Bội chi ngân sách do kỷ luật, kỷ cương tài chính có vấn đề

Xuân Hải

22:06 28/05/2015

Chiều 28/5, cho ý kiến vào báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2013 của Chính phủ, nhiều đại biểu cho rằng vấn đề bội chi ngân sách là do kỷ luật, kỷ cương tài chính trong quản lý đầu tư thực hiện chưa nghiêm.

Bội chi ngân sách do kỷ luật, kỷ cương tài chính có vấn đề

Đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa ) phát biểu tại hội trường.

Cần chính sách “cực đoan” để giảm bội chi

Bội chi ngân sách vượt rất xa so với Nghị quyết của Quốc hội, theo đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên), có nguyên nhân từ kỷ luật tài chính chưa nghiêm (bội chi do Nghị quyết của Quốc hội đề ra là 4,8% GDP, sau được Quốc hội đồng ý điều chỉnh lên 5,3% GDP, nhưng thực tế lại lên tới 6,6% GDP). 

“Từ 5,3% lên 6,6% là con số rất đáng băn khoăn, cần làm rõ cơ sở pháp lý, danh mục và chất lượng sử dụng tiền bội chi này. Khả năng hoàn trả số lượng bội chi lớn như thế này và hậu quả của nó không chỉ làm tăng nợ công mà còn có thể tạo ra thất thoát, lãng phí và tạo tiền lệ xấu trong sử dụng ngân sách” - đại biểu Đỗ Mạnh Hùng nói.

Theo đại biểu Bùi Đức Thụ (Lai Châu), điểm bất hợp lý là chi cho giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ là các lĩnh vực quan trọng lại không đạt dự toán, trong khi chi cho đầu tư phát triển lại vượt 55,5% là điểm hạn chế, cần rút kinh nghiệm. Theo đại biểu Thụ, điều này đã hạn chế tính chủ động và ảnh hưởng đến dự toán ngân sách nhà nước.

Về chi ngân sách, đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) cho rằng Chính phủ đã có giải trình rõ ràng, tăng chi cho đầu tư phát triển là quan trọng và cần thiết. Tuy nhiên, vượt chi trong năm 2013 cho thấy kỷ luật, kỷ cương tài chính chưa nghiêm. Do đó, thời gian tới phải thực hiện quyết liệt các giải pháp để ngăn chặn tình trạng này. “Quan trọng là công tác điều hành và có giải pháp thực hiện cho được!”. 

Một bất cập nữa được đại biểu Lê Nam đề cập là qua tiếp xúc cử tri, một số chính sách đã công bố nhưng không có nguồn cân đối nên “thành ra nợ dân”. Do đó, đại biểu Lê Nam đề nghị thời gian tới cần phải thực hiện nghiêm các chính sách đã ban hành.

Ông Nam cho rằng: “Bội chi giờ đã chi rồi, do đó có lẽ đã đến lúc phải áp dụng một chính sách quyết liệt, dù có phải cực đoan nhưng cũng phải thực hiện, trừ trường hợp đặc biệt, thì mới đạt được mục tiêu Quốc hội đề ra”.
Ông Thụ phân tích các con số chi ngân sách nhà nước năm 2013: “Chi tăng 11,3% (110.153 tỷ đồng) so với dự toán, chủ yếu tăng chi đầu tư phát triển (96.680 tỷ đồng). Vấn đề tiền ở đâu?

Qua xem xét thấy rằng, ngoài số chi mà theo cơ chế như chuyển nguồn theo Luật quy định của năm 2012 chuyển sang năm 2013 cũng rất lớn, hay phần tạm ứng của ngân sách năm sau…Tất cả các khoản này đều được Luật Ngân sách nhà nước quy định, duy nhất chỉ có phần do đẩy mạnh vốn giải ngân ODA làm tăng 29.000 tỷ đồng làm tăng bội chi”.
Một bất cập nữa trong chi chuyển nguồn năm 2013-2014 được ông Thụ chỉ ra. Đó là, trong khi nợ xây dựng cơ bản, nợ chính quyền địa phương cao, nhưng tiền bố trí cho xây dựng cơ bản chi không hết thì không bình thường.
Do đó, ông Thụ đề nghị ngay trong quyết toán ngân sách nhà nước 2013, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương sử dụng ngay số chuyển nguồn từ xây dựng cơ bản để thanh toán nợ xây dựng cơ bản của chính bộ, ngành, địa phương đó, từ đó giảm số chi chuyển nguồn và thực hiện tăng chi trả nợ, trên cơ sở điều chỉnh số liệu như vậy để hoàn thiện và trình Quốc hội phê chuẩn.
Đồng quan điểm trên, đại biểu Trần Du Lịch (TP.Hồ Chí Minh) cho rằng kỷ cương ngân sách có vấn đề: Theo báo cáo nêu, một số địa phương thu chi ngân sách, làm không nghiêm nhưng chưa thấy đề nghị khiển trách ai hay xử lý thế nào.
Khi Quốc hội có quyết định một số khoản thu mới và khoản chi mới thì vấn đề đặt ra là Quốc hội có điều chỉnh kế hoạch ngân sách để điều chỉnh kỷ cương như một tính chất bất luận mà không ai làm trái được, hay là cứ để tăng thu thì tăng chi theo kiểu nước lên thì thuyền lên? Như vậy có nên chỉ rõ ở đâu vi phạm và biện pháp thế nào không, hay chỉ nói cho có rồi xuê xoa với nhau? Những tồn tại về mặt thể chế cần phải được khắc phục ngay, nếu không sẽ tiếp tục tình trạng chi tiêu không có một kỷ cương nào.
Xử lý nhiều vụ gian lận thuế
Giải trình làm rõ thêm các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, bội chi ngân sách nhà nước năm 2013 là do 2 nguyên nhân. Thứ nhất là tăng chi trả nợ quỹ hoàn thuế giá trị gia tăng là 13.190 tỷ đồng phát sinh năm 2011. Nguyên nhân thứ hai là tăng chi từ nguồn vốn giải ngân ODA 29.422 tỷ đồng.
Về trả nợ hoàn thuế giá trị gia tăng 2011, Bộ trưởng cho biết, hàng năm, Quốc hội quyết định mức chi quỹ hoàn thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, khi hoàn trả cho doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng, nên số thuế giá trị gia tăng thực tế vượt mức Quốc hội duyệt.
“Từ năm 2011 đến nay đều xảy ra tình trạng này. Để bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp, Nhà nước ứng từ kho bạc chi hoàn thuế giá trị gia tăng theo quy định. Đến nay, còn nợ thuế giá trị gia tăng phát sinh năm 2011 là 13.190 tỷ đồng.
Vì vậy, tăng chi ngân sách nhà nước để xử lý dứt điểm khoản hoàn thuế giá trị gia tăng và cũng nhằm minh bạch hóa và phản ánh đúng số cân đối của ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, Chính phủ trình Quốc hội cho xử lý dứt điểm vào quyết toán chi ngân sách nhà nước năm 2013 số thuế giá trị gia tăng năm 2011 còn nợ là 13.190 tỷ đồng”.
Về giải ngân vốn ODA, ngoài những nguyên nhân khách quan, theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, có những nguyên nhân là chúng ta tính toán dự toán chưa sát so với khả năng thực tế thực hiện.
Liên quan đến ý kiến của đại biểu Quốc hội về tình trạng thất thu thuế, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết: Chúng tôi đã phối hợp với công an khởi tố nhiều vụ, như ở Đồng Nai gian lận thuế giá trị gia tăng lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Vụ ở Lâm Đồng cũng tương đối lớn. Cơ quan công an đã rất tích cực. Vụ việc ở An Giang, khởi tố doanh nghiệp cũng là do cơ quan thuế phát hiện, phối hợp với công an xử lý.

Theo Báo Lao Động

BizLIVE - Gặp gỡ