Tìm nguyên nhân cá chết: Càng chậm trễ, càng khó tìm ra “thủ phạm”

Mạnh Nguyễn

07:00 29/04/2016

BizLIVE - Tại cuộc họp báo thông tin về vụ cá chết ở 4 tỉnh miền Trung chỉ kéo dài gần 10 phút, Bộ Tài nguyên và môi trường cho biết có hai nhóm nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này. 

Tìm nguyên nhân cá chết: Càng chậm trễ, càng khó tìm ra “thủ phạm”

Nước sông San Diego, California, Mỹ chuyển màu đỏ rực do tác động của hiện tượng thủy triều đỏ. (Ảnh: Kai Schumann/OceanService.gov)

Đó là do tác động của các độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người trên đất liền và trên biển và do hiện tượng bất thường của tự nhiên kết hợp với tác động của con người, tạo nên hiện tượng “tảo nở hoa” hay thủy triều đỏ.
Bộ Tài nguyên và môi trường cũng khẳng định, đến thời điểm này chưa có bằng chứng về mối liên hệ giữa hoạt động của Công ty Formosa và các nhà máy với hiện tượng cá chết hàng loạt.
Với thông tin như trên, cơ quan quản lý mới chỉ đưa ra hai hướng nguyên nhân có thể xảy ra, còn nguyên nhân thực sự và xác đáng là gì thì chưa rõ.
Bình luận về vấn đề này với BizLIVE, PGS.TS Trần Hồng Côn, Khoa Hóa, Đại học Tự nhiên cho rằng không khó để xác định xem nguyên nhân cá chết có phải do hiện tượng thủy triều đỏ hay.
“Chỉ cần xác định ngay xem có hiện tượng thủy triều đỏ có trong giai đoạn cá chết hay  không? Rất đơn giản, chỉ cần hỏi các quan trắc cộng với hình ảnh vệ tinh là phát hiện ra ngay. Không cần mất nhiều thời gian đâu”, ông Côn nhận định.
Còn nếu cơ quan quản lý môi trường không phát hiện ra hiện tượng bất thường nào, theo ông Côn, nguyên nhân chắc chỉ có thể bắt nguồn từ chất thải độc hại do con người.
“Cũng không phải là quá khó khăn để có thể phân tích chất độc hại gây nên hiện tượng cá chết hàng loạt đó. Cái này những nhà độc học, hóa học có thể phân tích được ngay, gồm cả lấy mẫu, vận chuyển, phân tích mất khoảng 4 - 5 là ra kết quả”, ông Côn cho biết.
PGS.TSKH Nguyễn Văn Cư - nguyên Tổng Cục trưởng Tổng cục Biển và hải đảo Việt Nam, Chủ tịch Hội Khoa học và kỹ thuật biển Việt Nam khi trả lời trên Góc nhìn thẳng của Vietnamnet cho rằng: Sự chậm trễ sẽ ảnh hưởng đến việc tìm ra “thủ phạm”.
“Nếu như người ta thải cấp tập ra trong một vài ngày rồi sau đó, được pha loãng dần trong nước biển cũng như trong môi trường trầm tích, đến khi chúng ta lấy mẫu của trầm tích đáy cũng như mẫu nước của cửa thải đó, độ độc hại đã được phân hủy và phát tán ra các vùng lân cận. Cho nên, việc đánh giá mức độ nguy hiểm của nó cũng chưa hoàn toàn chính xác”, vị này cho biết.
Liên quan việc cá chết hàng loạt, ngày 28/4, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà nhận định đây là thảm họa môi trường lớn, hết sức nghiêm trọng lần đầu xảy ra ở Việt Nam.
Theo ông Hà, qua kiểm tra, đoàn chưa phát hiện bằng chứng về mối quan hệ giữa nước thải, chất thải với thảm họa về môi trường, tuy nhiên về mặt gián tiếp thì có những vấn đề liên quan.
Ông Hà cũng đánh giá, các cơ quan chức năng đã lúng túng, xử lý chậm, và không có kinh nghiệm ứng phó sự cố có tính chất thảm hoạ. "Với tư cách Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường, tôi xin nhận khuyết điểm trước sự việc này", ông Hà nói.

Hội nghề cá Việt Nam: Cá chết không phải do thủy triều đỏ!

Liên quan đến thông tin trên, ngày 28/4, Hội nghề cá Việt Nam đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Tài chính.

Theo đó, Hội nghề cá Việt Nam cho biết đồng tình với nhóm nguyên nhân thứ nhất Bộ Tài nguyên và môi trường đưa ra, đó là cá chết do tác động của độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người.

Nguyên nhân thủy triều đỏ (tảo nở hoa) nên được loại bỏ vì những biểu hiện đặc trưng của hiện tượng này không được ghi nhận trong thực tế như: Lượng tảo phát triển nhiều gây biến đổi màu nước; cá tầng mặt chết hàng loạt; xác tảo trôi vào bờ gây hôi thối, ô nhiễm.

MẠNH NGUYỄN

BizLIVE - Gặp gỡ