Nợ nần chồng chất, không lý do gì lấy ngân sách để xây trụ sở nghìn tỷ

Minh Huệ

13:39 10/11/2015

BizLIVE -

Xung quanh việc UBND thành phố Hải Phòng vừa trình Thủ tướng đề án xây dựng trung tâm hành chính - chính trị thành phố, với tổng giá trị đầu tư lên tới 10.000 tỷ đồng, trong đó có đến 7.000 tỷ đồng là tiền ngân sách, khiến nhiều đại biểu Quốc hội bức xúc.

Nợ nần chồng chất, không lý do gì lấy ngân sách để xây trụ sở nghìn tỷ

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh. Ảnh: Quốc hội

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho biết về nguyên tắc, tất cả các dự án địa phương quyết định gì nhưng phải cân đối được nguồn, nguồn từ Trung ương phải được Trung ương đồng ý rồi mới quyết định.

“Không có chuyện địa phương quyết định, để Trung ương đầu tư. Nếu đề xuất xin từ nguồn Trung ương nhiều, Bộ KH&ĐT sẽ thẩm định. Dù địa phương có nguồn rồi nhưng khi đề xuất phần chênh lệch từ Trung ương thì Trung ương có đồng ý mới được làm. Quy định rất chặt chẽ, không có chuyện địa phương quyết xong là Trung ương chi”, Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh.

Theo Phó thủ tướng, cho biết tinh thần chung là phải tiết kiệm, tùy thuộc vào từng nơi để cân đối vốn ngân sách thế nào. Nhiều nơi xây trụ sở mới bằng cách đổi trụ sở cũ qua đấu giá. Tất nhiên nguồn vẫn là từ NSNN nhưng tính toán hiệu quả phải cụ thể không nói chung chung.

“Thực tế, có nhiều địa phương lo các vấn đề khác cho dân trước, song mới làm trụ sở. Như Bình Dương chẳng hạn, người ta làm nông thôn, trường học, bệnh viện trước rồi mới quay lại làm đô thị sau. Như vậy là rất tốt và đáng hoan nghênh”, Phó thủ tướng bình luận.

Về vấn đề này, đại biểu Quốc hội Bùi Đức Thụ, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, gần đây có nhiều tình có đề xuất xây dựng trung tâm hành chính rất lớn. Qua xem xét những đề án đó có nhiều dự án lên tới nghìn tỷ, trong đó tổ hợp có nhiều yếu tố cấu thành, của một số tỉnh là làm cả cơ sở hạ tầng, giải phóng mặt bằng, quảng trường, trong đó có phần xây dựng trung tâm hành chính.

“Nhưng tôi cho rằng ngân sách khó khăn như hiện nay phải quán triệt triệt để tiết kiệm, phải ưu tiên những cái phục vụ trực tiếp thúc đầy phát triển kinh tế xã hội, đời sống nhân dân, phần còn lại mới ưu tiên phát triển các lĩnh vực khác”, đại biểu Thụ nhấn mạnh.

 Đại biểu Quốc hội Bùi Đức Thụ

Theo ông Thụ, các dự án xây dựng trung tâm hành chính đó theo phân cấp thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương, nhưng qua xem xét các dự án đầu tư xây dựng trung tâm hành chính, nhiều tỉnh ngân sách địa phương có một phần, còn phần lớn một số tỉnh xin trợ cấp từ ngân sách trung ương.

“Trong điều kiện như vậy tôi đề nghị phải xem xét cân nhắc thận trọng, mặc dù những dự án này do địa phương lập, thuộc thẩm quyền của địa phương, được sự chấp thuận của Thủ tướng chính phủ nhưng sự chấp thuận về chủ trương đầu tư trong dài hạn. Vài năm tới cân đối ngân sách căng thẳng, tăng bội chi lớn, vì vậy nên phải tăng cường quản lý, xác định thời điểm đầu tư, quy mô đầu tư, cơ cấu nguồn vốn thế nào cho hợp lý thì chỉ trong chừng mực đó mới đảm bảo an ninh tài chính”, đại biểu Thụ phân tích.

Đại biểu Thụ cho biết thêm trách nhiệm đầu tư xây dựng trụ sở trung tâm hành chính cũng như vấn đề khác đây là thẩm quyền của địa phương, căn cứ vào phân cấp quản lý ngân sách. Ngân sách của cấp nào do cấp đó sử dụng để quản lý sử dụng.

“Ở đây có trách nhiệm của chính quyền địa phương. Việc đầu tư vào những dự án chưa thật cần thiết, chưa cấp bách thì nên giãn ra. Hơn nữa cần phải làm rõ trách nhiệm của các tổ  chức cá nhân trong vấn đề này”, đại biểu Thụ bình luận.

Mấy năm gần đây, khắc phụ tình trạng đầu tư giàn trải, tăng cường đầu tư quản lý theo luật đầu tư công, hạn chế dự án đầu tư vốn lớn, đã được quy định trong các nghị quyết của Quốc hội, thể chế hóa trong các luật

“Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện và trách nhiệm của người đứng đầu. Tại sao luật, nghị quyết đã có những tình trạng này vẫn còn tồn tại chưa được ngăn chặn”, đại biểu Thụ nhận định.

Đại biểu Quốc hội Trần Du Lịch, đoàn TP.HCM cho rằng việc xây trụ sở công không phải là chi đầu tư mà là chi tiêu dùng. Đã là chi tiêu dùng thì bắt buộc phải tiết kiệm, không loại trừ trường hợp nào. Đề nghị Quốc hội cần coi đây là một nguyên tắc khi thực hiện phân bổ ngân sách.

Theo đại biểu Lịch, việc xây dựng trụ sở cần phải thực hiện trên cơ sở “lấy nó nuôi nó” chứ không đúng đến tiền ngân sách, mà thực tế là tiền thuế của dân.

 Đại biểu Quốc hội Trần Du Lịch

“Nếu dùng đến tiền ngân sách để xây dựng trụ sở hoành tráng, dù bất kỳ địa phương nào tôi cũng không đồng tình. Trong điều kiện nợ nần thế này, không có lý do gì chấp nhận điều đó cả. Nếu chấp nhận điều đó, chúng ta không biết ăn nói thế nào với người dân”, đại biểu Lịch nhấn mạnh.

Lý giải nguyên nhân ngân sách cùng kiệt mà các địa phương vẫn đua nhau xin xây trụ sở, đại biểu Lịch cho rằng đây chính là cái “gốc” từ việc phân bổ ngân sách.

“Để khắc phụ tình trạng này phải thay đổi theo hướng hợp nhất ngân sách Trung ương và đại phương thành một loại ngân sách. Khi tính ngân sách phải cân đổi thu trước, chi sau thành một tỷ lệ. Đồng thời phải quy định chia ngân sách cho địa phương này bao nhiêu, địa phương kia bao nhiêu… Trường hợp địa phương nào thiếu, Quốc hội sẽ xem xét từng trường hợp một, nếu nơi nào “vung tay quá trán” sẽ cắt luôn", ông Lịch cho biết.

Đại biểu Quốc hội Lê Nam, đoàn Thanh Hóa thì cho rằng việc xây dựng trung tâm hành chính cần phải đảm bảo sự thống nhất.

“Tôi thấy hình như chưa có quy định xây dựng trung tâm hành chính phải như thế nào? Đó là khoảng trống cần được quy định, thống nhất, không để mỗi nơi xây với số tiền, kiến trúc khác nhau. Việc chi tiêu cho cơ quan quyền lực phải theo quy định chung. Nếu không thì có tình trạng có tỉnh chỉ xây trụ sở với vài trăm tỷ, nhưng người lại có tỉnh chi đến vài nghìn tỷ vẫn chưa xong”, đại biểu Lê Nam nói.

MINH HUỆ