Doanh nghiệp FDI lợi dụng yếu tố đặc thù để chuyển giá

Minh Huệ

09:58 22/05/2015

BizLIVE -

Đại biểu Bùi Đức Thụ (Lai Châu), Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, cho biết một số doanh nghiệp FDI đã lợi dụng yếu tố đầu vào đặc thù để nâng giá một cách bất bình thường.

Doanh nghiệp FDI lợi dụng yếu tố đặc thù để chuyển giá

Cần làm rõ xem việc lỗ của K+ có liên quan đến hiện tượng chuyển giá không

“Qua kiểm tra, có nhiều yếu tố đầu vào của chúng ta không xác định được giá, do đó, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã lợi dụng điều này để nâng giá một cách bất bình thường”, ông Thụ cho biết.

Ông Thụ dẫn chứng trường hợp của hãng sản xuất nước uống nổi tiếng Coca Cola. Hãng này có một hương liệu để tạo thành nước uống Coca Cola đặc trưng và hương liệu này giá như thế nào lại phụ thuộc vào công ty mẹ, không có giá thị trường lưu thông tự do cạnh tranh để chúng ta so sánh.

Kiểm soát chuyển giá quá phức tạp

Ông Thụ nhấn mạnh việc một doanh nghiệp đưa ra báo cáo số liệu này bảo lãi, báo cáo khác lại bảo lỗ thì phải xem lại các con số.

“Cùng một hoạt động kinh tế của một doanh nghiệp mà anh này nói lỗ, anh kia nói lãi thì số liệu đó không đáng tin cậy”, ông Thụ đặt vấn đề.

 Đại biểu Quốc hội Bùi Đức Thụ

Theo ông Thụ, chuyển giá đang là vấn đề lớn đối với các doanh nghiệp FDI vào Việt Nam. Qua kiểm tra vừa qua, ví dụ như Metro, chuyển giá một lượng tiền lớn làm thất thoát ngân sách tương đối lớn.

“Điều này không chỉ làm giảm thu ngân sách Nhà nước (NSNN) đồng thời tạo mất bình đẳng giữa các doanh nghiệp cùng cạnh tranh trên thị trường và nó tác động để lại nhiều hậu quả xã hội mà chúng ta không mong muốn”, ông Thụ bình luận.

Vì thế, vấn đề chuyển giá đã được coi là một trong những vấn đề nóng nổi lên cần sớm có giải pháp thực hiện ngăn chặn trường hợp này.

“Thời gian qua, qua kiểm tra những doanh nghiệp FDI có chi nhánh ở nước ngoài có quan hệ với công ty mẹ, việc nhập khẩu yếu tố đầu vào, đẩy giá tăng so với giá thị trường, so với giá thực tế để làm giảm lợi nhuận trong nước của chi nhánh, doanh nghiệp đó, từ đó làm giảm nghĩa vụ nộp NSNN. Đây là một vấn đề đặt lên”, ông Thụ cho biết.

Thời gian qua, cơ quan thuế đã sử dụng nhiều biện pháp để ngăn chặn tình trạng chuyển giá như tăng cường thanh tra, kiểm tra những doanh nghiệp nước ngoài có dấu hiệu chuyển giá như trong bản báo cáo tài chính hàng năm, liên tục khai lỗ nhưng lại liên tục mở rộng đầu tư, mở rộng quy mô.

“Phải rà soát lại tất cả các loại chi phí đầu vào của các doanh nghiệp này, xác định những vấn đề hợp lý trong giá cả đầu vào, từ đó loại bỏ, khắc phục, ngăn chặn tình trạng chuyển giá trong thời gian qua”, ông Thụ nhấn mạnh.

Nhưng ông Thụ cũng thừa nhận, chuyện giá là vấn đề phức tạp và có nhiều nguyên nhân vì nó liên quan tới nhập khẩu yếu tố đầu vào từ nước ngoài. Do vậy xác định giá trị thực của yếu tố đầu vào của những doanh nghiệp này không dễ kiểm tra, không dễ đối chiếu so sánh ở nơi bán cũng như nơi mua.

“Mặt khác cũng phải nói đến nó có nguyên nhân chủ quan, ngoài cơ sở pháp lý, công cụ để quản lý, khắc phục tình trạng này thì việc thanh, kiểm tra của chúng ta cũng chưa thật tốt. Qua thực tiễn kiểm tra, việc tăng cường kiểm tra của ngành thuế, cho thấy đã phát hiện được khối lượng chuyển giá tương đối lớn.

Điều này chỉ ra rằng, nếu chúng ta thanh, kiểm tra một cách thường xuyên, có phương pháp tốt hơn, hiệu quả hơn, chắc chắn thất thu ngân sách nhà nước, cái chuyển giá, trốn lậu thuế của chúng ta được ngăn chặn tốt hơn”, ông Thụ bình luận.

Có hiện tượng K+ cũng chuyển giá

Hiện tượng K+ vừa độc quyền, vừa thu các khoản từ người tiêu dùng rất cao nhưng lại báo lỗ khiến nhiều đại biểu Quốc hội lo ngại có hiện tượng chuyện giá.

Theo ông Thụ đối với hoạt động của một DN nói chung và của K+ nói riêng phải có báo cáo tài chính và phải có cơ quan quản lý nhà nước thẩm định.

“Nếu có dấu hiệu tăng giá, không chỉ cơ quan thuế mà cơ quan kiểm toán độc lập vào xác định thực trạng tài chính của doanh nghiệp đó như thế nào, lỗ hay lãi và phụ thuộc vào chính sách kinh doanh của hãng đó”, ông Thụ bình luận.

Đại biểu Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho rằng K+ lỗ thật vì kiểm toán đã vào thì phải đáng tin hơn báo cáo tự khai của doanh nghiệp.

“Đã được cơ quan kiểm toán đánh giá, thì tất cả các ưu đãi, tất cả những tiêu chí, chính sách hỗ cho doanh nghiệp này để khuyến khích, hỗ trợ nó phát triển đã được kiểm toán đánh giá, đưa vào hệ thống dữ liệu. Cho nên, cái đó phải chú ý, phân tích cặn kẽ. Có lẽ cũng phải có những giải thích công khai cho dư luận xã hội để bớt nghi ngờ, tính minh bạch, công khai hơn”, ông Kiêm bình luận.

Ở một góc nhìn khác, một đại biểu Quốc hội tỉnh Hòa Bình cho rằng việc K+ báo lỗ cần phải được xác minh làm rõ.

“Các cơ quan của Bộ Thông tin và Truyền thông, các cơ quan thuế, kiểm toán nên xác minh làm rõ. Trên cơ sở đó, có những giải pháp để xử lý. Nếu có tình trạng chuyển giá thật thì phải xử lý theo quy định của pháp luật”, đại biểu này nhấn mạnh.

Theo vị này, cần phải làm rõ 2 vấn đề của doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Việt Nam. Có nhiều hãng nước ngoài muốn đặt chân trên thị trường Việt Nam xác định trong chiến lược kinh doanh chấp nhận lỗ đến vài năm để lớn mạnh trên thị trường này. Do đó có tình trạng lỗ nhưng vẫn mở rộng đầu tư.

“Nhưng với trường hợp mở rộng đầu tư với quy mô lớn mà nằm ngoài chiến lược lâu dài thì đấy là điều bất bình thường”, vị này nhấn mạnh.

Nói về điều này, ông Kiêm cho rằng chuyển giá rất tinh vi rất khó phát hiện. Nước ta cũng đã bị một số doanh nghiệp lợi dụng chuyển giá, thua thiệt cho dân Việt Nam và doanh nghiệp trong nước rất lớn. Pháp luật, quy định nhà nước đã có, bây giờ chúng ta phải xem quy định có sơ hở chỗ nào để xử lý, bổ sung”, ông Kiêm bình luận.

MINH HUỆ

Bảng giáThị trường

VN-Index 764.21 ▼ -4.2 (-0.55%)

 
VN-Index 764.21 -4.2 -0.55%
HNX-Index 97.96 -0.69 -0.71%
UPCOM 56.33 0.05 0.09%
DJIA 21,611.78 -28.97 -0.13%
Nasdaq 6,390.0 4.96 0.08%
Nikkei 225 20,099.75 -44.84 -0.22%
FTSE 100 7,483.36 -4.51 -0.06%