“Cần có cái nhìn đúng đắn về những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội”

Xuân Hải - Lê Hoa

06:27 19/03/2016

Đó là ý kiến của nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão khi trao đổi với Báo Lao Động về số lượng người đăng ký tham gia tự ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV tăng khá nhiều so với Quốc hội khóa XIII.

“Cần có cái nhìn đúng đắn về những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội”

Ông Vũ Mão (Ảnh: Lê Hoa).

Thưa ông, ngày bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV đã đến gần, năm nay số lượng người tự ứng cử tăng đột biến. Tính riêng Hà Nội đã có 48 người tham gia tự ứng cử ĐBQH, với nhiều thành phần khác nhau như nghệ sĩ, nhà báo…Là người từng đảm nhiệm cương vị Tổng thư ký Hội đồng bầu cử Trung ương ông có ý kiến gì về vấn đề này?
Tôi được biết, năm nay, số người tự ứng cử vào đại biểu Quốc hội ở Hà Nội có 48 người, TP. Hồ Chí Minh cũng có 48 người, như vậy, cả nước cũng là gần 100 người tự ứng cử vào đại biểu Quốc hội. Số lượng người tự ứng cử vào đại biểu Quốc hội như vậy là bình thường, không có gì lạ cả.
Nếu số lượng tự ứng cử vào đại biểu Quốc hội lên tới hàng nghìn thì mới gọi là nhiều. Bởi vì, một cuộc bầu cử là một sự kiện lớn được cả nước quan tâm và tham gia thì số lượng như vậy là không nhiều. Việc chưa có nhiều người tự ứng cử, có lẽ cái chính là do thói quen, tập quán của người Việt Nam ta thường e ngại, sợ người khác hiểu lầm và chê cười. Vì vậy, rất nhiều người đức độ, tài năng và tâm huyết nhưng ngại không tham gia. Do vậy, với gần 100 người tự ứng cử ĐBQH lần này thì tôi rất trân trọng và hoan nghênh.
Có ý kiến cho rằng, số lượng người tự ứng cử ĐBQH nhiều như vậy, nhưng việc quan tâm tới cơ cấu dành cho người tự ứng cử lại rất ít, như vậy là chưa khuyến khích người giỏi tham gia ứng cử ĐBQH, ý kiến của ông như thế nào về việc này?
Người tự ứng cử thì nhiều đấy, nhưng người tự ứng cử mà trúng cử trong các khóa chỉ có 1 – 2 người, khóa nhiều nhất cũng là 4 người.
Nhiều khóa trước đây, chúng ta mong muốn tỉ lệ người tự ứng cử (chủ yếu là người ngoài Đảng) đạt ít nhất là 10%. Tức là nếu có 500 ĐBQH thì có 50 ĐBQH tự ứng cử trúng cử.
Tuy nhiên, hiện nay tôi cho rằng chúng ta chưa quán triệt chủ trương đó, do vậy, không đưa ra cơ cấu dành cho người tự ứng cử. Theo tôi cần phải khắc phục điều đó và đưa ra một tỉ lệ nhất định trong cơ cấu dành cho người tự ứng cử, nếu được là 10% thì quá tốt. Qua cuộc bầu cử lần này, nếu được 5% cũng là tốt, nhưng thực tế cũng sẽ không đạt đến 2%, tức là nếu có 10 người tự ứng cử được đưa ra để bầu chọn nhưng tỉ lệ trúng cử sẽ rất khó được cả 10.
Như ông vừa nói, chúng ta vẫn chưa đưa ra cơ cấu dành cho người tự ứng cử ĐBQH, như vậy sẽ khiến những người tự ứng cử ĐBQH nếu không trúng cử sẽ buồn?
Tôi cho rằng người tự ứng, kể cả những người được cơ quan, tổ chức đề cử mà không trúng ĐBQH là bình thường vì cử tri chỉ chọn những người xuất sắc nhất. Nhớ lại câu chuyện năm 1946 - cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam, trong cuộc tổng tuyển cử này có bác sĩ Tôn Thất Tùng tự ứng cử ĐBQH Khóa 1 nhưng ông không trúng cử. Sau đó, có hỏi ông có buồn phiền không thì Bác sĩ Tùng trả lời không. Và ông nói, ông yêu nước, muốn cống hiến nên tự ứng cử. Sau đó, nhiều khóa sau, ông đều tham gia ĐBQH và có đóng góp to lớn cho đất nước. Do vậy, tôi muốn nhấn mạnh một điều rằng chúng ta nên nhìn nhận trong lịch sử và có cách nhìn đúng đắn, chân thành về những người tự ứng cử ĐBQH.

Theo Báo Lao Động