4 cảm nhận về kinh tế Trung Quốc 2015

TS. Alan Phan

17:24 25/08/2015

BizLIVE - "Nếu bây giờ chính quyền không có khả năng giữ vững tăng trưởng, thì liệu điều gì sẽ xảy ra với ổn định xã hội tại đất nước này?", TS. Alan Phan đặt câu hỏi trong bài viết gửi tới BizLIVE.

4 cảm nhận về kinh tế Trung Quốc 2015

Đang có nhiều khó khăn cùng ập đến với kinh tế Trung Quốc thời gian gần đây.

Hồi đầu năm nay, một người bạn cũ từ Thượng Hải ghé qua California thăm tôi. Anh là đại gia có tiếng, liên quan đến nhiều dự án rầm rộ,  từ công nghệ cao, sản xuất hàng gia công đến bất động sản, chứng khoán.
Sự thành công của anh - giống như nhiều người khác tại Trung Quốc - dựa vào một mạng lưới quan hệ rất chặt chẽ với chính quyền địa phương.

Trong khi đó, chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” của Tập Cận Bình lại đang lan rộng khắp nước, nhất là từ khi Bạc Hy Lai và Chu Vĩnh Khang bị bắt.
Trong bữa ăn, hai vợ chồng tỏ vẻ lo âu, thiếu thần sắc. Dù tôi cũng đang bị cái bệnh suy thận hành hạ, nhưng ngoài việc sụt cân, tôi vẫn nghĩ mình may mắn hơn khi so với cặp tỷ phú này. Sau những cập nhật về tin tức, bạn bè, cùng thời sự nóng bỏng của Trung Quốc, anh đi thẳng vào vấn đề...
Anh đã chuyển ra khỏi Trung Quốc gần 40 triệu USD, nhưng các tài sản khác còn kẹt lại trong nước vẫn còn rất nhiều. Anh hỏi tôi, có cách gì để “internationalize” (quốc tế hóa) các tài sản này để đặt chúng ngoài tầm tay của chính quyền Trung Quốc? Niêm yết trên sàn chứng khoán Âu, Mỹ... có khả thi?
Tôi không thể tiết lộ chi tiết những chiến lược và chiến thuật tái cấu trúc của một khách hàng, nhưng nói về vĩ mô, tôi nói với anh là “time is running out” (thời gian đang hết) cho anh, trong một bối cảnh Trung Quốc có thể sẽ gặp nhiều hỗn loạn kinh tế và xã hội trong vài năm tới.
Tôi nói đây chỉ là cảm nhận của một doanh nhân, không phải là một dự đoán chính xác về bất cứ kịch bản nào.
Nhưng, chắc “thánh nhân đãi kẻ khù khờ” nên cái miệng ăn mắm muối, nói bậy bạ của tôi, lại thể hiện một tiên tri “chó ngáp phải ruồi”, khá hiện thực, nhất là trong vài tháng qua, với sự sụp đổ của sàn chứng khoán Trung Quốc và sự phá giá của đồng Nhân dân tệ.
Trước hết, xin nói rõ hơn về khác biệt giữa “dự đoán” và “cảm nhận”.
Dự đoán từ các chuyên gia, giới hàn lâm... thường dựa vào số liệu, sự kiện, phân tích rồi dự phóng theo nguyên lý khoa học (định lượng hay định phẩm - quantitative or qualitative).
Cảm nhận cũng dựa trên vài yếu tố đó, nhưng còn pha trộn khá nhiều cái trực giác mà dân làm ăn gọi là “gut feeling”, một rủi ro có thể đẩy bạn lên cao, hoặc cũng có thể chôn bạn xuống bùn.
Và tôi giải thích với người bạn Thượng Hải của tôi những nguyên nhân tôi cho rằng “time is running out” cho anh và có lẽ cho khá nhiều nền kinh tế trên thế giới.
Hôm nay, cập nhật thêm tình hình kinh tế Trung Quốc, cá nhân tôi có thể kết luận hơi “shock” với cảm nhận của mình.
1. Tôi nghĩ rằng cái gọi là “cuộc chiến tiền tệ” chỉ là một thủ thuật mà các lãnh đạo kinh tế thế giới vẫn dùng hàng ngày, dưới nhiều hình thức khác nhau.
Âu, Mỹ, Nhật... thường kết tội Trung Quốc là cố tình giữ tỷ giá Nhân dân tệ quá thấp, rối quá cao... để thu lợi cho cán cân thương mại. Nhưng chính các quốc gia này cũng đã hành xử tương tự khi cần.
Sự phá giá của tiền Trung Quốc gần đây chỉ là một cú đánh bắt buộc của chính quyền để cứu những công ty xuất khẩu và tạo thế cạnh tranh về giá cả. Tuy vậy, tôi nghĩ là chính sách này sẽ bị giới hạn nhiều về hiệu quả, vì các nước có mặt hàng xuất khẩu tương tự cũng biết phá giá bản tệ của mình để giữ thị phần.
Sự can thiệp của chính quyền Trung Quốc trong việc tỷ giá cũng giống như những can thiệp vào thị trường chứng khoán..., nó có thể giúp ổn định trong một thời gian ngắn, nhưng theo tôi, không thể áp dụng lâu dài.
Một hậu quả nghiêm trọng mà lãnh đạo Trung Quốc chịu hy sinh là niềm tin của nhà đầu tư, đối tác nước ngoài... về dài hạn. Đây sẽ là một “tử huyệt”, khó hồi phục, khi so với bong bóng tài sản (chứng khoán, bất động sản, hàng tồn kho...) hay so với nợ công địa phương, nợ xấu, tín dụng đen...
2. Ảnh hưởng lớn hơn có thể làm phần lớn dân số trên thế giới “nghèo” đi một chút là đồng USD sẽ tăng giá, mà Mỹ không cần phải hạ lãi suất. Tôi nghĩ rằng tỷ giá Nhân dân tệ với USD sẽ còn xuống thêm cho đến cuối 2016. Các bản tệ khác của châu Á cũng sẽ mất thêm giá trị trong thời gian này (so với USD).
Riêng Việt Nam, với việc đồng Việt Nam được điều chỉnh tỷ giá mới đây, những số nợ thanh toán bằng USD dĩ nhiên sẽ chịu thêm phí tổn và nhiều doanh nghiệp sẽ khó khăn hơn với tình huống mới.
3. Có thể nói lần này Trung Quốc sẽ xuất khẩu “giảm phát” toàn cầu. Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa sẽ không tăng trưởng dù giá có rẻ hơn chút đỉnh, vì người dân đã bị giảm thu nhập và nạn thất nghiệp sẽ gia tăng.
Kỳ vọng vào đầu tàu Mỹ cũng sẽ không hiện thực vì hiện nay, kinh tế Mỹ đã có nhiều dấu hiệu mệt mỏi.
Tuy sẽ không tệ hại và sâu đậm như cuộc khủng hoảng kinh tế của châu Á năm 1997 hay thế giới năm 2007, kinh tế toàn cầu sẽ chuyển qua một chu kỳ suy thoái, rất khác biệt với những năm “go-go” của thập niên vừa rồi.
Giống như các cuộc khủng hoảng trước đây, các dự án FDI và dòng tiền IDI sẽ ngưng chảy về các kinh tế mới nổi, mà tìm chỗ trú ẩn an toàn ở Âu, Mỹ, Nhật.
4. Khó tiên đoán hơn là những biến động xã hội và chính trị có thể xảy ra ở Trung Quốc. Nếu bây giờ chính quyền không có khả năng giữ vững tăng trưởng, thì liệu điều gì sẽ xảy ra với ổn định xã hội tại đất nước này?...
Bữa ăn tối đó, tôi và người bạn Thượng Hải tình cờ gặp một nhà quản lý quỹ đầu tư Mỹ khi chúng tôi ra về. Sau phần giới thiệu, ông Mỹ hỏi tôi, “anh thấy các khoản đầu tư ở Trung Quốc của tôi có an toàn không?”.
Tôi cười, nửa đùa nửa thật, “stay out of China”..., rồi nhớ là anh bạn Mỹ này có một cô bồ người Nga rất quyến rũ, tôi tiếp, “and Russia, too...”.

TS. ALAN PHAN

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Bảng giáThị trường

VN-Index 935.85 ▲ 11.45 (1.22%)

 
VN-Index 935.85 11.45 1.22%
HNX-Index 111.47 1.02 0.91%
UPCOM 54.35 0.2 0.36%
DJIA 24,504.8 118.77 0.48%
Nasdaq 6,862.32 -12.76 -0.19%
Nikkei 225 22,758.07 -108.1 -0.47%
FTSE 100 7,503.13 2.72 0.04%
Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

Emagazine