WSJ: Việt Nam gặp “tổn thất nặng nề” khi cổ phần hóa DNNN

Hoàng Nam

15:31 09/04/2015

Việt Nam dường như gặp nhiều khó khăn trong việc đạt mục tiêu cải cách doanh nghiệp nhà nước (DNNN) cho năm 2015. Qua đó gây ra những cản trở cho nỗ lực tăng cường tính cạnh tranh của nền kinh tế khi mở cửa với thế giới.

WSJ: Việt Nam gặp “tổn thất nặng nề” khi cổ phần hóa DNNN

Ảnh minh họa.

Chính phủ Việt Nam đã thực hiện cổ phần hóa cho 27 doanh nghiệp nhà nước trong quý I năm 2015, chiếm 9,3% tổng số DNNN được dự kiến trong năm 2015. Mặc dù vậy, việc thiếu các nhà đầu tư tham gia đấu thầu đã cản trở những nỗ lực cổ phần hóa của Chính phủ

Theo nhiều chuyên gia, việc các nhà đầu tư không quan tâm nhiều đến việc cổ phần hóa của DNNN là do họ chỉ được sở hữu lượng cổ phần thiểu số trong DN sau cổ phần hóa. Điều này khiến họ không thể tham gia hội đồng quản trị cũng như không thể thực hiện những cải cách làm tăng hiệu quả doanh nghiệp.

Trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Vietnam Airlines vào năm ngoái, chỉ có 3,5% cổ phần được bán ra công chúng. Trong đó, hầu hết cổ phiếu được mua lại bởi 2 ngân hàng, vốn là chủ nợ của tập đoàn này.

Việt Nam hiện đang phải đối mặt với áp lực tái cơ cấu DNNN. Sự không hiệu quả của những doanh nghiệp này được cho là lực cản đối với nền kinh tế. Số lượng các DNNN tại Việt Nam đã được cắt giảm từ 1.350 cuối năm 2010 xuống 949 vào cuối năm 2013.

Kế hoạch cổ phần hóa được mong đợi nhất trong năm nay bao gồm MobileFone, một trong những DN dịch vụ viễn thông lớn nhất cả nước, và một số công ty lớn khác. Tuy nhiên, trong quý I/2015 thì hầu hết các DNNN được cổ phần hóa đều có quy mô nhỏ.

Sự thiếu nhiệt tình của các nhà đầu tư được thể hiện trong những kết quả cổ phần hóa gần đây. Theo báo cáo của chính phủ, chỉ có 44% cổ phần được mua trong tổng số bán ra vào quý I/2015. Các chuyên gia kinh tế cho biết có rất ít nhà đầu tư nước ngoài bày tỏ mối quan tâm đến những đợt chào bán này.

Chuyên gia Chris Freund, đồng sáng lập của Mekong Capital nhận định nhiều nhà đầu tư nước ngoài vẫn cảm thấy các DNNN kém hấp dẫn, phần lớn là do sự quản lý yếu kém và những nguyên nhân khác. Mekong Capital cho biết họ sẽ mở thêm quỹ đầu tư thứ 4 trị giá 150 triệu USD trong vài tuần tới và sẽ tiếp tục tập trung vào khu vực tư nhân.

Ông Freund nói rằng:“Chúng tôi hiện hoàn toàn không có kế hoạch đầu tư vào các DNNN.”

Thất bại trong việc đẩy nhanh tiến độ cải cách DNNN sẽ khiến Việt Nam gặp nhiều bất lợi khi ngày càng hòa nhập vào nền kinh tế thế giới. Việt Nam dự kiến sẽ tham gia một số hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương, bao gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ khởi xướng.

Theo ông Freund, khi điều đó xảy ra thì các doanh nghiệp nội địa có quản lý yếu kém và hoạt động không hiệu quả sẽ gặp khó khăn trong cạnh tranh trên thị trường.

Đại học Quốc gia Singapore và Viện Kế toán Quản trị Chartered (CIMA) vừa những nghiên cứu mới nhất về tình hình cổ phần hóa DNNN tại Việt Nam cho thấy hoạt động kém hiệu quả của những doanh nghiệp này.

Đồng thời, hai tổ chức trên cũng kêu gọi chính phủ Việt Nam ban hành một hệ thống quy định minh bạch bắt buộc cho tất cả các DNNN, dù đã hay chưa cổ phần hóa.

Theo báo cáo trên, giai đoạn 2008 -2013, các DNNN cần nhiều vốn hơn các công ty có vốn đầu tư nước ngoài và nhiều gấp đôi các doanh nghiệp tư nhân nội địa để hoàn thành cùng sản lượng

Báo cáo trên cho biết năng suất thấp của các DNNN không chỉ phản ánh việc quản lý và cơ cấu tổ chức kém hiệu quả mà còn chỉ ra vấn đề Việt Nam quá chú trọng đầu tư vào những ngành thâm dụng vốn. Chính sách đầu tư này sẽ đem lại rất ít lợi ích cho nền kinh tế vốn có lợi thế chi phí lao động thấp.

Chuyên gia Markus Taussig của Đại học Quốc gia Singapore đánh giá việc Việt Nam gặp khó khăn khi thu hút các nhà đầu tư lớn trong cổ phần hóa thể hiện sự thiếu tin tưởng vào môi trường hiện tại. Nhà đầu tư cho rằng với việc sở hữu cổ phần thiểu số hiện nay thì họ không chắc có thể đem lại những thay đổi hiệu quả cho DNNN.

“Đây là một tổn thất nặng nề đối với Việt Nam,” Ông Taussig nói.

Theo NDH

Bảng giáThị trường

VN-Index 807.13 ▲ 3.2 (0.4%)

 
VN-Index 807.13 3.2 0.4%
HNX-Index 106.52 0.77 0.72%
UPCOM 54.55 0.07 0.12%
DJIA 22,359.23 -53.36 -0.24%
Nasdaq 6,422.69 -33.35 -0.52%
Nikkei 225 20,296.45 -51.03 -0.25%
FTSE 100 7,271.15 7.25 0.1%