Người Việt được nghỉ lễ Quốc tế Lao động và hưởng lương từ bao giờ?

Hồng Nhung

08:23 01/05/2016

Sắc lệnh số 22-C/NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ tết, kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó có ngày nghỉ lễ Quốc tế Lao động 1/5.

Người Việt được nghỉ lễ Quốc tế Lao động và hưởng lương từ bao giờ?

Ảnh minh họa.

Ngày 1/5/2016 là tròn 130 năm kể từ ngày công nhân thành phố Chicago (Mỹ) tiến hành bãi công, tổ chức mít tinh và biểu tình trên đường phố với khẩu hiệu “ngày làm việc 8 giờ”. Ngày 1.5 cũng đã đi vào lịch sử nước ta gắn với cuộc đấu tranh lâu dài, bền bỉ của giai cấp công nhân và người lao động trước chính quyền thuộc địa Pháp, đòi thực thi quyền lợi của người lao động; đến thời độc lập, Ngày Quốc tế Lao động là để giai cấp công nhân và nhân dân lao động cả nước sôi nổi hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước.

Vậy người lao động Việt Nam được nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động từ bao giờ? Bắt đầu từ khi nào ngày này được coi là một trong những ngày lễ chính thức hằng năm của Nhà nước ta?

Trước sức ép các cuộc biểu tình của người lao động, ngày 12/4/1941 chính quyền thuộc địa Pháp buộc phải ban hành luật cho phép người lao động An Nam làm việc tại các công sở của chính quyền thuộc địa Pháp và tại các công sở của chính quyền An Nam được nghỉ không làm việc ngày 1.5 mà vẫn được hưởng lương.

Ngày 28/10/1941, Bộ Kinh tế đã trình lên Vua Bảo Đại bản tấu về việc cho phép nhân dân bản xứ được hưởng quyền lợi nghỉ lễ ngày 1.5 theo đạo luật ngày 12/4/1941: “Quý Tòa Khâm sứ có chuyển giao một văn bản bàn về việc cho phép nhân dân bản xứ được hưởng quyền lợi về đạo luật ngày 12/4/1941 tuyên bố ngày mùng 1/5 là ngày lễ Lao động. Ngày ấy những người làm công được nghỉ mà không bị trừ lương. Bộ thần xét thấy không có vấn đề gì và đã trình Hội đồng Thượng thư cũng nhất trí. Vậy trình lên Hoàng thượng xem xét chuẩn định để tuân theo thi hành”. Bản tấu sau đó đã được Vua Bảo Đại “chuẩn y”.

Ngày 30/10/1941, Chính phủ Nam triều đã ra bản dụ quy định: “Công nhận ngày 1/5 là ngày nghỉ, ngày này được coi là ngày lễ lao động và người làm công không phải làm việc, cũng không bị trừ lương”.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22-C/NV/CC ngày 18/2/1946 quy định những ngày nghỉ tết, kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1.5 là một trong những ngày lễ chính thức và công nhân, lao động cả nước được nghỉ một ngày có hưởng lương. Kể từ đây, ngày 1.5 được coi là một trong những ngày lễ chính thức hằng năm của Nhà nước ta và được hưởng lương.

Ngày 29.4.1946, Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh số 56 quy định cụ thể, chi tiết hơn về việc hưởng lương ngày nghỉ lễ Quốc tế Lao động 1.5 của công nhân như sau:

“Điều thứ 2: Những công nhân các công sở, tư sở và xí nghiệp trong toàn quốc đều được nghỉ việc trong ngày lễ lao động (mùng một tháng năm dương lịch) và có quyền được hưởng lương một ngày làm việc.

Điều thứ 3: Khi công việc xí nghiệp nào không thể tạm ngừng lại được thời những công nhân phụ trách thường trực trong ngày ấy được lĩnh lương gấp đôi.

Những công nhân ăn lương tháng mà phải đi thường trực thêm tiền phụ cấp về ngày ấy sẽ tính là một phần 25 (1/25) số lương tháng.

Điều thứ 4: Nếu ngày mùng một tháng năm dương lịch nhằm ngày chủ nhật thời công nhân chỉ được ăn lương khi trong hợp đồng hay nội quy xí nghiệp có cho lương cả ngày chủ nhật.

Nhưng những công nhân nào phải đi thường trực ngày ấy thời cũng được lĩnh lương gấp đôi như đã nói ở điều thứ hai.

Điều thứ 5: Những công nhân làm khoán tính kiện ăn công thời số lương ngày nghỉ ấy sẽ tính theo số lương trung bình đã lĩnh hằng ngày trong 7 hôm trước ngày mùng một tháng năm”.

Ngày 1.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Ngày 1.5 là một ngày tết chung cho lao động cả các nước trên thế giới. Đó là một ý nghĩa đoàn kết rất sâu xa. Ở nước ta lần này là lần đầu mà đồng bào ta, anh chị em lao động ta, được tự do đón tiếp ngày 1.5. Vậy nên nó có ý nghĩa đặc biệt sâu xa hơn nữa. Đối với chúng ta, nó là một ngày để tỏ cho thế giới biết rằng ngày này chẳng những là ngày tết lao động, mà nó còn là ngày toàn dân đoàn kết...”.

Ngày 1.5.1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động 1.5 được tổ chức kỷ niệm míttinh trọng thể tại Hà Nội, với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động. Nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc lời kêu gọi: “Cùng đồng bào toàn quốc! Cùng anh chị em lao động! Ngày 1 tháng 5 là một ngày tết chung cho tất cả các nước trên thế giới. Đó là một ý nghĩa đoàn kết rất sâu xa. Ở nước ta, lần này là lần đầu tiên đồng bào ta, anh chị em lao động ta được tự do đón tiếp ngày 1 tháng 5. Vậy nên nó có ý nghĩa đặc biệt sâu xa hơn nữa. Đối với chúng ta, nó là một ngày để cho thế giới biết rằng: Ngày này chẳng những là ngày tết lao động, mà còn là ngày nhân dân đoàn kết. Đoàn kết để giữ vững tự do dân chủ. Đoàn kết để kiến thiết nước nhà. Đoàn kết để xây dựng một đời sống mới”.

Kể từ sau năm 1975 đến nay, kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1.5 ở Việt Nam càng có ý nghĩa hơn. Đây là dịp giai cấp công nhân và nhân dân lao động cả nước sôi nổi hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước để bày tỏ lòng tưởng nhớ, biết ơn sâu sắc với Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta. Người đã có công lao rất to lớn giúp nhân dân ta ý thức được ý nghĩa lịch sử và tác động của việc kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1.5, từ đó càng thêm quyết tâm đi theo con đường cách mạng do Đảng và Bác kính yêu đã lựa chọn.

Theo Báo Lao Động

Từ khóa: lao động, Việt Nam