Chứng khoán Trung Quốc lao dốc: Việt Nam cần làm gì?

CHÂN LUẬN

06:24 26/08/2015

Nếu biết khai tác tốt, Việt Nam có thể tận dụng được lợi thế để nhập các nguyên liệu đầu vào với giá rẻ, nhất là xăng dầu.

Chứng khoán Trung Quốc lao dốc: Việt Nam cần làm gì?

Ảnh minh họa.

Trao đổi với PV về cơn lao dốc của chứng khoán Trung Quốc (Trung Quốc) mấy ngày qua, TS Nguyễn Tú Anh, Trưởng ban Kinh tế vĩ mô - Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), nói: Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang ngày càng thấp đi và đang suy yếu. Chỉ số tổng mức bán lẻ, bán buôn, vốn là chỉ số đo sự tiêu dùng của thị trường nội địa… cũng suy giảm mạnh. Những điều đó làm cho kinh tế nước này suy yếu là không tránh khỏi. Mức độ tăng trưởng GDP sẽ khó có thể đạt được 5% hoặc 6%, chứ chưa nói gì đến 7%.

Bức tranh kinh tế thay đổi

Một số chuyên gia nhìn nhận rằng tình hình kinh tế Trung Quốc suy yếu sẽ khơi mào cho một khủng hoảng tài chính và kinh tế toàn cầu, trong đó bao gồm cả các nước trong khu vực. Ông bình luận gì về ý kiến này?

TS. Nguyễn Tú Anh: Đúng là diễn biến tiêu cực của nền kinh tế Trung Quốc sẽ làm thay đổi bức tranh kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, cần chú ý có hai xu hướng kinh tế toàn cầu hiện nay. Những nền kinh tế phát triển thì đang có xu hướng tốt lên, ví dụ như các nước G7, còn các nền kinh tế mới nổi lại có xu hướng chậm lại. Trong 13 tháng qua, có tới khoảng 930 tỷ USD chạy ra khỏi 19 nền kinh tế mới nổi.

Nhìn chung tổng cầu các nền kinh tế mới nổi và toàn cầu giảm thì nhu cầu về các loại hàng hóa cơ bản như xăng, dầu, sắt, thép và nguyên liệu đầu vào… sẽ giảm. Đặc biệt là xăng dầu giảm mạnh khi Iran tiếp tục cung cấp xăng dầu cho thế giới.

Tận dụng cơ hội

Trước bức tranh kinh tế thế giới như trên, ông nhận định kinh tế Việt Nam sẽ bị tác động như thế nào?

Nguyên liệu đầu vào giảm mạnh. Do vậy nếu biết khai tác tốt, Việt Nam sẽ tận dụng được lợi thế để nhập các nguyên liệu đầu vào với giá rẻ, thúc đẩy sản xuất trong nước, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa.

Mặt khác, Việt Nam chủ yếu đang sản xuất các loại hàng hóa xuất khẩu sang các nước phát triển, trong khi nền kinh tế các nước phát triển đang cải thiện. Đây là cơ hội để sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam phát triển.

Một lợi thế khác là cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang ở phân khúc thấp hơn so với các nước, cho nên tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam cũng có những đặc điểm khác. Như thế, Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng được cơ hội để tăng trưởng xuất khẩu khi giá đầu vào rẻ hơn. Chẳng hạn, giá xăng giảm thì không cần phải tăng giá điện nữa. Khi giá xăng, dầu, điện, sắt, thép… không tăng, thậm chí là giảm đi thì chi phí sản xuất giảm, tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu. Đây chính là cơ hội cho Việt Nam tăng đầu tư.

Hàng trăm tỷ USD đã chảy khỏi Trung Quốc do tình hình kinh tế nước này bất ổn. Theo ông, Việt Nam cần làm gì để có thể khai thác được dòng vốn này?

Để đón được dòng tiền rút ra khỏi nền kinh tế Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác, Việt Nam cần phải giữ được nền tảng kinh tế vi mô tốt, phải dùng việc xuất khẩu vào các thị trường có triển vọng tăng trưởng tốt như Mỹ, EU, Nhật... để thu hút đầu tư.


Những biến động trên thị trường chứng khoán chưa thực sự để lo lắng. Ảnh: HTD

Điều quan trọng là Việt Nam phải duy trì được tính ổn định của kinh tế vĩ mô. Không chỉ duy trì mức lạm phát thấp mà còn phải duy trì lãi suất ổn định, giúp doanh nghiệp tiếp cận được vốn. Và nhất là phải giữ cho được tỷ giá không “nhảy múa” để các nhà đầu tư có thể dự đoán được biến động của thị trường và hình thành chiến lược đầu tư dài hạn.

Cạnh đó cần phải tạo được môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn và minh bạch. Làm được những điều đó thì dòng tiền sẽ chảy vào Việt Nam và những lợi thế mới phát huy hiệu quả.

Tranh thủ nhập công nghệ tiên tiến

Nhưng thưa ông, nếu kinh tế Trung Quốc lâm vào khủng hoảng trầm trọng thì bên cạnh cơ hội như ông nói cũng có rất nhiều khó khăn, thách thức cho doanh nghiệp Việt bởi họ ở sát nách chúng ta?

Nếu bất ổn như trên xảy ra thì sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế của các nước xung quanh Trung Quốc, trong đó có Việt Nam.

Có điều tôi cho rằng đối với các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam thì việc suy yếu của kinh tế Trung Quốc là một cơ hội lớn. Bởi họ sẽ tận dụng được giá lao động còn rẻ tại Việt Nam, nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc rẻ, từ đó sản xuất hàng hóa ở Việt Nam xuất khẩu vào Trung Quốc. Điều này có thể sẽ kích thích một dòng đầu tư từ Trung Quốc chuyển về Việt Nam.

Đối với các nhà đầu tư, sản xuất trong nước vốn không nằm trong chuỗi sản xuất toàn cầu thì đây là một thách thức lớn. Khi tổng cầu Trung Quốc yếu thì sự cạnh tranh là rất khó khăn. Chỉ những ngành hàng không có sự cạnh tranh mạnh của các nhà sản xuất nội địa Trung Quốc như thủy sản, một số mặt hàng nông sản như hoa quả nhiệt đới chẳng hạn… thì hàng Việt mới cạnh tranh được. Còn đối với những mặt hàng như cao su của chúng ta thì xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ suy giảm và rất khó cạnh tranh tại thị trường này bởi họ cũng đang dư thừa các mặt hàng trên.

Xin nói thêm, khi khủng hoảng kinh tế, Trung Quốc lại dư thừa năng lực sản xuất và Việt Nam cần phải có một chiến lược để cải thiện trình độ công nghệ sản xuất bằng cách mua lại các công nghệ tiên tiến. Các công ty Trung Quốc có thể sẽ bán công nghệ để tránh thua lỗ. Ở nước này hiện nay có tình trạng sản xuất hai tấn thép mới đủ mua một… que kem!?

Như thế, Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp cận những công nghệ mà từ trước tới nay không thể tiếp cận. Chẳng hạn, công nghệ sản xuất thép đặc chủng. Ngoài ra khi kinh tế thế giới suy giảm, Việt Nam có thể mua được những công nghệ tiên tiến ở Nga, Brazil, Nam Phi… để thay đổi cơ bản năng lực sản xuất của Việt Nam.

Đây chính là một trong những cơ hội căn bản cần phải tính đến.

Chứng khoán lên xuống thất thường

Sau khi giảm mạnh vào hôm trước, ngày 25-8 thị trường chứng khoán trong nước đã có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn lên xuống thất thường. Vào buổi sáng nhóm cổ phiếu ngân hàng hồi phục và đóng vai trò dẫn dắt thị trường như VCB, BID, CTG, MBB, ACB… Riêng các mã ngành dầu khí như GAS, PVD, PVS, PVC, PGS dù còn chịu nhiều áp lực do giá dầu thế giới giảm cũng đã có dấu hiệu tăng trở lại. Trong ngày hôm qua nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng trên cả hai sàn, tập trung chủ yếu ở HSX. Riêng rổ Việt Nam30 đã bị bán ròng tới 5,1 tỷ đồng.

Cùng ngày, giá vàng trong nước giảm 150.000 đồng/lượng so với ngày hôm trước. Chốt phiên giao dịch cuối ngày, vàng SJC mua vào 34,6 triệu đồng/lượng, bán ra 35,15 triệu đồng/lượng.

YT

Mất hàng tỷ USD vì giá dầu tuột dốc

Giá dầu thô thế giới giảm mạnh, lập mốc kỷ lục mới trong suốt mấy năm qua đã ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu dầu thô của Việt Nam. Đặc biệt ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách năm 2015.

Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, tính đến hết tháng 7 lượng xuất khẩu dầu thô đạt 5,44 triệu tấn, tăng 1,5%. Nhưng do giá dầu thế giới bình quân giảm tới 47,8% nên giá trị xuất khẩu chỉ đạt 2,46 tỷ USD, giảm 47,1% (tương ứng giảm 2,18 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước.

Trước đó, tại phiên họp liên bộ về điều hành kinh tế vĩ mô, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh khẳng định giá dầu cứ giảm 1 USD/thùng thì Việt Nam mất gần 1.000 tỷ đồng. Nếu chạm ngưỡng 40 USD/thùng, Việt Nam sẽ giảm thu gần 70.000 tỷ đồng.

Theo chuyên gia kinh tế-TS Lê Đăng Doanh, việc giá dầu thế giới giảm ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế trong nước. Đặc biệt ảnh hưởng đến khoản thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, toàn bộ nền kinh tế Việt Nam sẽ có lợi khi giá dầu thế giới giảm. Vì khi giá dầu giảm sẽ kéo theo việc giảm giá xăng, phân bón, chất dẻo, sợi... Như vậy, Việt Nam có thể sẽ được lợi 1%-2% GDP từ việc giảm giá các mặt hàng này.

TRÀ PHƯƠNG

Không quá lo lắng

Thị trường chứng khoán Việt Nam chưa phải là một yếu tố quyết định đối với nền kinh tế Việt Nam. Do vậy những biến động trên thị trường này mấy ngày qua chưa thực sự đáng để lo lắng.

Về tỷ giá VNĐ và USD trên thị trường tự do tăng lên là do tâm lý đám đông lo lắng trước những biến động của kinh tế thế giới sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam. Tuy nhiên, cũng không nên quá lo lắng về điều này vì thị trường sẽ điều tiết ở mức hợp lý. Trong khi đó, do đã đối mặt với những biến động của kinh tế thế giới nhiều lần nên Chính phủ cũng đã có những kịch bản ứng phó phù hợp với nội lực của nền kinh tế.

Điều cần thiết trong lúc này là Chính phủ phải có những dự báo dài hạn, khả tín để người dân tin tưởng vào những quyết sách trong điều hành kinh tế.

GS LƯU BÍCH HỒ

Theo Báo Pháp Luật TPHCM

Bảng giáThị trường

VN-Index 691.36 ▲ 4.21 (0.61%)

 
VN-Index 691.36 4.21 0.61%
HNX-Index 83.74 0.73 0.87%
UPCOM 54.0 0.46 0.86%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ