Ngăn “rác công nghệ“: Bộ KH & CN sẽ trình Chính phủ

Hải Lâm

07:12 07/04/2015

Nhà khoa học mong Thông tư 20 có hiệu lực nhằm vơi bớt nỗi lo VN thành “bãi rác công nghệ”; còn doanh nghiệp thấp thỏm nếu bị "trói", không được nhập công nghệ cũ.

Ngăn “rác công nghệ“: Bộ KH & CN sẽ trình Chính phủ

Ảnh minh họa.

Sau khi tổng hợp ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư 20, dự kiến Bộ trưởng KH & CN sẽ xin ý kiến Chính phủ. Ông Đỗ Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám định công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH & CN) đã cho biết như vậy khi nói về việc chuẩn bị ban hành Thông tư 20/2014 quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng.

Không làm khó doanh nghiệp

Câu chuyện về việc ban hành Thông tư 20 vốn được xã hội, giới khoa học, doanh nghiệp quan tâm trong suốt thời gian qua.

Xã hội và các nhà khoa học thì mong đợi thông tư này có hiệu lực nhằm phần nào có thể ngăn được công nghệ cũ vào Việt Nam, nỗi lo trở thành 'bãi rác công nghệ' vơi bớt được phần nào.

Còn doanh nghiệp quan tâm là bởi nếu thông tư có hiệu lực coi như họ bị "trói' không thể nhập 'rác' vào Việt Nam. Đồng nghĩa túi tiền của doanh nghiệp sẽ vơi đi hơn khi phải chấp nhận mua công nghệ tiên tiến.

 - 1

 

Ông Đỗ Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám định công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ

Chính vì vậy ngay từ khi ra đời, Thông tư 20 đã vấp phải sự phản ứng quyết liệt từ phía doanh nghiệp. Họ cho rằng cách này gián tiếp "bóp" doanh nghiệp vốn khó khăn sẽ càng khó khăn hơn bởi không phải ai cũng có đủ điều kiện để nhập thiết bị tiên tiến, mới hay công nghệ cao.

Cũng vì thế Thông tư này từng một lần bị dừng hiệu lực ở thời điểm ngày 1/9/2014 và Thủ tướng chỉ đạo Bộ KH & CN tiếp tục xin ý kiến để hoàn thiện.

Theo ông Nam, dự thảo 3 Thông tư sửa đổi thông tư 20 đã đưa ra mức quy định chung nhất cho các loại máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng nhập khẩu, không quy định các trường hợp đặc biệt nhằm tránh việc giải trình, xin-cho của doanh nghiệp khi áp dụng.

Riêng việc nhập khẩu máy móc, thiết bị có sử dụng nguồn vốn nhà nước sẽ có điều kiện chặt hơn đối với doanh nghiệp sử dụng vốn tư nhân, không từ nguồn vốn nhà nước.

Doanh nghiệp nhà nước khi nhập khẩu phải đáp ứng đồng thời cả hai tiêu chí về thời gian sử dụng và chất lượng còn lại.

Còn doanh nghiệp khác được lựa chọn áp dụng hoặc thời gian sử dụng (không quá 10 năm) hoặc chất lượng còn lại (80% trở lên). Việc giám định chất lượng còn lại của máy móc, thiết bị sẽ do tổ chức giám định thực hiện.

"Các quy định đưa ra trên tinh thần như Bộ trưởng Nguyên Quân đã nói là đề ra các biện pháp quản lý nhằm bảo vệ lợi ích chung của xã hội, nhưng cần cân nhắc, áp dụng biện pháp “mềm dẻo” và có tính khả thi để không “làm khó” cho doanh nghiệp", ông Nam cho biết.

Tuy nhiên quy định này vẫn không 'hài lòng' doanh nghiệp. "Chúng tôi đã lùi nhưng các doanh nghiệp muốn bỏ hẳn không ban hành Thông tư này. Nếu chiều theo ý kiến của doanh nghiệp thì sẽ chẳng quản lý gì cả.

Nhưng nếu phía Bộ làm căng thì doanh nghiệp lại có ý kiến nên lúc này tốt nhất là báo cáo Chính phủ", ông Nam khẳng khái nói.

Không được 'trách' Bộ nếu công nghệ rác vào Việt Nam

Trước đây Chính phủ từng để doanh nghiệp tự điều chỉnh, tự nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ theo điều kiện kinh tế.

Tuy nhiên chỉ một thời gian sau nhiều công nghệ 'rác' đã ùa vào Việt Nam. Cho đến năm 2013 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 187/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 nhằm kiểm soát nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng.

Chỉ đạo này của Chính phủ cũng là để ngăn chặn máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ cũ, lạc hậu và tiêu hao năng lượng lớn, ảnh hưởng đến môi trường, an toàn.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ, việc sửa đổi Thông tư 20 được Bộ KH&CN xếp vào diện quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Theo đó Bộ trưởng Bộ KH & CN đã yêu cầu việc xây dựng Thông tư sửa đổi Thông tư 20 để ban hành vào Quý 1/2015 và thời gian chậm nhất là cuối tháng 3/2015. Theo dự thảo Thông tư sẽ có hiệu lực từ đầu tháng 7/2015.

"Đến thời điểm này chúng tôi chỉ làm theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ. Sau khi tổng hợp ý kiến xong sẽ làm báo cáo gửi cho Bộ trưởng. Dự kiến Bộ trưởng sẽ xin ý kiến Chính phủ.

Nếu Chính phủ quyết định không ban hành thông tư này, về sau các doanh nghiệp nhập nhiều máy móc thiết bị lạc hậu vào thì không phải lỗi của Bộ KH & CN", ông Nam khẳng định.

Hiện có một số ý kiến cho rằng thay vì đưa ra biện pháp hành chính cấm doanh nghiệp nhập máy cũ, cơ quan quản lý nhà nước chỉ cần đưa ra tiêu chuẩn để buộc doanh nghiệp phải dùng công nghệ hiện đại mới đáp ứng được tiêu chuẩn.

Tuy nhiên ông Nam cho biết: "Đây không phải việc của Bộ KH&CN. Việc đưa ra các tiêu chuẩn, hàng rào kỹ thuật chắc chắn phải làm nhưng tinh thần là các bộ ngành cần quản lý riêng thì các bộ ngành có thể đề ra cái riêng mà không đưa vào văn bản này. Ví dụ như máy móc thi công Bộ GTVT đề nghị để riêng chúng tôi đã không đưa vào Thông tư này", ông Nam nói.

Theo Khám Phá

Thăm dò ý kiến
Bạn sẽ chuyển sang nhà mạng di động nào?

BizLIVE - Gặp gỡ