Bị chèn ép, cổ đông thiểu số hiếm khi đưa doanh nghiệp ra toà

Tâm An

07:30 03/03/2016

BizLIVE - Eurocham chỉ ra rằng tại Việt Nam, các cổ đông thiểu số hiếm khi đưa doanh nghiệp ra toà vì hành vi chèn ép, điều này đến từ nhiều lý do khác nhau.

Bị chèn ép, cổ đông thiểu số hiếm khi đưa doanh nghiệp ra toà

Ảnh minh họa.

Một trong những đề xuất, kiến nghị cho các bộ ngành liên quan là Bộ Kế hoạch đầu tư, Bộ Tài chính, Uỷ ban chứng khoán nhà nước, Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) chỉ ra thực tế, các cổ đông tại các doanh nghiệp Việt Nam hiếm khi đưa các thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc doanh nghiệp ra toà vì lý do không thực hiện nghĩa vụ.

Đặc biệt, các cổ đông thiểu số hiếm khi đưa doanh nghiệp ra toà vì hành vi chèn ép.

Lý giải về thực trạng này, Eurocham cho biết, có nhiều lý do trong đó có đề cập lý do văn hoá, người Việt Nam nói chung thường mong muốn dàn xếp các vấn đề trên cơ sở đồng thuận giữa các bên trước khi đưa ra công luận.

“Tuy nhiên một trong những lý do chính là theo quy định của pháp luật cổ đông không có vị thế để bắt buộc các thành viên Hội đồng quản trị phải chịu trách nhiệm về việc không thực hiện nghĩa vụ của mình”, Eurocham cho biết thêm.

Nhóm nghiên cứu cũng đặt ra giả thiết, có vẻ như chỉ mỗi doanh nghiệp mới có thể buộc các thành viên Hội đồng quản trị phải chịu trách nhiệm đối với việc không thực hiện nghĩa vụ của mình vì vậy việc một số cổ đông thiểu số khiếu kiện hành đông nêu trên của thành viên hội đồng quản trị là một việc “hết sức khó khăn” nếu không có sự nhất trí của cổ đông đa số khác cùng hành động thông qua nghị quyết đại hội cổ đông.

Theo Eurocham, Luật Doanh nghiệp có nhiều điều khoản được đưa ra nhằm bảo vệ các cổ đông như cổ đông sở hữu từ 10% số vốn điều lệ trở lên có thể yêu cầu toà án huỷ bỏ nghị quyết của cổ đông nếu nghị quyết đó không thực hiện đúng hoặc không phù hợp với quy định của pháp luật hoặc điều lệ doanh nghiệp.

Cán bộ lãnh đạo của doanh nghiệp thực hiện một giao dịch với bên liên quan mà không được phê duyệt trước phải chịu trách nhiệm đối với tổn thất gây ra mà phải hoàn trả cho doanh nghiệp bất kỳ khoản lợi nhuận nào đạt được.

Tổng giám đốc, giám đốc, có hành vi trái pháp luật hoặc không tuân thủ theo các điều khoản trong điều lệ doanh nghiệp hoặc các điều kiện của hợp đồng lao động có thể phải chịu trách nhiệm trước doanh nghiệp đối với bất kỳ tổn thất nào phát sinh.

Tuy nhiên, theo Eurocham ngôn ngữ trong các quy định luật này không rõ ràng để tạo vị thế cho các cổ đông đứng ra kiện doanh nghiệp hoặc các cán bộ lãnh đạo vì lý do không thực hiện nghĩa vụ hoặc không tuân thủ pháp luật.

Luật Doanh nghiệp không đưa ra bất kỳ điều khoản trực tiếp nào đề cập đến vấn đề chèn ép các cổ đông hoặc hành động gây tổn hại đến các cổ đông. Hành động chèn ép được đề cập như chuyển nhượng phần lớn tài sản của doanh nghiệp cho một doanh nghiệp khác để phục vụ mục đích do cổ đông đa số đề xuất.

Hoặc không công bố cổ tức nhằm ngăn không cho cổ đông nhận được bất kỳ lợi ích nào từ doanh nghiệp; cung cấp thông tin không đầy đủ cho các cổ đông về giao dịch; phát hành thêm cổ phiếu với mục đích chính là làm giảm quyền bỏ phiếu của công đông thiểu số; cho phép áp dụng nhiều mức giá đăng ký mua cổ phần cho cổ đông đa số.

Theo đó, Eurocham kiến nghị Chính phủ cần ban hành nghị định về quản trị doanh nghiệp tron đó đưa ra các quy định nhằm bảo vệ các cổ đông thiểu số nhiều hơn thông qua việc cho phép các cổ đông quyền được khiếu kiện thành viên Hội đồng quản trị nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

Ngoài ra, Chính phủ cũng cần xem xét áp dụng các biện pháp bảo vệ các cổ đông thiểu số khỏi các hành vi chèn ép do các quy định pháp luật hiện hành không bảo vệ được các cổ đông thiểu số nếu cổ đông đa số có hành động chèn ép.

TÂM AN