh thuế lần này không có tác động quá nhiều đến nhóm có thu nhập thấp, bà Liên nhấn mạnh.
"Ngoài ra việc tăng thuế từ 10-12% cũng có tác động nhất định đối với nhóm người có thu nhập thấp. Chính phủ cũng cần có những chính sách hỗ trợ khác. Hiện nay Chính phủ đã có rất nhiều chính sách hỗ trợ liên quan như chính sách hỗ trợ tiền điện, học phí, bảo hiểm", bà Liên nêu quan điểm.
Tăng thuế VAT "rất nhạy cảm", nên là "lựa chọn cuối cùng"
Trong khi đó, theo TS. Vũ Đình Ánh - chuyên gia kinh tế thì việc điều chỉnh chính sách thuế là một việc làm nhạy cảm và có tác động xã hội rất lớn, do vậy cần được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng.
Khi được hỏi mức tăng thuế VAT như đề xuất trong dự thảo có phù hợp hay không, TS. Nguyễn Đình Ánh cho rằng với những căn cứ, cơ sở, lập luận Bộ Tài chính đưa ra thì chưa đủ cơ sở để trả lời câu này.
Theo ông Ánh, khi ban hành văn bản pháp luật dưới dạng Luật thì cần thiết phải có đánh giá tác động một cách kỹ lưỡng, trong đó có việc làm rõ tác động đến các nhóm đối tượng chịu tác động.
“Chẳng hạn như với thuế VAT thì cần bám theo chức năng của thuế VAT, từ đó giải thích rõ việc phân phối lại thu nhập ra sao. Cùng với đó là phải đánh giá tác động của việc điều chỉnh này tới các hộ gia đình, tới ngành nghề kinh doanh, cán cân thanh toán, thương mại và cả năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp... như thế nào”, ông Ánh nói.
Sau khi làm rõ tất cả những tác động nói trên, ông Ánh cho biết như vậy mới đưa ra được lý do để tăng thuế một cách minh bạch đồng thời căn cứ vào đó đó để xem xé có những phương án khác không.
“Việc điều chỉnh chính sách thuế có nhiều cách chứ không chỉ có tăng, nhất là với sắc thuế rộng như VAT. Lựa chọn đầu tiên có thể là cân nhắc mở rộng đối tượng chịu thuế. Còn điều chỉnh tăng thuế suất nên là lựa chọn cuối cùng”, ông Vũ Đình Ánh nói.
Cũng theo ông Ánh, mới đây Bộ Tài chính có đưa ra đánh giá người thu nhập thấp không chịu tác động nhiều từ việc tăng thuế VAT. Tuy nhiên, những lập luận này theo ông Ánh là “khơi khơi”, chưa chứng minh được rõ tác động để người dân nắm rõ được.

N.MẠNH

Từ khóa: VAT, Bộ Tài chính
Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

BizLIVE Gặp gỡ