“Sức nóng” của hội nhập và chuyện “uống bia tỉnh nhà”

Minh Huệ

16:55 02/11/2015

BizLIVE -

Đại biểu Quốc hội Trần Khắc Tâm, đoàn Sóc Trăng đã làm “nóng” nghị trường khi đề cập đến Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và sự sẵn sàng của thể chế, con người và doanh nghiệp.

“Sức nóng” của hội nhập và chuyện “uống bia tỉnh nhà”

Đại biểu Trần Khắc Tâm cho rằng Việt Nam đang thiếu con người hội nhập.

Tại phiên thảo luận về các vấn đề kinh tế xã hội sáng nay, TPP đã nóng lên với nhiều phát biểu của đại biểu Quốc hội. Là đại biểu đầu tiên nói về TPP, đại biểu Quốc hội Nguyễn Cao Sơn, đoàn Hòa Bình, cho rằng TPP là cơ hội cho Việt Nam tham gia sân chơi chung với các nền kinh tế lớn trên thế giới, song cũng là thách thức không nhỏ đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.

Đại biểu Sơn cho rằng, để giúp các doanh nghiệp vững vàng, chủ động hội nhập sâu rộng, tham gia vào thực hiện TPP, Chính phủ tăng cường các biện pháp tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp, doanh nhân tiếp cận đầy đủ thông tin về hiệp định, chuẩn bị các điều kiện và có cơ chế, chính sách phù hợp giúp cho doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia hội nhập có thể phát triển bền vững.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Cao Sơn

Đại biểu Sơn yêu cầu Quốc hội, Chính phủ tiếp tục thực hiện các biện pháp mạnh nhằm phát triển doanh nghiệp cả về số lượng và chất lượng. Trước mắt cần tập trung thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt có cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với các dự án đầu tư ở các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện khó khăn.

“Đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, Chính phủ có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp mở rộng và hiện đại hóa quy trình sản xuất, xây dựng, phát triển và bảo vệ  thương hiệu hàng Việt Nam, tạo thế vững chắc trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Đẩy mạnh rà soát hệ thống chính sách, pháp luật đảm bảo tính đồng bộ, chặt chẽ tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cần xem xét điều chỉnh, loại bỏ các quy định không còn phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập”, đại biểu Sơn nói.

Tiếp tục hâm nóng TPP, đại biểu Trần Khắc Tâm đã dùng động từ “phả vào gáy” để nói về sức nóng của TPP đối với doanh nghiệp Việt, những người làm chính sách, những người thực thi chính sách.

“Dường như câu chuyện hội nhập và đàm phán các hiệp định thương mại tự do hiện nay chỉ như là việc của riêng Chính phủ mà chưa phải của doanh nghiệp, người dân và đặc biệt là phần lớn bộ máy công chức”, đại biểu Tâm trăn trở.

Nhìn lại bài học kinh nghiệm từ việc gia nhập WTO 8 năm về trước, đại biểu Tâm nhìn nhận những khoảng trống lớn về thể chế pháp luật cần sửa đổi bổ sung.

“Thời điểm đó, khi Việt Nam gia nhập WTO, đã có nhiều phát biểu lạc quan về mức tăng trưởng 8 - 9%, Việt Nam sẽ hóa rồng. Nhưng thực tế thì sao? Những tác động bên ngoài và yếu kém bên trong nhiều phen làm cho chúng ta lao đao, nhận ra có nhiều khoảng trống lớn về thể chế pháp luật cần sửa đổi bổ sung”, đại biểu Tâm bình luận.

Theo đại biểu Tâm, khi đó, chúng ta quá non nớt để hội nhập với thương mại quốc tế. “Có những lĩnh vực thế mạnh như sản xuất nông nghiệp cũng gặp thăng trầm, nghe nhiều điệp khúc được mùa rớt giá và tôm, cá tra bị áp đặt hàng rào thuế quan, hàng rào kỹ thuật bất bình đẳng, quá trình tích tụ đất đai khiến người dân mất đất, trong khi chưa kịp trở thành công nhân nông nghiệp, công nghiệp chưa đủ lớn để đón lao động dịch chuyển từng nông thôn lên”, ông Tâm bình luận.

Quan trọng hơn, để hội nhập thành công chúng ta cần có thể chế và con người hội nhập. Về thể chế, theo ông Tâm, Quốc hội và Chính phủ đang từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật.

“Có thể khẳng định, tính đến thời điểm này chúng ta đã có nền tảng luật quan trọng như Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư được coi là tiến bộ so với chuẩn mực chung của thế giới. Nhưng điều đáng buồn là ta chưa có con người hội nhập”, đại biểu Tâm trăn trở.

Đại biểu Tâm cho rằng quy định của pháp luật có tiến bộ đến đâu thì cũng bị ảnh hưởng bởi hàng tá lệ làng, thói quen và sự quan lêu, sự thờ ơ vô cảm của một bộ phận công chức. “Một cái lắc đầu của vị Chủ tịch ủy ban tỉnh, cái xua tay của ông giám đốc sở, hay dù chỉ là sự chậm trễ, sách nhiễu của cán bộ hành chính bình thường cũng có thể cướp đoạt đi cơ hội làm ăn của doanh nghiệp và người dân”.

Đại biểu Tâm cũng cũng chỉ ra một thực tế, đó là, chúng ta không thể hội nhập thành công nếu 63 tỉnh thành là 63 khu vực cát cứ mà không có sự phân công, liên kết. Trước đây các đại biểu đề cập tình trạng đề nghị sử dụng cát xi măng tỉnh, thì giờ còn có văn bản hành chính “uống bia tỉnh nhà”.

“Trong bối cảnh “sức nóng” của TPP đang lan tỏa, nếu không nhận thức đẩy đủ cơ hội và thách thức, không cải thiện sức khỏe của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam, thì nền kinh tế Việt Nam vốn yếu nhất trong 12 nền kinh tế trong TPP, có thể hoàn toàn bị đánh chiếm và doanh nghiệp Việt chỉ là người làm thuê trên chính sân nhà”, đại biểu Tâm cảnh báo.

Để có cái nhìn đầy đủ hơn về TPP, bên lề hành lang Quốc hội, đại biểu Tâm đã chia sẻ thêm với một số báo chí xung quanh vấn đề này.

Trong bài phát biểu thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ông có bày tỏ lo ngại về việc chúng ta chưa có “con người hội nhập”. Ông có thể nói rõ hơn về điều này?

Hiện các chính sách hỗ trợ của Chính phủ và Nhà nước đã cơ bản tương đối đầy đủ, nhưng cái chính là nội lực, con người, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, công chức. Cần phải có đột phá thì mới hội nhập tốt được.

Rút kinh nghiệm WTO trước đây, 9 năm trước ai cũng nói gia nhập WTO ta được lợi, nhưng ta không có sự chuẩn bị để hội nhập nên đã đánh mất cơ hội.

Do đó, cộng đồng doanh nghiệp phải chuẩn bị từ lúc này, Chính phủ và các bộ ngành có nhiều chính sách động viên thêm, thì mới giúp ta phát triển nếu không sẽ bị thua trên sân nhà.

Ông có nói đến vấn đề liên kết giữa các tỉnh thành hiện nay đang rất yếu kém. Điều này ảnh hưởng thế nào đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp khi hội nhập?

Vấn đề liên kết rất quan trọng, không chỉ là liên kết giữa tập đoàn doanh nghiệp, mà các địa phương cũng phải liên kết thành hệ thống thật chặt. Chứ hiện nay, mỗi địa phương vẫn làm khác nhau, cuối cùng không mang lại hiệu quả.

Ủy ban tỉnh, các ủy ban phải quan tâm đến cộng đồng, làm tham mưu giúp địa phương. Thời gian vừa qua có một số hiệp hội bị bỏ rơi, thành lập ra nhưng Chính quyền không quan tâm, lắng nghe ý kiến hiệp hội, đối thoại với doanh nghiệp. Điều này sẽ làm ảnh hưởng lớn rất lớn phát triển kinh tế địa phương. Địa phương càng quan tâm hiệp hội thì liên kết doanh nghiệp mới mạnh và tạo hiệu quả.

Điều đáng lo ngại là các nhà lãnh đạo tỏ rõ quyết tâm, hăng say trên bàn đàm phán thì người dân, doanh nghiệp thờ ơ và bộ máy công chức vô cảm. Tôi thực sự cảm thấy xót xa nếu như những nỗ lực đàm phán, trong các chuyến thăm nước ngoài các lãnh đạo phải tranh thủ từng chút cơ hội để giành lợi thế về cho mình. Thế nhưng, cơ hội đó lại bị bỏ phí và không được chuyển hóa để tạo ra hợp đồng cho doanh nghiệp hay việc làm cho người lao động.

Từ góc độ doanh nghiệp ông có khuyến nghị gì với các nhà làm chính sách và chính quyền địa phương?

Chúng ta có mục tiêu phát triển, chính sách có tốt đẹp nhưng con người không đẹp thì không mang lại hiệu quả. Do đó, lãnh đạo nếu không xem doanh nghiệp là xương sống, không hiểu và chia sẻ với doanh nghiệp, tạo điều kiện và khắc phục khó khăn cho doanh nghiệp thì không bao giờ phát triển được.

Giải pháp đột phá là con người, đồng lòng từ trên xuống dưới, và cần cù của người dân, nhẫn nại và sáng tạo doanh nghiệp, tận tụy của từng công chức thì ta mới vượt qua khó khăn trong hội nhập. Việc đầu tiên cần làm ngay trong năm 2016 là cần loại bỏ bằng được công chức nhũng nhiễu, yếu kém trong bộ máy.

Cám ơn ông!

 

MINH HUỆ

Thăm dò ý kiến
Bạn sẽ chuyển sang nhà mạng di động nào?

BizLIVE - Gặp gỡ