Cổ phần hóa DNNN: Giằng co bài toán “được - mất”

Nguyễn Thảo

07:20 05/05/2015

BizLIVE -

Một trong những lý do khiến cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) diễn ra chậm chạp thời gian vừa qua do bài toán lợi ích "được - mất" giữa chưa cổ phần hóa và cổ phần hóa, TS. Trần Tiến Cường cho biết.

Cổ phần hóa DNNN: Giằng co bài toán “được - mất”

Ảnh minh họa.

Thách thức kép 

Báo cáo mới đây của Bộ Tài chính cho thấy, 3 tháng đầu năm mới có 27 doanh nghiệp nhà nước thực hiện đấu giá cổ phần lần đầu và thoái vốn thông qua 2 Sở giao dịch Chứng khoán. Như vậy trong 9 tháng cuối năm 2015 còn phải thực hiện cổ phần hóa 262 doanh nghiệp, chiếm 90% tổng số doanh nghiệp phải thực hiện cổ phần hóa theo kế hoạch năm 2015.

Trong bản tham luận tại Diễn đàn Kinh tế mùa xuân 2015, TS. Trần Tiến Cường, nguyên Trưởng ban Cải cách thể chế, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, với 289 doanh nghiệp còn lại sẽ có thách thức kép đối với tiến trình cổ phần hóa khi vừa phải hoàn thành tiến độ vừa phải đảm bảo chất lượng.

Ông Cường cũng đưa ra đánh giá rằng, việc sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước còn chậm khi 4 năm 2011-2014 mới được 242 doanh nghiệp, đạt khoảng 56% kế hoạch theo đề án.

"Số doanh nghiệp nhà nước còn lại cần hoàn thành cổ phần hóa là khá nhiều, đồng thời lại là các Tập đoàn, Tổng Công ty có quy mô rất lớn. Đây là thách thức không nhỏ nhìn từ mục tiêu số lượng doanh nghiệp cần hoàn thành cổ phần hóa đến năm 2015", ông Cường nhận định. 

Vì sao cổ phần hóa chậm chạp?

Bên cạnh việc đưa ra nhận xét, đánh giá về quá trình cổ phần hóa, ông Cường cũng đưa ra phân tích cho thấy những nguyên nhân mấu chốt là rào cản đối với quá trình này. 

Cụ thể do kinh tế vĩ mô không thuận lợi, kinh tế suy giảm được đánh giá là ảnh hưởng lớn đến cầu của thị trường, từ đó ảnh hưởng đến IPO các doanh nghiệp cổ phần hóa. 
 TS. Trần Tiến Cường, nguyên Trưởng ban Cải cách thể chế, CIEM
Đồng thời, đối tượng cổ phần hóa gần đây và sắp tới là những doanh nghiệp quy mô lớn cổ phần hóa phức tạp hơn, cần nhiều thời gian hơn cho quá trình sắp xếp, tái cơ cấu đi liền với cổ phần hóa. 

Ông Cường đặc biệt nhấn mạnh, lý do chậm cổ phần hóa gắn với nhân sự lãnh đạo quản lý của doanh nghiệp, chủ yếu là người đứng đầu doanh nghiệp. 

"Lãnh đạo quản lý, người đứng đầu doanh nghiệp có nhiều lý do hơn có thể nêu ra về khó khăn, trở ngại, vấn đề cần cân nhắc để kéo lùi thời gian cổ phần hóa như kinh tế suy giảm, thị trường chứng khoán chưa khởi sắc, vấn đề định giá doanh nghiệp… vì thế cổ phần hóa có thể gây mất vốn nhà nước", ông Cường nêu quan điểm.

Vị chuyên gia này cũng cho biết, lý do "không thể bỏ qua" là bài toán "được-mất" giữa chưa cổ phần hóa và cổ phần hóa của doanh nghiệp, thời điểm tiến hành cổ phần hóa đối với doanh nghiệp và đối với cá nhân của những người đứng đầu, người lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Cường cho rằng, lý do trên không mới và không chỉ ở Việt Nam. 

Dẫn chứng trường hợp Trung Quốc, ông cho biết, Trung Quốc từng tồn tại hiện tượng "hội chứng 59", khi trước 59 tuổi, các vị lãnh đạo trì hoãn, không cải cách vì sợ ảnh hưởng quyền lợi nhưng khi sang tuổi 59 chuẩn bị nghỉ hưu lại "tỏ ra sẵn sàng tiến hành".

Với những nguyên nhân và tồn tại chưa được tháo gỡ, cuối cùng, ông Cường nêu đề xuất về việc xem xét lại kế hoạch và tiến độ cổ phần hóa năm 2015.

NGUYỄN THẢO

Bảng giáThị trường

VN-Index 717.3 ▲ 4.36 (0.61%)

 
VN-Index 717.3 4.36 0.61%
HNX-Index 89.55 -0.22 -0.25%
UPCOM 57.6 -0.12 -0.21%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ