Phòng cháy, đừng “mất bò mới lo làm chuồng”

Quỳnh Trung

09:42 18/10/2015

Thú thật, vụ cháy ở khu đô thị Xa La vừa qua khiến chúng tôi cảm thấy vô cùng lo sợ về an toàn cháy nổ ở khu chung cư nhà mình.

Phòng cháy, đừng “mất bò mới lo làm chuồng”

Ảnh minh họa.

Tôi đã sống ở Việt Nam ba năm. Mới đây, do yêu cầu công việc và lý do cá nhân, vợ chồng tôi chuyển từ căn hộ chung cư cao cấp ở Royal City (Hà Nội) sang căn hộ khác tại một chung cư cũ ở thủ đô.

Không riêng gì vụ cháy ở khu đô thị Xa La, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ cháy khác ở Hà Nội khiến nhiều người cảm thấy bất an, lo ngại. Theo tôi, Việt Nam không thiếu những quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC) nói chung và quy định về PCCC ở những khu chung cư nói riêng, nhưng vấn đề là ở khâu thực thi.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến việc thực thi quy định an toàn cháy nổ chưa hiệu quả, trong đó quan trọng nhất vẫn là ý thức tuân thủ quy định, luật pháp của chủ đầu tư tòa nhà và người dân chưa cao.

Văn hóa tuân thủ luật pháp

Đồng ý là chính quyền phải thực thi hiệu quả các quy định, luật lệ về an toàn cháy nổ nhưng ngược lại, người dân cũng cần phải tuân theo. Tôi thấy nhiều người Việt rất thiếu ý thức tuân thủ luật pháp.

Ở đây tôi muốn đưa ra một ví dụ ngoài lề là nhiều người vẫn vô tư chạy xe máy không đội mũ bảo hiểm trên đường phố Hà Nội dù Chính phủ Việt Nam đã ban hành quy định phải đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe. Do đó, việc nhiều người không tuân thủ quy định an toàn cháy nổ cũng là điều dễ hiểu...

Tôi đến từ Los Angeles, một thành phố nổi tiếng về những quy định nghiêm ngặt. Tại đây, nếu bạn xây dựng một cái gì đó trong nhà, bạn phải xin rất nhiều giấy phép, chính quyền cũng thường xuyên tới xem công trình của bạn có gây nguy hiểm gì cho chính ngôi nhà bạn và những ngôi nhà lân cận hay không.

Dĩ nhiên là những người thanh tra từ chính quyền không nhận tiền của cư dân để bỏ qua lỗi của họ. Chúng tôi không có văn hóa nhận tiền và hành vi này sẽ bị phạt nặng nếu bị phát hiện. Nhiều người dân phàn nàn thành phố đưa ra quá nhiều quy định, luật lệ, nhưng cũng nhờ vào điều này mà rất ít tai nạn xảy ra, nhất là tai nạn cháy nổ.

Ngoài ra, ở những tòa nhà chung cư bên Mỹ, mỗi căn hộ đều có hệ thống báo cháy và thiết bị phun nước tự động khi có hỏa hoạn xảy ra. Ở mỗi hành lang, cầu thang đều có những hướng dẫn về quy định PCCC. Người dân cũng được huấn luyện các kỹ năng PCCC căn bản như cách thoát hiểm, sử dụng các bình xịt chữa cháy.

Tôi lớn lên cùng ông bà và cha mẹ ở Mỹ. Ông bà và cha mẹ tôi tự hào được trả thuế và tự hào tuân thủ các quy định, luật pháp ở Mỹ. Dĩ nhiên có nhiều người Mỹ không tuân thủ luật pháp, nhưng tôi dám khẳng định rằng người Mỹ nói chung có văn hóa tuân thủ luật pháp. Nhờ vậy mà chúng tôi có được môi trường sống an toàn trong các khu chung cư.

Chủ đầu tư có thể bị kiện đến phá sản

Theo tôi được biết thông qua báo chí, sau khi hỏa hoạn xảy ra ở khu đô thị Xa La, hàng nghìn người dân sinh sống nơi đây mới bàng hoàng nhận ra toàn bộ hệ thống PCCC chưa được nghiệm thu. Đây là một việc vô cùng đáng trách và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm chính.

Ở Mỹ, chúng tôi có hình phạt rất nặng dành cho những chủ đầu tư tòa nhà bị phát hiện có sai phạm về các quy định an toàn, trong đó có an toàn cháy nổ. Nếu các chủ đầu tư tòa nhà không bảo đảm an toàn cháy nổ như cam kết trong giấy phép xây dựng hoặc trong hợp đồng bán và cho thuê căn hộ, các cư dân tòa nhà sẽ kiện họ ra tòa và các chủ đầu tư này có thể phải đền bù, thậm chí dẫn đến bị phá sản. Do đó, các chủ đầu tư bắt buộc phải tuân theo các quy định.

Ngoài ra, ở Mỹ có rất nhiều luật sư được thuê để bảo vệ những cư dân chung cư trong những trường hợp như trên. Tại Việt Nam, tôi thấy rất ít người có thói quen nhờ luật sư kiện các sai phạm của chủ đầu tư tòa nhà, khiến nhiều chủ đầu tư chỉ lo kiếm lợi nhuận mà phớt lờ các quy định về an toàn. Thiết nghĩ những hành vi bất chấp sinh mạng của người khác để kiếm tiền cần phải được lên án và trừng phạt nghiêm khắc.

Bên cạnh đó, nhiều người Việt có thói quen “mất bò mới lo làm chuồng”, theo cách nói của người địa phương, chẳng hạn như phớt lờ các quy định về PCCC, cho đến khi xảy ra cháy ở nhiều nơi họ mới hoảng hốt, giật mình chạy đi mua bình chữa cháy mini, thang dây, mặt nạ phòng độc... Theo tôi, phải thay đổi thói quen này.

Giải pháp tốt nhất là trang bị kỹ năng PCCC và thoát hiểm khi có hỏa hoạn xảy ra cho mỗi người dân nói chung và dân ở chung cư nói riêng.

Ở các trường học tại Mỹ, học sinh được huấn luyện và trang bị những kỹ năng này ngay từ nhỏ.

Theo Báo Tuổi Trẻ