Góc nhìn: Giao dịch T+0 - Ai được ngồi “mâm các cụ”?

Người quan sát

07:10 15/06/2015

BizLIVE - Thị trường tuần rồi “giật mình” khi liên tục đón nhận những cú sốc thông tin mới, liên quan đến khả năng rút ngắn thời gian thanh toán T+2 và đặc biệt là cho phép giao dịch trong ngày với một số cổ phiếu được lựa chọn.

Góc nhìn: Giao dịch T+0 - Ai được ngồi “mâm các cụ”?

Ảnh minh họa.

Thị trường tuần rồi “giật mình” khi liên tục đón nhận những cú sốc thông tin mới, liên quan đến khả năng rút ngắn thời gian thanh toán T+2 và đặc biệt là cho phép giao dịch trong ngày (T+0) với một số cổ phiếu được lựa chọn.

Chắc chắn số đông nhà đầu tư lẫn người làm trong ngành chứng khoán bất ngờ, vì dự thảo chính sách mới quá cởi mở, thậm chí là chưa bao giờ thấy. Cách đây vài năm, từ việc cho phép cổ phiếu được bán T+4 về đúng T+3 đã là một quá trình gian nan. Trong nhiều hội nghị ngành chứng khoán hàng năm, câu chuyện giao dịch ngắn hơn T+3 được đề cập rất nhiều lần nhưng chưa bao giờ có hồi âm.

“Đùng một cái”, dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 74 về hướng dẫn giao dịch chứng khoản mở hẳn một “cửa” cho phép công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ giao dịch T+0. Dĩ nhiên còn phải chờ đến khi Thông tư được chính thức ban hành và đang trong giai đoạn lấy ý kiến. Tuy nhiên với cách làm luật cởi mở như vậy, chắc chắn sự đồng thuận là rất cao.

Lâu nay nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch T+0, nhưng hoặc phải dự trữ sẵn cổ phiếu, hoặc phải chấp nhận “làm láo”, vay mượn cổ phiếu chỗ khác. Thông thường, khi mua 1 cổ phiếu, phải chờ đến sáng ngày T+3 cổ phiếu đó mới về nhà đầu tư mới bán được. Để bán trước ngày T+3, nhà đầu tư cần phải có sẵn cổ phiếu đó trong tài khoản, nếu không có thì vay mượn bạn bè hay chính công ty chứng khoán.

Quá trình “xây kho” cổ phiếu để cho vay đã diễn ra từ lâu ở một số công ty chứng khoán. Đó là dịch vụ VIP, không phải ai cũng tham gia được. Nói cách khác, dịch vụ này là “mâm các cụ”, “trẻ con” đi chỗ khác chơi! Phải nhìn nhận thực tế rằng thị trường chứng khoán vốn là bất công như vậy.

Dịch vụ này có vi phạm pháp luật về chứng khoán không? Phải khẳng định là vi phạm, vì các dịch vụ trong lĩnh vực chứng khoán là có điều kiện, phải được chấp thuận từ cơ quan quản lý. Tuy nhiên nghiệp vụ cho vay có cần thiết không, phải khẳng định rằng rất cần thiết và hợp pháp vì tài sản của tôi, tôi có mọi quyền định đoạt. Một chân lý thường thấy là thực tế thị trường luôn đi trước các quy định pháp luật.

Vì thế, Thông tư mới cho phép giao dịch T+0 là một sự chính thức hóa thực tế đang diễn ra, đưa vào quản lý và giám sát được rủi ro. Tuy nhiên, có lẽ tư duy “mâm các cụ” vẫn còn, đó là những hạn chế về số mã cổ phiếu được vào rổ cung cấp, giới hạn về công ty chứng khoán được “ngồi mâm”.

Bất công thứ hai: Công ty chứng khoán “đủ tuổi” mới được ngồi “mâm các cụ” dễ được chấp nhận, dĩ nhiên sẽ nhận được những “hầm hè” từ các công ty chứng khoán “mâm dưới”. Đơn giản vì các công ty lớn có thị phần lớn, nguồn vốn mạnh hơn. Thậm chí đây còn là một cách để “thúc” các công ty nhỏ phải tự nâng cao năng lực. Cũng giống như dịch vụ phái sinh trong tương lai, cuộc chơi không thể giành cho tất cả.

Tuy nhiên với bất công thứ hai thì có vấn đề. Chỉ những cổ phiếu nằm trong rổ HSX30 và HNX30, hai chứng chỉ quỹ ETF niêm yết mới được cho vào kho hàng.

Xét từ phía nhà đầu tư, giao dịch T+0 cần một mức độ dao động giá nhất định mới có thể đem lại lợi nhuận. Rất nhiều cổ phiếu trong hai rổ nói trên dao động quá hẹp để có thể mua bán trong ngày, còn hai chứng chỉ ETF thì giá đứng im như chết mỗi ngày.

Xét từ phía công ty chứng khoán, rủi ro lớn nhất của dịch vụ này chính là thanh khoản. Khả năng có được cổ phiếu để cho vay gắn liền với khả năng mua được từ thị trường, tức là xây được kho đủ khối lượng. Rất nhiều cổ phiếu trong HNX30 và HSX30 có thanh khoản quá kém.

Dĩ nhiên thị trường hiểu rằng quy định giới hạn cổ phiếu trong 2 rổ nói trên là nhằm đảm bảo yếu tố cơ bản tốt, tránh những rủi ro liên quan đến doanh nghiệp. Tuy nhiên ngoài hai rổ này cũng có rất nhiều cổ phiếu chất lượng cơ bản đảm bảo và thanh khoản tốt.

Giới hạn này có thể được mở rộng hơn trong tương lai, nhưng như vậy lại cần phải sửa Thông tư một lần nữa. Nên chăng chỉ cần đưa ra các quy định tiêu chuẩn khung để sàng lọc cổ phiếu theo các tiêu chuẩn đó, trao quyền tự quyết cho công ty chứng khoán và cơ quan quản lý chỉ cần giám sát theo danh sách đăng ký. Điều này dịch vụ ký quỹ đã làm được.

Còn đối với nhà đầu tư, cửa là mở cho tất cả những ai mong muốn được ngồi “mâm”. Chỉ có điều cuộc chơi T+0 là cực kỳ khắc nghiệt, đòi hỏi sự chuyên nghiệp và nhạy bén rất cao. Tiền của ai thì người đó có quyền “đốt”, nhưng cần biết nhận trách nhiệm về mình, đừng đổ lỗi cho cơ quan quản lý hay nhà cung cấp dịch vụ.

NGƯỜI QUAN SÁT

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Bảng giáThị trường

VN-Index 717.06 ▲ 4.12 (0.57%)

 
VN-Index 717.06 4.12 0.57%
HNX-Index 89.53 -0.24 -0.27%
UPCOM 57.54 -0.18 -0.31%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ