Economist bàn chuyện “cấm xe máy” tại Việt Nam

Nguyễn Thắm

10:18 22/09/2016

BizLIVE - Theo tờ báo kinh tế Economist, nguyên nhân chính của tình trạng tắc nghẽn giao thông ở Việt Nam tăng cao là do ô tô chứ không phải là do xe máy.

Economist bàn chuyện “cấm xe máy” tại Việt Nam

Ảnh minh họa.

Cùng với việc gia tăng các phương tiện cá nhân là tình trạng ùn tắc giao thông và nguy cơ ô nhiễm cũng tăng cao, tờ Economist nhận định.
Theo trang này, doanh số bán xe hơi và các loại xe tải đã tăng 55% trong năm 2105, dù vẫn ở mức thấp. Trong năm nay, mức tăng trưởng này được ước tính là 1/3 với hầu hết những người mua ô tô là ở Hà Nội và Hồ Chí Minh, hai thành phố chiếm một nửa dân số đô thị của Việt Nam.
So với các nước láng giềng, tình trang tắc nghẽn giao thông ở các thành phố lớn của Việt Nam có vẻ ít nghiêm trọng hơn. Mặc dù, nước ta có tới 40 triệu xe máy đang lưu thông trên khắp các tuyến đường lớn hay luồn lách trong các ngõ nhỏ.
Ngược tại, ô tô lại đang "chặn đầu" và bịt kín các tuyến đường. Trong khi Hà Nội chỉ có 9% diện tích đất ở trung tâm dành cho các trục đường chính và phụ, thấp hơn nhiều so với con số 32% ở Manhattan.
Năm 2011, Ngân hàng Thế giới (WB) cùng từng đưa ra ước tính rằng, nếu lượng ô tô ở Việt Nam đạt đến số lượng ngang bằng với Malaysia, thì toàn bộ thủ đô Hà Nội sẽ bị tê liệt và tắc cứng.
"Các chính sách của Chính phủ cũng đang có nhiều điểm xung đột", nhà nghiên cứu Arve Hansen nhận định.
Theo ông, một mặt Việt Nam đang khuyến khích ngành công nghiệp lắp ráp ô tô trong nước nhưng vẫn phải đánh thuế khá cao vào người mua, một phần cũng là sợ tình trạng ùn tắc tăng lên.
Trong khi, các thỏa thuận thương mại gần đây lại tạo điều kiện cho việc sở hữu ô tô cá nhân và hạn chế khả năng khống chế lượng ô tô trong nước qua các chính sách thuế quan. Điển hình như một thỏa thuận với các quốc gia thành viên ASEAN có hiệu lực vào năm 2018 có thể sẽ khiến lượng ô tô giá rẻ Thái Lan đổ bộ vào Việt Nam.
Tình trạng ùn tắc giao thông ở Việt Nam (Ảnh: Getty Images)  
Sức hấp dẫn của việc sở hữu một chiếc xe hơi có thể sẽ tăng trưởng ngay cả khi đường phố ở Việt Nam vẫn tắc nghẽn. Nguy cơ va chạm cũng khiến việc đi xe máy trở nên nguy hiểm hơn.
Ngoài ra, nhiều người dân còn cho rằng, họ muốn chờ đợi tắc đường trong một chiếc xe hơi có máy lạnh hơn là ngồi chờ trên xe máy.
Thời gian di chuyển dài hơn cũng đang khiến người Việt từ bỏ thói quen đi xe buýt, vì nó quá nóng và không chính xác giờ giấc. Trong năm qua, tỷ lệ sử dụng xe buýt công cộng tại Hà Nội đã giảm tới 14%.
Trong khi đó, hệ thống đường sắt đô thị mới đang trong quá trình xây dựng. Tuyến metro đầu tiên trong ít nhất 6 tuyến đường sắt đô thị đang được thi công ở TP.HCM và 2 tuyến đường sắt trên cao đang được xây dựng ở Hà Nội.
Tuy nhiên, việc hoàn thiện mạng lưới này phải mất nhiều năm. Tốc độ phát triển của các thành phố cũng gia tăng song song với tiến độ xây dựng. 
Chính quyền hai thành phố Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cũng đang nỗ lực giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông trong đô thị với nhiều chính sách mới.
Trong khi, TP Hồ Chí Minh tính đến chuyện thu hẹp vỉa hè để mở rộng đường giao thông thì Hà Nội cũng khẳng định số lượng và chất lượng sẽ bus sẽ được tăng lên.
Trong thời gian gần đây, nhiều ý kiến cũng cho rằng nên hạn chế các phương tiện cá nhân tại Hà Nội như xe máy, nhưng trang Economist lại nhận định, "việc cấm ô tô thay vì xe máy sẽ mang lại hiệu quả cao hơn".

NGUYỄN THẮM

Từ khóa: cấm xe máy