Thất thoát gần 1.000 tỷ đồng nước sạch mỗi năm: Phải sòng phẳng với người dân

Nhóm PV

15:59 15/09/2015

Những năm qua, việc triển khai các giải pháp nhằm giảm tỉ lệ thất thoát nước sạch của ngành cấp nước TP. HCM còn rất chậm, mỗi năm chỉ giảm được 1-2%.

Thất thoát gần 1.000 tỷ đồng nước sạch mỗi năm: Phải sòng phẳng với người dân

Một số khu vực tại TPHCM vẫn còn thiếu nước sạch, người dân phải đi mua từng can để sử dụng. Ảnh: TRẦN PHAN

Theo một số chuyên gia, việc chậm trễ này có nguyên nhân do việc cung cấp nước sạch cho người dân TP. HCM vẫn còn mang tính độc quyền, thiếu yếu tố cạnh tranh nên chưa tạo sức ép để Sawaco đẩy nhanh giảm tỷ lệ thất thoát nước.

Chậm giảm thất thoát nước

Ông Bạch Vũ Hải - Phó TGĐ Sawaco cho biết, thời gian qua, Sawaco đã tập trung thực hiện các giải pháp giảm tỷ lệ thất thoát nước sạch và kết quả từ tỷ lệ thất thoát 40,53% vào năm 2009 đã kéo xuống 32,85% vào năm 2014, và tính đến tháng 6/2016, tỷ lệ này giảm còn 30,66% (thấp hơn chỉ tiêu của thành phố và lộ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt). Dự kiến đến năm 2020, tỷ lệ thất thoát nước sẽ được kéo xuống mức 25% (rút ngắn 5 năm so lộ trình được phê duyệt trước đây).

Tuy nhiên, thạc sĩ Phạm Sanh (giảng viên ĐH GTVT TP. HCM) cho rằng, việc triển khai giảm thất thoát nước sạch trên địa bàn TP. HCM đã được thực hiện cả một chục năm nay và lẽ ra đến nay, tỷ lệ thất thoát phải giảm xuống ở mức 20-25%, chứ không phải cao ở mức hơn 30% như báo cáo của Sawaco hiện nay.

Vì tỷ lệ thất thoát nước sạch hiện nay được tính vào giá nước sạch bán cho người dân, do đó có thể thấy, khi Sawaco dù không giảm nhanh được tỷ lệ thất thoát nước thì ngành cấp nước vẫn ít chịu ảnh hưởng. Trong khi đó, người dân mới là đối tượng chính chịu thiệt thòi, khi phải gánh chịu cả hàng trăm triệu mét khối nước sạch bị thất thoát mỗi năm, dù lỗi không phải do người dân gây ra.

Đẩy nhanh xã hội hóa và sòng phẳng với dân

Đã đến lúc, thành phố cần phải quyết liệt hơn với ngành cấp nước để tạo ra sự sòng phẳng với người dân trong việc cung cấp nước sạch. Không nên ưu ái cho ngành cấp nước, còn thiệt thòi thì lại chia cho người dân.

Thạc sĩ Phạm Sanh đề xuất thành phố cần khống chế mức trần về tỷ lệ nước sạch bị thất thoát để tính vào giá nước, và có lộ trình giảm mức trần tỷ lệ xuống hằng năm. Ví dụ: Giá nước sạch hiện nay chỉ chấp nhận cho Sawaco đưa tỷ lệ thất thoát nước sạch tốt đa 25% để tính vào giá thành, tiếp theo năm 2016 giảm mức trần tỷ lệ xuống 23%, tương ứng 2017 là 21%, 2018 là 20%...Có như vậy, mới tạo động lực để Sawaco quyết liệt trong việc thực hiện các giải pháp đẩy nhanh tỷ lệ giảm thất thoát nước, bằng không sẽ là sự ỷ lại.

Luật sư Trần Quốc Minh - Đoàn luật sư TP. HCM - cho rằng: “Dưới góc độ là một người dân, mỗi lần nghe ngành cấp nước điều chỉnh tăng giá nước sạch, tôi cảm thấy rất khó chịu”. Theo phân tích của luật sư Trần Quốc Minh, sự khó chịu xuất phát từ thực tế hiện nay tỷ lệ thất thoát nước sạch vẫn còn ở mức cao, trong khi nhiều năm qua, ngành cấp nước chỉ thực hiện giảm tỷ lệ thất thoát rất nhỏ giọt. Nếu ngành cấp nước tập trung mọi nguồn lực đẩy nhanh, giảm mạnh tỷ lệ thất thoát nước sạch xuống còn khoảng 20-25% so với mức hiện nay là 30% thì có lợi biết mấy cho người dân.

Bởi khi đó thành phố đã có thêm 5-10% lượng nước sạch từ việc chống thất thoát (tương ứng cả trăm nghìn mét khối mỗi ngày), để cung cấp cho nhiều khu vực hiện đang không có nước sạch sử dụng, đồng thời góp phần tiết kiệm chi phí phải bỏ ra để đầu tư xây mới nhà máy sản xuất nước sạch. Mặt khác, một khi tỷ lệ thất thoát nước giảm được 5-10%, thì chi phí tính vào giá nước sạch cũng giảm theo và người dân cũng giảm bớt gánh nặng.

Một số chuyên gia, đại biểu HĐND TP. HCM cũng đề nghị, thành phố cần có cơ chế khuyến khích nhằm đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực phân phối cung cấp nước sạch để thúc đẩy nhanh việc giảm tỷ lệ thất thoát nước.

Theo đó, thành phố có thể kêu gọi các nhà đầu tư tham gia mua lại hệ thống cấp nước hiện hữu một số khu vực quận - huyện đang có tỷ lệ thất thoát nước cao bằng hình thức (đầu tư - quản lý - kinh doanh - chuyển giao) trong vòng 15 - 20 năm.

Trong thời gian này, nhà đầu tư phát triển gắn thêm đồng hồ nước đến từng hộ dân, lắp đặt thêm mạng đường ống mới, nâng cấp cải tạo hệ thống ống cũ nhằm giảm thất thoát nước. Nếu thành phố có cơ chế cho nhà đầu tư được hưởng lợi ích từ lượng nước sạch giảm thất thoát trong quá trình quản lý, khai thác tốt thì sẽ có nhiều nhà đầu tư tham gia.

Theo Báo Lao Động

BizLIVE - Gặp gỡ