Cá chết miền Trung, giật mình câu nói “nghèo bình yên hơn giàu không an toàn”

Cẩm An

20:16 25/04/2016

Nỗi nhức nhối nạn thực phẩm bẩn, những rủi ro trong đầu tư kinh doanh có thể giăng bẫy bất cứ ai, hay tiếng kêu cứu từ biển khơi khi những sinh vật biển không còn đường sống... Giật mình nhớ lại, câu nói của Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải “nghèo bình yên hơn giàu không an toàn” mới đầy thấm thía.

Cá chết miền Trung, giật mình câu nói “nghèo bình yên hơn giàu không an toàn”

Ảnh minh họa.

Có lẽ, chưa bao giờ môi trường sống, cuộc sống và môi trường đầu tư kinh doanh lại tiềm ẩn nhiều rủi ro, hiểm họa đến như vậy. Cần một cuộc sống an toàn, hít thở không khí trong lành, sử dụng những sản phẩm sạch, một môi trường sống và làm việc bình yên… hơn lúc nào hết người dân và cộng đồng doanh nghiệp, lại "thèm" đến như vậy.

Những mong mỏi trên càng lớn hơn khi gần đây, câu chuyện cá chết dọc ven biển miền Trung càng như một nỗi ám ảnh. Chính phủ với các Phó Thủ tướng cùng nhiều bộ, ngành đã vào cuộc mạnh mẽ để tìm ra nguyên nhân gây nên hiện tượng nghiêm trọng , nhưng cho đến giờ vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Bốn tỉnh miền Trung kéo dài từ Hà Tĩnh đến Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, nơi mà người dân sống chủ yếu bằng nghề biển. Động lực phát triển kinh tế của những địa phương này, cũng chủ yếu đến từ nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản ở biển và phát triển du lịch biển .

Thế nhưng, hiện tượng hàng nghìn tấn cá chết dọc ven biển miền Trung, cùng nghi vấn xả thải độc tố ra môi trường bởi một khu công nghiệp của một doanh nghiệp FDI, đã khiến cho người dân và du khách hoang mang. Người ta sợ đến những vùng biển nơi có cá chết để du lịch, mua sắm; người ta sợ không dám sử dụng các sản phẩm được đánh bắt lên từ biển – vốn trước đây được xem là an toàn nhất.

Nỗi khốn khó của người dân vùng biển, với những gánh nặng mưu sinh càng đè nặng lên vai. Những ngư dân một đời bám biển, những tưởng sẽ sống được nhờ biển, giờ đây họ không biết sẽ phải mưu sinh như thế nào, khi mà lênh đênh cả đêm trên biển, 4 ngư dân chia nhau được… 20 nghìn đồng.

Thông tin mới nhất được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa ra để lý giải cho hiện tượng này, cá chết bất thường không có các biểu hiện bệnh lý, cũng không phải dịch bệnh. Giả thiết được đưa ra có thể do độc tố có độc lực mạnh như sinh học, hóa học hoặc yếu tố khác.

Đáng chú ý hơn nữa khi mà người dân vùng biển này phát hiện đường ống xả thải trực tiếp ra đáy biển Vũng Áng của Công ty Formosa. Chưa có kết luận chính thức của cơ quan chức năng liệu đây có phải là nguyên nhân khiến cho cá chết hàng loạt, nhưng cũng không loại trừ khả năng này.

Điều đáng giật mình hơn nữa, bởi chính phát ngôn của lãnh đạo của Formosa đưa ra: "Việc xả thải chắc chắn có tác động đến môi trường. Không thể có chuyện vừa có nhà máy thép mà biển nơi đây vẫn nhiều tôm cá"

Nhà nước sẽ phải cân nhắc và lựa chọn, một bên là nhà máy thép của DN có vốn đầu tư nước ngoài, và một bên là cuộc sống mưu sinh của hàng vạn hộ dân vùng biển. Lời phát biểu có vẻ rất thật của lãnh đạo Formosa, nhưng lại đầy thách thức cho chính các cơ quan ban ngành, sẽ phải lựa chọn gì để đảm bảo phát triển bền vững cho người dân và các thế hệ con cháu?

Formosa là một trong những dự án FDI rót nhiều vốn đầu tư nhất vào Việt Nam và cũng là nhà đầu tư được hưởng rất nhiều ưu đãi. Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương hơn 10 tỷ USD của Formosa rót vào tại Khu Kinh tế Vũng Áng, đưa nơi đây thành khu phát triển sầm uất, và mang lại tới 70% nguồn thu ngân sách cho tỉnh.

Thế nhưng, nếu nghi vấn xả thải gây hiểm họa cho môi trường, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh của hàng vạn ngư dân ven biển là có thật, thì có lẽ đã đến lúc chúng ta phải suy nghĩ lại câu nói của Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải : “Thà là sống nghèo nhưng công bằng và bình yên còn hơn là cuộc sống giàu có mà bon chen, không an toàn”.

Thu hút dự án FDI để tăng thêm nguồn vốn đầu tư cho toàn xã hội luôn là chủ trương đúng để phát triển kinh tế đất nước. Không phủ nhận vốn FDI đã làm thay đổi diện mạo của đất nước và nhiều tỉnh nghèo như Hà Tĩnh, giúp tăng thu ngân sách và nâng cao thu nhập cho người dân. Nhưng việc đánh đổi những dự án FDI không đảm bảo tính an toàn về môi trường, không phát triển bền vững... luôn phải được cân nhắc kỹ lưỡng.

Thu nhập bình quân đầu người của người dân Hà Tĩnh có thể đã tăng lên nhờ dự án của Formosa, nhưng sẽ ra sao nếu đời sống mưu sinh của hàng vạn ngư dân không còn? Sẽ ra sao nếu môi trường sống, môi trường biển và giá trị hữu hình khác về văn hóa, du lịch bị hủy hoại bởi môi trường? Vậy ai sẽ chịu trách nhiệm cho những mất mát không thể đo đếm này?

Các nhà quản lý, có lẽ hãy một lần nữa ngẫm lại câu nói của chính Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải, để trước hết hãy vì cuộc sống của người dân, vì sự an toàn lên hàng đầu, chứ không phải chạy đua thành tích, trải thảm đỏ mời gọi FDI mà bất chấp nguy hại và ảnh hưởng tới người dân và đất nước...

Theo Tri Thức Trẻ

Thăm dò ý kiến
Từ 1/1/2018 khi xăng A92 bị "khai tử", bạn sẽ sử dụng loại xăng nào?

Emagazine