Dự án nhà máy giấy tỷ USD của Trung Quốc sẽ “huỷ hoại nguồn thuỷ sản”?

Tâm An

14:37 27/06/2016

BizLIVE - Dự án nhà máy sản xuất giấy tỷ USD của Trung Quốc tại Hậu Giang được đánh giá là tiềm ẩn nhiều nguy cơ về môi trường nếu không được thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về Bảo vệ môi trường.

Dự án nhà máy giấy tỷ USD của Trung Quốc sẽ “huỷ hoại nguồn thuỷ sản”?

Một hạng mục dự án nhà máy giấy tỷ USD của Trung Quốc. Ảnh: TNO

Huỷ hoại nguồn thuỷ sản

Ngày 26/6, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên môi trường đã giao Tổng cục môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên môi trường Hậu Giang, Phòng cảnh sát môi trường và các cơ quan liên quan tiến hành thanh tra, xem xét và đánh giá việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đổi với Công ty TNHH Giấy Lee & Man thuộc Tập đoàn Lee & Man Hong Kong - Trung Quốc.

Theo nhận định của Bộ trưởng Trần Hồng Hà, đây là dự án tiềm ẩn nhiều nguy cơ về môi trường, nếu không thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về Bảo vệ môi trường.

Bộ trưởng cũng chỉ đạo, nêu phát hiện vi phạm phải được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật kể cả đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, phải đề xuất cho phép hay chưa cho phép nhà máy đi vào giai đoạn vận hành thử nghiệm sản xuất, các giải pháp yêu cầu nhà máy phải tiếp tục hoàn thiện, xử lý triệt để trước khi vận hành.

Trước đó, Vụ công nghiệp nhẹ (Bộ Công Thương) cũng yêu cầu Sở Công thương Hậu Giang báo cáo về dự án Nhà máy Giấy Lee & Man.

Dự án sản xuất giấy và bột giấy của Công ty TNHH Giấy Lee & Man đầu tư bao gồm 2 nhà máy: nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì công suất 420.000 tấn giấy/năm và nhà máy bột giấy tẩy trắng 330.000 tấn/năm, có quy mô lớn nhất Việt Nam và là 1 trong 5 nhà máy lớn nhất thế giới.

Trong đó, nhà máy giấy cứng bao bì có vốn đầu tư 1,2 tỷ USD được khởi công xây dựng vào năm 2007, sau đó bị đình trệ và đến năm 2014 mới khởi động lại, đến nay đã hoàn thành 95% và dự kiến chạy thử nghiệm vào giữa tháng 7/2016 và chính thức hoạt động vào tháng 8.

Tại báo cáo đánh giá tác động môi trường cho thấy, nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp không sử dụng xút NaOH trong khi nhà máy sản xuất bột giấy tẩy trắng sử dụng 215 tấn NaOH/ngày và được thu hồi trong quá trình sản xuất bột giấy. Trong quá trình xử lý của hệ thống xử lý nước thải tập trung cho 2 nhà máy có sử dụng khoảng 22 tấn NaOH/ngày.

Dự án này khiến dư luận lo ngại sẽ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, chất thải độc gây “bức tử” dòng sông Hậu cụ thể, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản (Vasep) có công văn gửi Quốc hội và Chính phủ cho biết, người dân và các doanh nghiệp thuỷ sản tại Đồng bằng sông Cửu Long lại hoang mang trước thông tin dự án xây dựng nhà máy Giấy Lee & Man sắp đi vào hoạt động sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường. Số liệu Vasep đưa ra lên khoảng 28.500 tấn xút NaOH/năm xuống dòng sông Hậu.

“Các doanh nghiệp thuỷ sản rất lo ngại vì dự án có thể huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, Vasep cho biết.

Dấu hiệu bất thường 

Trước sức ép của dư luận, ngày 17/6 vừa qua, UBND tỉnh Hậu Giang đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ về dự án này, theo đó dự án đã được Bộ Tài nguyên môi trường tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường vào ngày 27/7/2008 và được Chủ tịch UBND Hậu Giang phê duyệt tháng 9/2008.

Báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt, dự án có hạng mục xử lý nước thải công suất 155.000m3/ngày đêm, đầu tư thành 2 giai đoạn. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà máy xử lý nước thải đã không đúng như quy định và cho phép của cơ quan quản lý nhà nước.

Cụ thể, Bộ Tài nguyên môi trường cấp phép xả thải vào nguồn nước tháng 12/2015 với lượng xả thải lởi nhất là 50.000m3/ngày, đêm song nhà máy Giấy Lee & Man xây dựng nhà máy xử lý nước thải chỉ với công suất 20.000m3/ngày, đêm với lý do quy trình, công nghệ sản xuất hiện đại, nước thải phát sinh ít hơn.

Ngoài ra, trong báo cáo của UBND Hậu Giang gửi Thủ tướng nêu, theo quy định, việc xây dựng nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì, sản lượng 420.000 tấn/năm và nhà máy bột giấy tẩy trắng 330.000 tấn/năm của Giấy Lee & Man thuộc đối tượng phải báo cáo kết quả thực hiện các công trình bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, công ty TNHH Giấy Lee & Man đã không báo cáo cơ quan chức năng khi thay đổi công suất nhà máy xử lý nước thải. Thậm chí, khi chính quyền địa phương phát hiện điều này cũng không xử lý.

Trước đó, ngày 21/6/2015 nhà máy giấy đã có công văn gửi UBND tỉnh Hậu Giang và Sở Tài nguyên môi trường xin điều chỉnh một số nội dung theo báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Theo đó, ngày 29/1/2016, Sở Tài nguyên đã có tờ trình về việc xin phép thay đổi một số nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường của nhà máy được UBND tỉnh chấp thuận.

Tuy nhiên, tại cuộc họp thông báo về hoạt động của công ty vào ngày 23/6 vừa qua, lãnh đạo của Công ty TNHH Giấy Lee & Man cho biết, chưa có đánh giá tác động môi trường tổng thể mà chỉ có báo cáo từng hạng mục và cho biết sẽ tiến hành gom lại thành một.

TÂM AN