Cứ trông chờ vay để chi thì làm sao kinh tế vĩ mô ổn định được?

Minh Huệ

14:47 02/06/2015

BizLIVE -

Đại biểu Quốc hội Lê Đình Khanh, Ủy viên Uỷ ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội, băn khoăn nếu thu không đủ chi, cứ trông chờ vay để mà chi thì làm gì có ổn định vững chắc.

Cứ trông chờ vay để chi thì làm sao kinh tế vĩ mô ổn định được?

Đại biểu Quốc hội Lê Đình Khanh, Ủy viên Uỷ ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội

Sáng nay, ngày 2/6, Quốc hội thảo luận tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật ngân sách nhà nước (sửa đổi). Góp ý vào dự thảo luật này, đại biểu Khanh băn khoăn về quy định vay bù đắp bội chi ngân sách.

“Quy định trước đây vay bội chi ngân sách chỉ để bù đắp thiếu hụt do đầu tư phát triển, không có việc khác. Ta đã có đã lần dùng bội chi để trả nợ, tức phá rào.  Kỳ này ta đưa hẳn vào luật để trả nợ lãi vay ngắn hạn, rồi đi vay nợ mới để đảo nợ, điều này rõ ràng là  bước thụt lùi”, đại biểu Khanh bình luận.

Đại biểu Khanh cho rằng nên quay trở lại điều 3 khoảng 7 của Luật Ngân sách Nhà nước cũ. “Nên chăng ta quay lại quy định cũ chỉ đi vay cho đầu tư phát triển, nếu thu được ít ngân sách thì chi ít. Một nền kinh tế vĩ mô không ổn định vững chắc khi thu không đủ chi. Nếu thu không đủ chi, cứ trông chờ vay để mà chi thì làm gì có ổn định vững chắc”, đại biểu Khanh phân tích.

Một vấn đề nữa là tăng thu, vượt thu. Đại biểu Khanh phân tích, vượt thu lâu nay vẫn có ý kiến dị nghị. Ngân sách trung ương chỉ một số ít người quyết định, ngân sách địa phương cũng do một số lãnh đạo thường trực tỉnh quyết định.

“Vấn đề ngân sách khi đầu năm giao dự toán thì cân đối từng đồng từng xu. Khi vượt thu, thậm chí có địa phương vượt thu cả nghìn tỷ đồng thì cũng chỉ do vài người quyết định. Chuyện này chưa hợp lý, cơm không ăn gạo còn đó. Nên chăng cho vào năm sau phân bổ, tiền vẫn còn đấy, đưa vào năm sau nó công khai minh bạch hơn, tránh dị nghị trong dư luận?”, đại biểu Khanh đặt vấn đề.

Đại biểu Quốc hội Ngô Văn Minh, đoàn Quảng Nam, băn khoăn về những khoản thu ngoài ngân sách.

“Không hiểu tại sao hiện nay ta còn có khoản thu mà trước đây ta bảo để ngoài cân đối, hay bây giờ ta lại bảo chưa đưa vào cân đối ngân sách. Tại sao có những khoản thu kỳ cục như này? Nếu để ngoài là không có dự toán thu chi. Bên cạnh khoản này còn quỹ tài chính hoạt động độc lập với ngân sách, do cơ quan có thẩm quyền quyết định”, đại biểu Minh đặt dấu hỏi về khoản thu này.

Đại biểu Minh bình luận nguồn lực của ta vốn đã yếu, hạn chế. “Làm thế này vô hình chung làm phân tán nguồn lực của đất nước. Cần hạn chế đến mức thấp nhất khắc phục những trường hợp như này”, đại biểu Minh đề nghị.

Góp ý vào dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Trần Du Lịch, đoàn TP.HCM, cho rằng là việc duy trì một thế chế ngân sách lồng ghép trung ương với việc minh bạch một số nội dung là tích cực.

“Tuy nhiên, vẫn còn dư địa để thiết kế luật làm sao hướng tới khi có điều kiện xóa lồng ghép ngân sách mà tôi cho rằng đó là nguyên nhân sâu xa nhất dẫn đến những bất cập và tình trạng của ngân sách Nhà nước thời gian qua”, đại biểu Lịch phân tích.

 Đại biểu Quốc hội Trần Du Lịch, đoàn  TP.HCM

Đại biểu Lịch cũng cho hay, ông ủng hộ chấp nhận cho địa phương bội chi. “Đã làm thí điểm một số năm không hiệu quả gì nhưng tôi xin lưu ý lại, đối với những nước cho địa phương được bội chi nghĩa là ngân sách địa phương sẽ rạch ròi. Quyền của địa phương, ngân sách trung ương và địa phương là khác nhau”, đại biểu Lịch nhận định.

Đại biểu Lịch cũng nhấn mạnh việc quyền quan trọng nhất của Quốc hội là quyền quyết định ngân sách. “Ngân sách là quan trọng, Quốc hội phải quyết. Hàng năm Quốc hội phải dành 10% quỹ thời 2 kỳ họp để bàn thì mới kiểm soát được chứ như hiện này thì không bao giờ khắc phục được tính hình thức”, đại biểu Lịch nhấn mạnh.

Theo đại biểu Lịch, với việc Quốc hội họp 2 kỳ/năm, nếu xảy ra vấn đề bất thường thì có dự phòng rồi thành ra không có gì mà không thể đưa ra cho Quốc hội quyết định.

Trả lời về mức dư nợ vay của ngân sách địa phương, Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển, cho rằng, khi đã chấp thuận cho ngân sách địa phương được phép bội chi thì mức dư nợ vay của ngân sách địa phương cũng cần phải có sự thay đổi cho phù hợp khả năng trả nợ, đảm bảo quản lý chặt chẽ việc vay nợ của từng địa phương, góp phần bảo đảm an toàn nợ công.

Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển 

Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng đã đề nghị khống chế mức giới hạn vay của ngân sách địa phương tính trên số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp.

Cụ thể, đối với Hà Nội và TPHCM không vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp. Với các địa phương có số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp lớn hơn chi thường xuyên của ngân sách địa phương không vượt quá 30% thu ngân sách được hưởng theo phân cấp.            

Còn các địa phương có số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp nhỏ hơn hoặc bằng chi thường xuyên của ngân sách địa phương không vượt quá 20% thu ngân sách được hưởng theo phân cấp.

“Với việc khống chế mức vay của ngân sách địa phương theo số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp như trên thì về cơ bản số dư nợ được phép vay của ngân sách địa phương tương đương với dự thảo Luật Chính phủ đã trình Quốc hội”, Chủ nhiệm Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh.

Về ý kiến tránh tính hình thức trong việc quyết định ngân sách, Chủ nhiệm Hiển cho biết Quốc hội sẽ quyết định ngân sách qua 2 kỳ họp. Trong đó,  giai đoạn 1, tại kỳ họp giữa năm, Quốc hội sẽ quyết định khung ngân sách, tổng thu, tổng chi, bội chi, cơ cấu thu, cơ cấu chi, định hướng ưu tiên nhiệm vụ chi trong một số ngành, một số lĩnh vực.

Trên cơ sở đó, tại kỳ họp cuối năm Chính phủ báo cáo về dự toán thu, chi chính thức và phương án phân bổ cụ thể ngân sách trung ương cũng như dự toán ngân sách nhà nước để Quốc hội xem xét, quyết định.

“Việc quyết định ngân sách theo quy trình qua hai kỳ họp sẽ giúp việc xây dựng dự toán được khoa học, chất lượng hơn, phát huy vị trí, vai trò, thẩm quyền của Quốc hội…Tuy nhiên, quy trình làm dự toán ngân sách qua 2 kỳ họp là chưa thật phù hợp trong tình hình hiện nay, vì theo quy định của hệ thống pháp luật hiện hành, Quốc hội một năm chỉ họp 2 kỳ. Tại kỳ họp giữa năm (tháng 5, tháng 6), Quốc hội không quyết định về khung kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho năm sau”, Chủ nhiệm Hiển bình luận.

MINH HUỆ

BizLIVE - Gặp gỡ