Ý tưởng cấm xe máy tại Hà Nội: Nhìn từ bài học của Myanmar và Indonesia

Nguyễn Thắm

10:48 04/07/2016

BizLIVE - Mặc dù không phải là một quốc gia phát triển nhưng Myanmar cũng đã ban hành lệnh cấm xe máy hoàn toàn tại thành phố Yangon, điều này dẫn đến tình trạng người dân phải di chuyển trên những tuyến xe bus, xe tải cũ kỹ và kém an toàn.

Ý tưởng cấm xe máy tại Hà Nội: Nhìn từ bài học của Myanmar và Indonesia

Tại hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành đảng bộ Hà Nội sáng 27/6, lần đầu tiên nội dung hạn chế phương tiện cá nhân có lộ trình cụ thể, hướng tới mục tiêu phát triển đồng bộ, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng đô thị theo chương trình 06. Theo đó, Hà Nội định hướng đến 2025 sẽ dừng hoạt động xe máy cá nhân trong nội đô.

Mặc dù, tình trạng tắc đường vì lượng xe máy quá lớn tại Hà Nội là một vấn đề đang rất cần giải pháp. Tuy nhiên, trong lộ trình cấm xe máy cũng cần có sơ sở khoa học và định hướng rõ ràng.

Bởi lẽ, trong khu vực Đông Nam Á cũng đã có Myanmar và Indonesia áp dụng lệnh cấm xe máy tại một số tuyến đường, song hiệu quả mang lại không cao và vẫn còn nhiều hạn chế.

 Đường phố Myanmar sau khi cấm xe máy (Ảnh Zing.vn)

Myanmar là một trong những nước ban hành lệnh cấm xe máy khá sớm. Từ năm 2003, Yangon khi đó còn là Thủ đô của Myanmar đã cấm hoàn toàn xe máy do có quá nhiều tai nạn giao thông liên quan đến loại xe này. Mặc dù hiện nay không còn là Thủ đô của Myanmar, nhưng Yangon vẫn duy trì lệnh cấm xe máy.

Năm 2007, Yangon đã nới lỏng lệnh cấm xe máy và cho phép người dân sử dụng phương tiện này để tham gia giao thông tại 14 khu vực ngoại thành.

Chỉ có các quan chức Nhà nước mới có thể sử dụng xe máy ở khu vực nội đô Yangon, tuy nhiên họ không được chở thêm người khác và phải đội mũ bảo hiểm. Nhưng đến tháng 8/2008, Tuần báo Tiếng nói của Myanmar đưa tin, lệnh cấm sử dụng xe máy ở Yangon đã được hủy bỏ. Cơ quan chức năng sẽ cấp giấy đăng ký xe máy trở lại cho người dân. 

Dù vậy, đến năm 2009, các nhà chức trách Myanmar đã quyết định cấm lại hoàn toàn xe máy vì chúng đã phá vỡ quy tắc giao thông và gây ra tai nạn thường xuyên, (theo ChinaNews). Thậm chí, 1.035 xe máy thuộc sở hữu của các cơ quan chính phủ cũng phải ngừng hoạt động trước tháng 12/2009. 

Ông U Myo Lwin, Phó Cục trưởng Cục cầu đường của Ủy ban phát triển thành phố Yangon cho biết, lệnh cấm xe máy sẽ được tiếp tục vô thời hạn. Giới chức Yangon đã phải siết chặt xử phạt đối với việc đi xe máy trong khu vực cấm.

Theo người phát ngôn sở cảnh sát giao thông Yangon, những người đi xe máy sẽ bị phạt từ 20.000 kyat (tương đương 430. 000 VND), thậm chí là bị tịch thu xe nếu họ bị bắt gặp đi xe ở khu vực cấm. Năm 2012, hơn 800 người bị phạt vì đi xe ở khu vực bị hạn chế. 

Phương tiện thay thế nghèo nàn

Khi lệnh cấm xe máy có hiệu lực, phương tiện đi lại của người dân nơi đây là những chiếc xe buýt cũ kỹ có tuổi đời trên dưới 20 năm, nhưng lúc nào cũng quá tải vì lượng khách khổng lồ.

Ngoài xe bus, những chiếc xe tải thường dùng để trở hàng cũng được cải tiến thành xe trở người với hai hàng ghế thô sơ trên thùng xe. Loại xe này đặc biệt được những người từ khu vực khác và những người buôn bán ưa thích. Cùng với đó, chiếc xe đạp cũng là một phương tiện phổ biến ở Yangon bên cạnh phương tiện chính là ô tô

"Thống kê năm 2012 cho thấy, nước này có gần 70.000 xe tải, gần 20.000 xe buýt. Mặc dù rất e ngại về vấn đề an toàn, nhưng có lẽ điều này cũng không còn kéo dài quá lâu nữa, nhất là trong điều kiện mở cửa như hiện nay và trên những chuyến xe đã đi, tôi thấy dường như họ đã quen với điều này", phóng viên CNN cho biết.

Jakarta – tắc đường vì ô tô

 Jakarta trong một tháng đầu thử nghiệm cấm xe máy

Tại thủ đô Jakarta của Indonesia, chính phủ nước này thực hiện lệnh kiểm soát chặt chẽ đối với việc sở hữu xe cơ giới, tăng thuế cầu đường và giảm trợ cấp xăng dầu. Đồng thời, họ cũng nâng cấp hệ thống tàu điện ngầm và xây dựng các làn xe dành riêng cho xe bus.

Tuy nhiên, việc bùng nổ dân số và các phương tiện giao thông cá nhân đã khiến thành phố này gặp tình trạng tắc nghẽn giao thông thường xuyên. Điều này cũng xảy ra tại các thành phố lớn tại Đông Nam Á như Bangkok hay Hà Nội.

Trước tình hình đó, tháng 12/2014 Jakarta bắt đầu thử nghiệm lệnh cấm xe máy tại 2 tuyến đường lớn là Jl. MH Thamrin và Jl. Medan Merdeka Barat. Lệnh cấm xe được áp dụng toàn thời gian và đối với toàn bộ các ngày trong tuần.

Đồng thời, chính quyền cũng tăng thêm 20 chiếc xe bus, trong đó có đến 50% là xe bus hai tầng để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân trên hai tuyến đường lớn.

Và bắt đầu từ tháng 2/2015, sau một tháng thử nghiệm, Jakarta đã áp dụng lệnh cấm xe máy. Tuy nhiên, lệnh cấm chỉ áp dụng ở một số khu vực và tuyến đường ở trung tâm thành phố, những nơi có hệ thống giao thông công cộng hiệu quả.

Mặc dù vậy, việc có quá nhiều ô tô cá nhân vẫn gây ra tình trạng tắc đường tại Jakarta. Do đó, các phương tiện công cộng đặc biệt là dịch vụ chia sẻ xe đang rất phát triển tại thành phố này.

NGUYỄN THẮM

Thăm dò ý kiến
Từ 1/1/2018 khi xăng A92 bị "khai tử", bạn sẽ sử dụng loại xăng nào?

Emagazine