Phó chủ tịch Quốc hội: “Dân cầm tiền xong ăn vài ngày hết thì đi đâu, về đâu?”

Mạnh Nguyễn

15:16 16/08/2016

BizLIVE - "Tôi chưa nghe phương án của tỉnh, dân ở đâu hay dân lại đi lang thang. Cầm tiền trong tay nhưng không biết đi đâu, về đâu. Cầm tiền xong ăn vài ngày hết thì đi đâu về đâu. Tôi rất lo lắng tình trạng bây giờ đền bù nhưng sau này cuộc sống dân vẫn thiếu ổn định...", Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ nói tại phiên họp ngày 16/8.

Phó chủ tịch Quốc hội: “Dân cầm tiền xong ăn vài ngày hết thì đi đâu, về đâu?”

Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ phát biểu.

Ngày 16/8, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến vào Tờ trình của Chính phủ về đề xuất sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ dự phòng giai đoạn 2012- 2015 của Dự án Hồ Tả Trạch cho hợp phần bồi thường, di dân tái định cư.
Đây là dự án khiến người dân khiếu kiện trong nhiều năm.
Theo báo cáo của Chính phủ, dự án Hồ Tả Trạch được phê duyệt gồm hợp phần công trình (Dự án Hồ Tả Trạch) và hợp phần đền bù, giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư (Hợp phần đền bù).
Theo phương án đền bù của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, tổng số vốn của dự án sử dụng để đền bù đất ở, đất nông nghiệp và tài sản trên đất, đối với đất lâm nghiệp, Tỉnh có chủ trương “đất đổi đất”.
Tuy nhiên, đến nay Tỉnh mới cấp được 324,4ha/1342,8ha, chủ trương không thực hiện được là do Quỹ đất lâm nghiệp ở các Lâm trường, tổ chức có hạn. Vì vậy, nhân dân trong vùng tái định cư đời sống gặp nhiều khó khăn, nhiều bức xúc, khiếu kiện đông người kéo dài.
Tháng 5/2016, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã có văn bản bổ sung hơn 77 tỷ đồng cho hợp phần đền bù, tái định cư của dự án. Việc làm này không đúng với quy định của pháp luật.  
Ủy ban Tài chính ngân sách cho rằng việc Chính phủ đề xuất sử dụng một phần nguồn vốn trái phiếu Chính phủ dự phòng giai đoạn 2011-2015 cho dự án hồ Tả Trạch để thực hiện hợp phần bồi thường, di dân tái định cư là chưa thực sự phù hợp.
Tuy nhiên, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính- Ngân sách cũng cho rằng, xuất phát từ thực tế, do công trình Hồ Tả Trạch đã được đưa vào sử dụng, bước đầu đã phát huy được hiệu quả.
Việc không triển khai thực hiện được chủ trương “đất đổi đất”, kéo dài thời gian thực hiện Hợp phần đền bù trong khi việc huy động các nguồn vốn khác để xử lý dứt điểm tồn tại này đã được địa phương tính đến song tỉnh Thừa Thiên Huế là địa phương chưa cân đối được ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác của Ngân sách Trung ương chưa thể bố trí ngay được, khiến cho đời sống người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số bị thu hồi đất nông nghiệp 10 năm nay gặp nhiều khó khăn, gây khiếu kiện kéo dài, bức xúc trong nhân dân.
Trên cơ sở xem xét tình hình thực tế, Ủy ban Tài chính ngân sách cho rằng, để nhanh chóng hoàn thành Hợp phần đền bù, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai, hoàn thành toàn bộ Dự án, đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, chấp thuận với đề xuất của Chính phủ được sử dụng 77 tỷ đồng trong số 150 tỷ đồng vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2012- 2015.
Sợi dây kinh nghiệm rút hoài không hết
Sau khi xem xét Tờ trình của Chính phủ, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí đồng tình phương án sử dụng hơn 77 tỷ đồng để nhanh chóng đền bù, trả nợ cho dân, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số bị thu hồi đất nông nghiệp 10 năm nay.
Tuy nhiên, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Đỗ Bá Tỵ, Trưởng Ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy, Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cũng bày tỏ lưu ý rằng, cần có phương án sinh kế lâu dài, đảm bảo cuộc sống ổn định cho người dân, tránh tình trạng trả tiền cho dân, dân tiêu hết xong không biết “ở đâu, đi đâu, về đâu?”.
Phải giải quyết ngay cho dân là quan điểm của Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ. Nhưng vấn đề quan trọng nhất đó là trả tiền thì dân ổn định chưa vì dân nhất thiết phải có đất chứ không phải trả tiền là xong.
“Tôi chưa nghe phương án của tỉnh, dân ở đâu, hay dân lại đi lang thang. Cầm tiền trong tay nhưng không biết đi đâu, về đâu. Cầm tiền xong ăn vài ngày hết thì đi đâu về đâu. Không thể trả lời rằng hết đất rồi nên tôi trả tiền. Tôi rất lo lắng tình trạng bây giờ đền bù nhưng sau này cuộc sống dân vẫn thiếu ổn định”, ông Tỵ nói.
Bên cạnh đó, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho rằng, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan nghiêm túc rút kinh nghiệm trong chuẩn bị đầu tư, xác định nội dung công việc của dự án, phương án đền bù, tái định cư, quá trình thực hiện các hợp phần dự án, việc rà soát, ban hành các quyết định điều chỉnh tổng mức đầu tư, bổ sung hạng mục của dự án.
Đồng thời, phải có cam kết bằng văn bản với số vốn đã được bố trí phải hoàn thành dứt điểm hạng mục đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư và các hợp phần khác, sớm đưa Dự án vào hoạt động có hiệu quả, không để tình trạng khiếu kiện xảy ra. Đặc biệt là cần minh bạch, tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính trong thời gian tới.
Chỉ đạo về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng: “Chính phủ phải có trách nhiệm chỉ đạo các Bộ ngành, địa phương thực hiện đúng nghị quyết của Quốc hội. Không phải cứ xong rồi lại rút kinh nghiệm, từ năm này sang năm khác sợi dây kinh nghiệm rút hoài không hết”.
Cũng theo Chủ tịch Quốc hội, lấy nguồn nào để đền bù cho dân cũng là ngân sách Nhà nước song phải minh bạch, rõ ràng. Chủ tịch Quốc hội đề nghị cho Chính phủ sớm giải quyết đền bù cho dân. 

MẠNH NGUYỄN