Ông Trần Đắc Sinh: Chưa có nhiều doanh nghiệp đủ lớn để thu hút nhà đầu tư quốc tế!

Huyền Châm

07:51 28/07/2016

BizLIVE - “Không chỉ quy mô của cả thị trường còn nhỏ mà tính riêng từng doanh nghiệp thì chúng ta cũng chưa có nhiều doanh nghiệp đủ lớn để thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư quốc tế.”, ông Trần Đắc Sinh Chủ tịch hội đồng quản trị Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) cho biết.

Ông Trần Đắc Sinh: Chưa có nhiều doanh nghiệp đủ lớn để thu hút nhà đầu tư quốc tế!

Ông Trần Đắc Sinh, Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM - Ảnh: HoSE.

Tròn 16 năm trước, ngày 28/7/2000 đánh dấu phiên giao dịch đầu tiên của thị trường chứng khoán Việt Nam. Nếu như phiên khai trương chỉ có vỏn vẹn 2 cổ phiếu giao dịch là REE và SAM thì đến nay con số đã lên đến gần 700 mã (hai sàn).

Nhân dịp này, BizLIVE đã có cuộc trò chuyện với ông Trần Đắc Sinh, Chủ tịch hội đồng quản trị Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE), người đã đồng hành cùng thị trường ngay từ những ngày đầu sơ khai đến nay.

HoSE đã được 16 tuổi. Đến nay, ông có cho rằng thị trường chứng khoán (TTCK) đã thể hiện được vài trò đối với sự phát triển của nền kinh tế, với doanh nghiệp?

Qua 16 năm phát triển, tôi cho rằng TTCK đã khẳng định được vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế và sự phát triển của doanh nghiệp, thể hiện ở một số nét chính như sau:

Thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn, một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính, giúp doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp phát triển, đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế cả nước, tạo thêm công ăn việc làm cho người dân và qua đó, an sinh xã hội cũng được nâng cao.

Quy mô của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay đạt tương đương khoảng 28% GDP (tính riêng HoSE), tuy còn khoảng cách khá xa so với tỷ lệ cấp tín dụng trên GDP, nhưng cũng là bước tiến đáng kể so với trước đây khi các doanh nghiệp chỉ có một lựa chọn duy nhất là vay vốn từ ngân hàng, và ngân hàng phải sử dụng vốn huy động ngắn hạn để cấp tín dụng trung và dài hạn.

Hỗ trợ tích cực cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, cụ thể là tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước và tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, thông qua công tác bán đấu giá cổ phần các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa và sau đó niêm yết trên thị trường.

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, trong giai đoạn từ năm 2011 đến 25/12/2015, cả nước đã thực hiện cổ phần hóa được 478 doanh nghiệp, về cơ bản đã hoàn thành kế hoạch cổ phần hóa đã đặt ra.

Hoạt động cổ phần hóa DNNN chủ yếu tập trung ở hai sàn giao dịch HOSE và HNX. Tính riêng ở HoSE, từ 2005 đến 2015, có 279 doanh nghiệp thực hiện cổ phần hoá, tương ứng 1.869,1 triệu cổ phần bán thành công.

Không chỉ đấu giá thành công qua thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa cũng nâng cao được hiệu quả hoạt động và uy tín sau khi lên niêm yết trên thị trường thông qua sự minh bạch thông tin, áp dụng các chuẩn mực cao trong quản trị công ty, qua đó, tiếp tục thu hút được dòng vốn đầu tư từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước để đầu tư phát triển doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong công tác tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, đã có 6 ngân hàng lớn thực hiện cổ phần hoá thành công và niêm yết trên Sở gồm CTG, BID, VCB, STB, EIB, MBB với tổng vốn điều lệ tương đương 128.371 tỷ đồng (thời điểm 31/12/2015).

Tính trung bình, kể từ thời điểm niêm yết trên HOSE, các ngân hàng có mức tăng trưởng vốn điều lệ ở mức 25.39%/năm. Đấu giá và huy động vốn thành công qua thị trường chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc hoạt động của các ngân hàng này.

Qua những gì thị trường chứng khoán đã đạt được sau 16 năm phát triển, có thể khẳng định vai trò của thị trường chứng khoán Việt Nam đối với doanh nghiệp, đối với nền kinh tế trong 16 năm qua là không hề nhỏ nếu không nói là đột phá và then chốt.

Vốn hóa thị trường của thị trường Việt vẫn còn khá khiêm tốn. Vậy theo ông chúng ta cần có những giải pháp thiết thực gì để cải thiện vấn đề này? Qua đó thu hút giới đầu tư đặc biệt là khối ngoại.

So sánh quy mô của thị trường chứng khoán Việt Nam với các thị trường chứng khoán trong khu vực chúng ta đã nói nhiều. Tôi chỉ cung cấp thêm một ví dụ để thấy rằng không chỉ quy mô của cả thị trường còn nhỏ mà tính riêng từng doanh nghiệp thì chúng ta cũng chưa có nhiều doanh nghiệp đủ lớn để thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư quốc tế.

Theo tiêu chí định lượng của MSCI, để nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi, một thị trường cần có tối thiểu 3 doanh nghiệp đáp ứng tỷ lệ vốn hóa trên 1.269 triệu USD, tỷ lệ vốn hóa tự do chuyển nhượng trên 635 triệu USD và tỷ suất quay vòng chứng khoán trên 15%.

Theo số liệu tính toán của chúng tôi đến ngày 30/6/2016, HoSE chỉ có 4 doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí này. Điều này nói lên rằng để phấn đấu nâng hạng thị trường, ngoài những tiêu chí định tính, các tiêu chí định lượng nói trên cũng là vấn đề rất cần quan tâm.

Như vậy, tăng quy mô thị trường sẽ có 02 khía cạnh, tăng quy mô chung của cả thị trường và tăng quy mô cho các doanh nghiệp trên thị trường.

Đối với việc tăng quy mô chung cho cả thị trường, tôi nghĩ rằng chúng ta vẫn phải tiếp tục đẩy mạnh công tác cổ phần hóa vì đây là nguồn cung hàng hóa quan trọng cho thị trường chứng khoán.

Các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa lại thường là các doanh nghiệp có quy mô vốn lớn, hoạt động trong các ngành nghề trọng yếu trong nền kinh tế. Trong số 04 doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí định lượng của MSCI thì có 02 doanh nghiệp là từ khối doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh đó, việc khuyến khích và thu hút các doanh nghiệp từ khối tư nhân lên niêm yết cũng không kém phần quan trọng.

Chính phủ đang khuyến khích các doanh nghiệp khởi nghiệp, sau giai đoạn khởi nghiệp, sẽ đến giai đoạn doanh nghiệp vừa và nhỏ và tiếp đó là khi các doanh nghiệp phát triển lên quy mô lớn.

Theo sát và giúp doanh nghiệp huy động vốn theo từng giai đoạn phát triển là điều mà HoSE hướng tới và chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng đề án sàn huy động vốn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Tôi tin rằng với một chu trình kép kín về việc huy động vốn cho doanh nghiệp, chúng ta sẽ hỗ trợ tốt cho sự phát triển của doanh nghiệp và qua đó, có thêm nhiều doanh nghiệp tham gia vào thị trường.

Đặc biệt là khi các doanh nghiệp khởi nghiệp thường là các công ty trong lĩnh vực công nghệ thông tin, thường phát triển với một tốc độ rất nhanh chóng.

Đối với việc gia tăng quy mô cho từng doanh nghiệp, nhất là quy mô mà nhà đầu tư nước ngoài có thể giao dịch, chúng tôi hướng tới một số giải pháp về nới room và tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng.

Nghị định 60 đã cho phép doanh nghiệp trong một số ngành nghề có thể nới room lên 100%, tuy nhiên trên thực tế chưa có nhiều doanh nghiệp triển khai. HoSE đang phối hợp với StoxPlus tiến hành điều tra, khảo sát để tìm hiểu khả năng và nắm bắt các vướng mắc của các doanh nghiệp trong vấn đề này, từ đó sẽ có những giải pháp phù hợp.

Việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chủ yếu nằm ở các doanh nghiệp mà nhà nước còn nắm giữ cổ phần và sẽ liên quan trực tiếp đến việc thoái vốn của nhà nước tại các doanh nghiệp này.

Tuy nhiên, một vấn đề mà tôi cho rằng cũng rất quan trọng để chúng ta có những doanh nghiệp quy mô lớn, đó chính là vấn đề quản trị công ty. Khi doanh nghiệp đã phát triển lên một tầm vóc nhất định, quản trị công ty là yếu tố quyết định để công ty duy trì và phát triển hoạt động.

Vì vậy, HoSE cũng đang tập trung mạnh vào nội dung này trong các hoạt động trong thời gian tới.

 Tòa nhà Exchange Tower khang trang, hiện đại được HoSE đưa vào vận hành không lâu - Ảnh: Huyền Châm.

Ông có thể chia sẻ về thông tin liên quan tới việc hợp nhất hai sở giao dịch chứng khoán?

Về vấn đề này thì vừa qua, tại buổi làm việc với Lãnh đạo TP.HCM về tình hình kinh tế văn hoá xã hội 6 tháng đầu năm chiều ngày 27/06, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý với kiến nghị của TP.HCM đặt trụ sở Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam tại TP.HCM sau khi hợp nhất 2 sở giao dịch chứng khoán lại thành một. Đây là vấn đề mà TP.HCM cũng đã nhiều lần kiến nghị với Chính phủ trong việc thúc đẩy phát triển TP.HCM thành trung tâm kinh tế tài chính cả nước.

Ở một góc độ khác, sau khi hợp nhất thì chúng ta có điều kiện để tổ chức phân định lại thị trường theo hướng chuyên biệt hơn, gồm thị trường cổ phiếu/trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán phái sinh và thị trường trái phiếu chính phủ.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng, hiện nay, TP.HCM là một trung tâm tài chính kinh tế năng động nhất cả nước, là nơi quy tụ đông đảo các ngân hàng, định chế tài chính, doanh nghiệp niêm yết lớn; các hoạt động kinh tế-tài chính, các giao dịch chủ yếu đều diễn ra tại nơi đây.

Việc tận dụng những ưu thế về địa lý kinh tế, sự sẵn có về hạ tầng kinh doanh, nguồn nhân lực chất lượng cao và dồi dào, thủ tục hành chính linh hoạt sẽ thúc đẩy Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam sau hợp nhất phát triển nhanh, sớm đạt được các mục tiêu đề ra cho thị trường chứng khoán, khẳng định hơn nữa vai trò của thị trường chứng khoán trong sự phát triển của cả nền kinh tế.

Dường như việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM vẫn khá chậm chạp không được như kỳ vọng (một số thương hiệu như Saigontourist, Satra, Vissan...). Xin ông chia sẻ kế hoạch của sở trong việc đẩy mạnh hoạt động này?

Từ đầu năm 2010 cho đến nay, HoSE đã tổ chức đấu giá cổ phần hóa cho 131 doanh nghiệp nhà nước lớn trong đó có 26 doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa theo quyết định của UBND TP.HCM. Tuy nhiên, công tác này cũng còn khá chậm nếu so với kế hoạch cổ phần các doanh nghiệp nhà nước mà Chính phủ đặt ra.

Năm 2016 cũng là năm bản lề mà trong đó Sở đặt mục tiêu tăng trưởng quy mô thị trường 30% so với năm 2015, tổ chức đấu giá cổ phần hóa cho 100 doanh nghiệp nhà nước đồng thời phấn đấu tăng quy mô thị trường lên gấp trên 2 lần, đạt 60% GDP vào năm 2020.

Chính vì vậy để hoàn thành các mục tiêu đề ra, vừa qua Sở cũng đã có đề xuất UBND TP.HCM hỗ trợ xem xét chỉ đạo các Doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa và đăng ký niêm yết theo quy định của Chính phủ và kế hoạch của Thành phố.

Cụ thể, đề nghị Ban chỉ đạo và đổi mới doanh nghiệp Thành phố rà soát danh mục doanh nghiệp cổ phần hóa, lộ trình cổ phần hóa và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa và đăng ký niêm yết.

Đề nghị các Sở ban ngành của Thành phố giúp đỡ các doanh nghiệp tháo gỡ các vướng mắc về mặt thủ tục, chính sách trong quá trình cổ phần hóa và đăng ký niêm yết trên HoSE.

Đề nghị các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố đã thực hiện cổ phần hóa đủ điều kiện niêm yết khẩn trương đăng ký niêm yết trên HoSE trong năm 2016 theo tinh thần Nghị định 60/2016/NĐ-CP ngày 26/6/2015 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, Sở cũng có kế hoạch cụ thể, tổ chức các Đoàn tiếp xúc, kêu gọi các doanh nghiệp đủ điều kiện lên niêm yết trong 6 tháng cuối năm 2016, tổ chức các cuộc hội thảo về thoái vốn để giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong công tác cổ phần hoá, từ đó đưa ra được các kiến nghị cụ thể lên các cơ quan quản lý cao hơn.

Ông có chia sẻ gì về thị trường khi sang tuổi mới?

Tôi nghĩ rằng bước sang năm thứ 16 này, thị trường chứng khoán đã có một sự thay đổi rất lớn và đã khác rất nhiều so với thời kỳ khó khăn ban đầu.

Chúng ta cần tiếp tục phát huy những gì đã đạt được để phát triển thị trường về chất và theo chiều sâu như tính đến các vấn đề về chất lượng tăng trưởng như quản trị công ty, phát triển bền vững… Vấn đề về hàng hoá cho thị trường như các sản phẩm cấu trúc, chứng chỉ quỹ… Các vấn đề như nới room, giao dịch trong ngày…

Bên cạnh việc không ngừng cải tiến, đổi mới và phát triển sâu rộng, chúng tôi vẫn tiếp tục theo đuổi giá trị cốt lõi của mình trong xuyên suốt chặng đường phát triển, thực hiện tốt sứ mệnh tổ chức thị trường công bằng, công khai, minh bạch, nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển đa dạng sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu thị trường, đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn chủ đạo và hiệu quả cho nền kinh tế theo đúng mục tiêu phát triển của Chính phủ.

Thị trường chứng khoán đã phát triển lên một tầm mức cao hơn, hy vọng các thành viên thị trường, nhà đầu tư tiếp tục đồng hành cùng HoSE trong chặng đường tiếp theo này.

Xin cảm ơn ông!

HUYỀN CHÂM

Bảng giáThị trường

VN-Index 722.14 ▲ 2.58 (0.36%)

 
VN-Index 722.14 2.58 0.36%
HNX-Index 91.37 1.47 1.61%
UPCOM 57.52 -0.14 -0.25%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ