Chính phủ nên bán 30% cổ phần các doanh nghiệp nhà nước

Vũ Minh

10:58 09/06/2015

BizLIVE - Để tạo thanh khoản tốt cho thị trường, Chính phủ nên bán từ 25 đến 30% cổ phần của doanh nghiệp được cổ phần hóa thông qua các nhà môi giới chứng khoán quốc tế và chuyên nghiệp.

Chính phủ nên bán 30% cổ phần các doanh nghiệp nhà nước

Minh họa: Vũ Minh/BizLIVE

Đại diện Nhóm công tác thị trường vốn của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ 2015 (VBF 2015), thị trường chứng khoán Việt Nam đang đi thụt lùi, đặc biệt khi so sánh với các nước trong khu vực ASEAN. 

Con số thống kê của nhóm nghiên cứu này cho thấy, thị trường Việt Nam với khoảng 91 triệu dân, mức vốn hóa của thị trường chứng khoán chỉ khoảng 46 tỷ USD, chỉ tương đương với 25% GDP của Việt Nam.

So với các nước trong khu vực ASEAN, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam khá thấp.

Cụ thể, Philippines, với 99 triệu dân, có mức vốn hóa của thị trường chứng khoán khoảng 184 tỷ USD tương đương 65% GDP của nước này và gấp 4 lần Việt Nam.

Thái Lan với 69 triệu dân, có mức vốn hóa của thị trường chứng khoán khoảng 418 tỷ USD (tương đương 112% GDP), gấp 9 lần Việt Nam.

Malaysia có 30 triệu dân, mức vốn hóa của thị trường chứng khoán khoảng 287 tỷ USD (gấp 6 lần Việt Nam), tương đương 88% GDP của nước này.

Đặc biệt, Singapore chỉ với 5 triệu dân nhưng mức vốn hóa của thị trường chứng khoán lên tới khoảng 415 tỷ USD, gấp 9 lần Việt Nam và tương đương với 135% GDP của Singapore.

Trong khi đó, Indonesia với 251 triệu dân, mức vốn hóa của thị trường chứng khoán cũng lên tới khoảng 397 tỷ USD, gấp 8 lần Việt Nam và tương đương với 45% GDP của nước này.

Do đó, theo nhìn nhận của nhiều chuyên gia tại Diễn đàn VBF 2015, thị trường chứng khoán hiện tại của Việt Nam sẽ không đủ mạnh để hỗ trợ quá trình cổ phần hóa.

Tính toán của Nhóm công tác thị trường vốn VBF 2015 cho thấy, tổng giá trị các doanh nghiệp nhà nước sẽ được cổ phần hóa trong khoảng 3 năm tới ước tính khoảng 25 tỷ USD.

Nếu Chính phủ chỉ dự kiến bán ra khoảng 15% tổng số lượng cổ phần thì thị trường sẽ cần tới 3,75 tỷ USD để mua số cổ phần này.

“Như vậy nguồn tiền trong nước sẽ chắc chắn không đủ để mua số cổ phần nói trên, và Việt Nam sẽ cần một dòng tiền mới của nước ngoài để mua các cổ phần này”, đại diện nhóm nghiên cứu cho biết.

Trong khi đó, khảo sát của nhóm nghiên cứu này cho thấy, trong giai đoạn từ 1/1/2015 đến ngày 19/5/2015, dòng tiền mới của nước ngoài chảy vào Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội chỉ khoảng 5 triệu USD, và vào Sàn giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh chỉ khoảng hơn 113 triệu USD.

Các chuyên gia về thị trường vốn của VBF kiến nghị, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước phải đi kèm với việc niêm yết các công ty đã được cổ phần hóa.

Đồng thời, để tạo thanh khoản tốt cho thị trường, Chính phủ nên bán từ 25 đến 30% cổ phần của doanh nghiệp được cổ phần hóa thông qua các nhà môi giới chứng khoán quốc tế và chuyên nghiệp.

Trong 3 năm vừa qua, nhà đầu tư nước ngoài đã đợi Chính phủ tăng sở hữu nước ngoài tại các công ty đại chúng, và hiện tại các nhà đầu tư vẫn đang đợi Chính phủ thông qua Nghị định 58/2012/NĐ-CP sửa đối.

Để thu hút được dòng vốn mới của nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán và vào những doanh nghiệp nhà nước mới được cổ phần hóa, Việt Nam cần mạnh dạn, kiên quyết xóa bỏ hạn chế tỷ lệ sở hữu 49% áp dụng đối với các công ty đại chúng như hiện nay.

Áp dụng tỷ lệ sở hữu theo đúng cam kết WTO của Việt Nam đối với các công ty đại chúng kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ.

Đồng thời, nên mở cửa toàn bộ thị trường bằng cách cho sở hữu không hạn chế đối với các công ty đại chúng kinh doanh trong các lĩnh vực khác không nằm trong cam kết WTO của Việt Nam (trừ những lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và những lĩnh vực ảnh hưởng tới an ninh quốc gia). 

VŨ MINH