BizTALK: “Thị trường bất động sản sẽ còn chuyển biến tốt”

Bizlive

16:10 12/12/2015

BizLIVE - “Thị trường bất động sản sẽ còn chuyển biến tốt trong thời gian tới”, TS.Lê Đăng Doanh dự báo như vậy ở cuộc tọa đàm BizTALK: “Làm ăn gì năm 2016?” vào hôm nay tại FLC Samson Beach & Golf Resort, Thanh Hóa.

BizTALK: “Thị trường bất động sản sẽ còn chuyển biến tốt”

Các diễn giả buổi tọa đàm BizTALK: “Làm ăn gì năm 2016?” tại FLC Samson Beach & Golf Resort, Thanh Hóa.

Ngay trong mảng sáng của bức tranh kinh tế vẫn còn nhiều vấn đề tối 
Mở đầu tọa đàm, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) khẳng định nền kinh tế Việt Nam năm 2015 khép lại với những mảng màu sáng tối khác nhau và đã được báo cáo trước Chính phủ không lâu trước đây.
Một trong những điểm sáng là kinh tế vĩ mô tương đối ổn định, GDP cao, lạm phát thấp nhất trong 10 năm vừa qua. Xuất khẩu đạt có thể đạt 165 tỷ USD và nằm trong top 30. FDI vốn thực hiện 14,5 tỷ USD. Đây là con số gần gấp đôi vốn thực hiện của thời kì khủng hoảng 2009.
Thêm vào đó là những chuyển động tích cực của hệ thống NHTM, vấn đề lãi suất giảm chi phí vốn. Thời gian qua, đích thân Thủ tướng Chính phủ có những chỉ đạo cổ phần hóa, nhưng chất lượng còn đang gặp nhiều tranh luận. Các chuyên gia có nhiều ý kiến trái chiều, ví dụ như: Chưa nhìn thấy hình bóng của cổ đông chiến lược.
 TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE)
Ngay trong mảng sáng của bức tranh kinh tế thì cũng còn nhiều vấn đề tối. GDP 6,5% bị nhiều chuyên gia cho rằng chưa bền vững, tỷ trọng FDI chiếm 75%. Lạm phát dưới 1% thì các chuyên gia cảnh báo tình trạng của 1 giai đoạn giảm phát. Đây là vấn đề mang tính chất thời sự.
Bước sang 2016, đồng NDT được đưa vào rổ tiền tệ của IMF, đồng USD biến động có thể gây áp lực lớn đến chính sách tiền tệ của Việt Nam. Ngân hàng Nhà nước thường xuyên đặt lên bàn hội nghị để đảm bảo cho nền kinh tế Việt Nam. Chưa kể khả năng FED nâng lãi suất lên 0,25% trong vài ngày tới là khá cao.
Những câu chuyện như thế sẽ tác động như nào đến chính sách chứng khoán của Việt Nam? Và nền kinh tế Việt Nam sẽ như thế nào trong 2016, sự ổn định của kinh tế vĩ mô sẽ như thế nào với tình trạng của lãi suất, tỷ giá?
Thị trường bất động sản sẽ ấm lên, nhưng lo ngại về bong bóng bất động sản cũng từ đó mà nảy sinh? Thêm nữa, những chính sách mới như cho người nước ngoài được mua nhà ở Việt Nam là như thế nào? Trong lĩnh vực sản xuất thì làm gì với hàng hoạt FTA được kí kết thời gian vừa qua?
“Làm ăn gì trong 2016? Những câu hỏi nóng bỏng như thế đang đợi các diễn giả đưa ra lời giải cho câu hỏi”, TS. Nguyễn Anh Tuấn gợi mở.
"Ngân sách hiện nay đang gặp nhiều khó khăn"
Điểm lại tình hình kinh tế vĩ mô năm 2015, TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nhấn mạnh kinh tế vĩ mô có các tín hiệu tích cực như tăng trưởng có thể đạt mức cao nhất từ 2009 đến nay. Năm nay, GDP có thể tăng trưởng 6,6% hoặc 6,62%, nhờ sự đóng góp lớn của ngành công nghiệp (xây dựng, dầu khí). 
Tuy nhiên ngành nông nghiệp còn kém phát triển do hạn hán, xâm mặn, và giá cả trên thị trường thế giới giảm rõ rệt.
Lạm phát năm nay có thể ở mức dưới 1%, thấp nhất trong 11 năm nay. Tuy nhiên, lãi suất ngân hàng vẫn cao bất thường, các doanh nghiệp vẫn phải trả lãi suất 7-8%, các doanh nghiệp kém hơn chịu lãi suất 9%. Chi phí tiền vốn cho doanh nghiệp vẫn ở mức cao so với các nước láng giềng như Thái Lan và Trung Quốc.
 
TS. Lê Đăng Doanh
Sức mua trong nước đã tăng lên rõ nét, thể hiện ở doanh số các mặt hàng như ô tô, sự ấm lên của bất động sản, trong đó có phân khúc phục vụ các nhà đầu tư nước ngoài.
Các khó khăn cần chú ý là bội chi ngân sách và mất cân đối trong ngân sách, đặc biệt nợ công tăng quá nhanh. Tỷ lệ trả nợ trong ngân sách tăng cao bất thường.
Số bội chi ngân sách được công bố không chênh lệch nhiều so với các số liệu không chính thức. Năm nay Chính phủ công bố sẽ vay 262 nghìn tỷ, tuy nhiên số thực tế mà Chính phủ phải vay cao gấp 3 lần so với con số công bố. 
Chính phủ đã vay của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) 30 nghìn tỷ đồng, Vietcombank 1 tỷ USD, xin phép Quốc hội phát hành trái phiếu quốc tế, và thoái vốn khỏi 10 công ty “màu mỡ”, với tổng số vốn sẽ thoái tương đương 4 tỷ USD.
Liên quan đến việc Giám đốc World Bank tại Việt Nam Victoria Kwakwa gần đây có đặt ra câu hỏi “Việt Nam lấy vốn đâu để đầu tư?”, TS. Doanh cho rằng ngân sách hiện đang gặp nhiều khó khăn.
“Tỷ lệ mất thanh khoản, hay không cân đối được các khoản chi ở một số địa phương, là những dấu hiệu đáng lo ngại. Nhưng đó chỉ là những phần nổi của tảng băng, phần chìm ‘phong phú’ hơn nhiều”, ông khẳng định.
Với mức độ chi tiêu rất lãng phí như báo chí đã nêu ra, như chi khảo sát sổ xố hay đưa lái xe, người giúp việc đi công tác cùng … thì “không có gì thỏa mãn được” như TS. Trần Du Lịch đã nêu. Bên cạnh đó, giá dầu giảm sâu cũng có tác động tới nguồn thu ngân sách.
Để gia tăng thu ngân sách, Bộ Tài chính vừa đưa ra nhiều “sáng kiến” như bổ sung từ thu thuế thu nhập doanh nghiệp. 
Tuy nhiên, việc này làm cho các doanh nghiệp quan ngại vì “luật chơi” thay đổi đột ngột. 
Qua tiếp xúc với các doanh nghiệp, TS. Doanh cho biết một số doanh nghiệp kêu là tình hình của họ cực kì “bi đát”. Ngoài ra, một số dự án kêu là công trình của họ nhiều năm chưa được thanh toán, không trả lương được cho công nhân.
Bên cạnh sự ấm lên của thị trường bất động sản, thì các vấn đề tài chính của Chính phủ cũng như địa phương là đáng quan ngại. Vấn đề là làm sao phải giảm được các khoản chi tiêu ngân sách để dồn vốn cho đầu tư phát triển.
Mô hình tăng trưởng chưa có tính bền vững
Báo cáo của Thủ tướng Chính phủ đã nhìn lại nền kinh tế vĩ mô, PGS.TS Ngô Trí Long điểm lại, trong đó 3 trụ cột kinh tế vĩ mô là lạm phát, tỷ giá và ổn định công ăn việc làm. Trong đó, tỷ giá là vấn đề nổi cộm nhất. 
Thứ nhất đánh giá chỉ tiêu GDP là 6,5% trong năm, quý I đạt 6,12%. Tỷ lệ cả năm chỉ đạt 6,6%. GDP trong năm 2015 tăng trưởng cao nhất 5 năm qua, tuy nhiên vẫn còn mong manh.
Mô hình tăng trưởng chưa có tính bền vững, ông đánh giá. Lao động giá rẻ, nội lực yếu, còn lại tăng trưởng phụ thuộc mạnh vào ngoại lực. Hai vấn đề nổi cộm còn lại là ngân sách, nợ công. Ngân sách luôn bội chi, làm tăng nợ công, trong khi khả năng chi trả nguồn thu mới quan trọng.
Sức cạnh tranh và nội lực của nền kinh tế còn yếu. Khi vào sân chơi chung, chúng ta sẽ phải cạnh tranh và có thể thua ngay trên sân nhà. Bên cạnh đó, phân bổ nguồn lực thiếu hiệu quả, điều này có thể khiến Việt Nam có nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình.
TS. Long cho biết vấn đề xử lý nợ xấu còn chưa tốt do thị trường mua bán nợ xấu chưa hình thành.
 
PGS.TS Ngô Trí Long  
Về con số tăng trưởng GDP, TS Long quan ngại tăng trưởng còn nhiều hạn chế như tăng trưởng “không lương tâm” chỉ phục vụ cho 1 nhóm lợi ích, tăng trưởng nhưng đạo đức xã hội đi xuống. Do đó tăng trưởng chưa thực sự bền vững, ổn định.
Cuối cùng, ông khẳng định sự ổn định kinh tế vĩ mô phụ thuộc vào 3 trụ cột: Kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và tạo công ăn việc làm. 
Năm nay, theo dự báo nghị quyết Quốc hội, lạm phát vào khoảng 5%, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo kiểm soát lạm phát. Ổn định lạm phát là ổn định sức mua đối nội, đối ngoại. Chắc chắn từ nay đến cuối năm còn trên 1%, ông dự đoán. 
“So với mục tiêu quốc hội đặt ra là chưa đạt kết quả bởi tư duy với cách làm quá cách xa”, ông Long khẳng định.
Tuy nhiên ông cho rằng yếu tố khách quan là nguyên nhân chính. Giá dầu lao xuống dốc trầm trọng, giá năng lượng là một trong những yếu tố quyết định quan trọng, giá năng lượng giảm kéo theo một loạt giá khác. 
“Chúng ta phát triển kinh tế còn thiếu nội lực thì dẫn đến thiểu phát. Bên cạnh thành công là kiểm soát lạm phát để nó không phải con ngựa bất kham nữa. Nhưng mặt trái của lạm phát thì cũng dẫn đến hoạt động sản xuất không có lợi cho doanh nghiệp”, TS. Long kết luận.
Không phải Việt Nam không có vốn để phát triển!
“Chúng ta bàn đến 1 năm nhưng không phải 1 quá trình. Chúng ta phải so với bên ngoài. Tôi nghĩ có những vấn đề thuộc về chung: Năng suất lao động kém, sức cạnh tranh ra sao?”, GS. TSKH Nguyễn Mại trả lời câu hỏi về nền kinh tế Việt Nam trong năm 2015.
GS. Nguyễn Mại dẫn chứng các nước thường lạm phát hợp lý nhất là 3%, châu Âu thì cho phép bội chi ngân sách từ 3% trở xuống. Còn ở Việt Nam, điều quan trọng nhất trong năm vừa qua là tiêu dùng tăng lên rất nhanh, doanh số bán lẻ toàn quốc năm nay là 4%.
GS. TSKH Nguyễn Mại 
“Nhiều người nói đến những đóng góp của FDI cho GDP, vì nếu không có FDI, chúng ta chỉ có nội lực là 80% GDP thì câu chuyện sẽ hoàn toàn khác”, giáo sư nhấn mạnh.
Bởi vậy, theo ông, năm 2015 là năm rất cụ thể để Việt Nam đưa ra giải pháp cho 2016. 
“Chúng ta còn nhiều khiếm khuyết chưa được khắc phục như cơ cấu kinh tế chậm đổi mới, năng suất lao động còn thấp, năng lực cạnh tranh còn kém”, ông nhấn mạnh.
GS. Nguyễn Mại cho biết Chính phủ và các chuyên gia kinh tế và nhà quản lý có nhiều thứ cần làm để giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ví dụ, Hiệp hội VAFIE đã mời các chuyên gia từ Đức và Bỉ đang biên soạn một cẩm nang thương mại cho các doanh nghiệp xuất khẩu vào EU.
Các diễn đàn gần đây nêu lên các thiếu sót trong năm 2015, từ vấn đề thâm hụt ngân sách, nợ công, tới thiếu hụt ngân sách cho phát triển trong thời gian tới. “Đây là các vấn đề cần phải bàn,” GS. Mại nhấn mạnh.
GS. Mại không đồng ý với ý kiến cho rằng Việt Nam ta không có vốn để phát triển. Vấn đề là Việt Nam cần phải tận dụng và cân đối các nguồn vốn như thế nào. Điều quan trọng là làm sao cho các doanh nghiệp trong nước, và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tiếp cận được nguồn vốn tín dụng. Con số thống kê cho thấy chỉ khoảng 25% các DNVVN tiếp cận được dòng vốn tín dụng, còn lại của các doanh nghiệp lớn, ông để ngỏ.
“Năm nay nền kinh tế Việt Nam được đánh giá khá tốt”
Bên cạnh tự đánh giá những tiến bộ đạt được, TS. Nguyễn Trí Hiếu lưu ý rằng cần phải quan tâm việc việc nước ngoài và các tổ chức tín dụng đang đánh giá Việt Nam như thế nào. 
“Năm nay nền kinh tế Việt Nam được đánh giá khá tốt trong việc tạo được ổn định trong kinh vĩ mô, lạm phát thấp, tăng trưởng tín dụng không dưới 17%. Trong các chuyến công du nước ngoài, đoàn Việt Nam được đón tiếp rất nồng hậu”, ông liệt kê. 
Việt Nam đã kí kết 10 hiệp định tự do, sắp tới sẽ gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), đây là một bức tranh thay đổi cả số phận Việt Nam trong một thời gian rất ngắn.
Trong khi đó, để các cơ quan xếp hạng tín dụng toàn cầu đánh giá Việt Nam, thì điểm tín nhiệm đang ở mức rất thấp ở mức BB- và B1, thuộc loại không khuyến khích đầu tư và mang tính đầu cơ.
Ngay cả những ngân hàng lớn ở Việt Nam cũng bị đánh giá còn non kém. 
“Chúng ta không nên nhầm lẫn đánh giá triển vọng tốt đẹp với điểm tín nhiệm. Và chúng ta cần tăng điểm tín nhiệm của ngân hàng”, ông nói.
 TS. Nguyễn Trí Hiếu
IFC là công ty con của World Bank đã làm khảo sát quản trị doanh nghiệp. Kết quả là Thẻ điểm của Việt Nam là 42,5/100 vào năm 2012, thấp hơn so với các nước trong khu vực.
Theo một khảo sát khác, Việt Nam nằm ở nhóm số 9/10 về đánh giá chất lượng, trong đó nhóm số 1 là chất lượng tốt nhất, số 10 là yếu nhất. Rủi ro của hệ thông ngân hàng Việt Nam là quá lớn.
“Trong thời gian qua, tôi đi gặp một số ngân hàng lớn của thế giới có trụ sở ở TP.HCM mở tài khoản cho ngân hàng tôi đang phục vụ, các ngân hàng ở Việt Nam dưới cái nhìn của các ngân hàng thế giới ở mức 4/4 vì độ rủi ro quản trị lớn. Họ từ chối mở tài khoản cho tôi”, TS. Hiếu dẫn chứng.
Tuy nhiên, về những con số xếp hạng của ngân hàng Việt được TS. Hiếu đưa ra, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, đánh giá về quản trị doanh nghiệp thì từ 2012 đến nay đã có sự thay đổi.
“Khi xếp hạng, các cơ quan thường xem báo cáo tài chính của các doanh nghiệp Việt Nam. Nhưng trước đấy số doanh nghiệp có báo cáo tài chính bằng tiếng Anh rất ít. Hai năm gần đây đã tăng lên. Vậy nên kì vọng đánh giá về hệ thống ngân hàng Việt Nam năm 2014 trở đi sẽ tốt hơn, nhất là về độ minh bạch tài chính”, ông Tuấn hy vọng.
“Nút thắt phân bổ nguồn lực”
Nói về nguồn lực tài chính, ông Huỳnh Thế Du, Giám đốc Đào tạo Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright cho biết “Không có chuyện Việt Nam không có tiền. Tính bình quân so với các nước, GDP Việt Nam gần như cao nhất thế giới. Việt Nam có mức chi ngân sách trên dưới 30% GDP, bội chi ngân sách là 5%-6% GDP, trong khi các nước khác mức chi ngân sách chỉ khoảng 20% GDP”.
Trục trặc lớn nhất là vấn đề chi tiêu. Vấn đề không phải là chúng ta không có nguồn lực. “Nút thắt ở đây là phân bổ nguồn lực”, ông lưu ý.
 Ông Huỳnh Thế Du, Giám đốc Đào tạo Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright
 
Ông Du cho rằng đây là thời điểm tốt nhất cho các doanh nghiệp làm ăn tại Việt Nam, do các điều kiện kinh tế vĩ mô đã được cải thiện nhiều. Đây cũng là thời điểm quan trọng, khi GDP bình quân đầu người chuẩn bị lên 3.000 USD - mốc bùng nổ chi tiêu.
Ông Du cho biết các vấn đề xuất phát từ chi tiêu của Nhà nước và bất ổn nợ công. Tỷ lệ đầu tư và chi tiêu công tính trên GDP của Việt Nam là gần cao nhất thế giới.
Trục trặc lớn nhất của Việt Nam hiện nay là vấn đề chi tiêu và phân bổ nguồn lực. Các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM có tỷ lệ rất thấp, như TP.HCM có tỷ lệ chi tiêu/GDP chỉ khoảng 10%, trong khi ở các tỉnh khác lên đến mấy trăm phần trăm dù thu ngân sách ở địa phương rất thấp 
Tăng trưởng trong thời gian qua là thực. Tuy nhiên, xếp hạng trên thế giới của Việt Nam có hai vấn đề trục trặc nhất: (i) vay vốn và tiếp cận các nguồn tài trợ, và (ii) bất ổn kinh tế vĩ mô.
Độ sâu tài chính, hay mức độ tín dụng trên GDP của Việt Nam, hiện nay là 100%, cao hơn nhiều so với các nước khác như Indonesia.
Lạm phát thấp một phần do giá năng lượng thấp
Qua cách đặt vấn đề, cá nhân ông Nguyễn Đức Long, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước đồng tình với những nhận định kinh tế vĩ mô 2015 tích cực của các chuyên gia.
“Nền kinh tế duy trì được tăng trưởng, tạo ra hỗ trợ kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội và tạo tiền đề phát triển kinh tế giai đoạn 2016-2020”, ông Nguyễn Đức Long cho hay.
Ông Nguyễn Đức Long (giữa)
Nói về lạm phát thấp, năm 2015 là kết quả của quá trình điều hành kinh tế vĩ mô trong 5 năm qua và trong đấy có một phần do giá năng lượng thấp. Cuối năm, giá dầu tụt xuống 40-50 USD, có thời điểm xuyên mốc 40USD/thùng. Do đó, các kế hoạch phát triển kinh tế vĩ mô của Việt Nam sẽ ảnh hưởng bởi tình hình thế giới.
“Chúng ta đang từng bước kiểm soát được lạm phát vào ổn định lạm phát”, ông Nguyễn Đức Long ghi nhận.
Ông Nguyễn Anh Tuấn tiếp nối: “Lạm phát năm nay đã thấp hẳn thì đó là kết quả của quá trình mấy năm gần đây chứ không phải riêng năm 2015”
Nhiều doanh nghiệp Việt còn thờ ơ với hội nhập
Thay mặt cho tiếng nói của doanh nghiệp về những vấn đề này, bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Hội đồng quản trị CTCP Traphaco cho rằng, nhà nước đã coi doanh nghiệp là trung tâm của nền kinh tế. Năm 2015, đối với doanh nghiệp, lạm phát ổn định sẽ giúp cho chi phí tài chính giảm rất nhiều.
“Tuy nhiên cộng đồng doanh nghiệp nhỏ còn nhiều khả năng tiếp cận với vốn ngân hàng nên rất khó khăn trong cạnh tranh khi Việt Nam hội nhập với thế giới”, bà Thuận nhận định.
Thêm đó, theo bà Thuận, phần thu ngân sách của Việt Nam đang tập trung chủ yếu vào doanh nghiệp lớn nên chưa hiệu quả. Mặc dù, đây là một trong những trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng việc thu chưa đúng thì hiệu quả cho ngân sách chưa cao.
“Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì phải tôn trọng pháp luật, nhưng hiện nay chúng ta hơi tận thu”, bà Thuận bình luận.
Bà Thuận cũng kiến nghị chính quyền nên quan tâm hơn đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi với tỷ trọng chiếm tới 92 - 94% hiện nay, đây là bộ phận rất quan trọng. Mà tình hình lãi suất 7-8% hiện nay thì trong tình hình hội nhập sắp tới sẽ rất khó khăn về chi phí vốn.
 Bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Hội đồng quản trị CTCP Traphaco
Ngoài ra, rào cản ngôn ngữ cũng là một khó khăn với doanh nghiệp, bà nhận định. Tuy nhiên, với nguồn nhân lực trẻ thì đại diện Traphaco khẳng định rất tự tin và mong rằng lực lượng trẻ sẽ khắc phục được vấn đề này.
“Chúng tôi cũng mong muốn được nhà nước ủng hộ trong việc tìm hiểu thêm về chính trị, kinh tế, văn hóa một cách nghiêm túc. Doanh nghiệp cũng sẽ chủ động tìm hiểu, nhưng nếu có những hỗ trợ của nhà nước về xúc tiến thương mại, giao dịch, tìm hiểu sâu về thói quen làm ăn, tiêu dùng, tôn giáo, ... thì sự hội nhập của doanh nghiệp sẽ tốt hơn”, bà Thuận cho biết.
Bên cạnh đó, bà Thuận cũng cho rằng một khó khăn khác là các doanh nghiệp Việt còn thời ơ với hội nhập. Với riêng ngành dược hiện có trên 50% là doanh nghiệp nước ngoài. 
“Khi chúng ta hội nhập, việc nhiều doanh nghiệp nước ngoài lấn sân thì những doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống phân phối dự phòng sẽ lại là lợi thế”, bà nói.
Ghi nhận tóm tắt tình hình kinh tế vĩ mô trong năm 2015, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng tăng trưởng GDP 6,5- 6,6% là điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
Lạm phát dưới 1% trong năm 2015 là mức thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây, tạo điều kiện cho việc ổn định các chính sách tiền tệ, giảm lãi suất và chi phí vốn. Lạm phát thấp xuất phát từ nhiều nguyên nhân, là kết quả của một quá trình trung hạn giảm lạm phát của Chính phủ trong vòng 5 năm, bên cạnh các nguyên nhân khác như giá nguyên liệu thấp và điều hành của các cơ quan chính phủ hiệu quả.
Nêu lên quan điểm, ông cho rằng cần nhìn nhận vai trò của các doanh nghiệp FDI một cách khách quan, thay vì chỉ chú trọng đánh giá theo hướng tiêu cực khi nhìn vào các ưu đãi dành cho khu vực này. 
FDI là một động lực cho tăng trưởng và xuất khẩu, góp phần làm giảm nhập siêu của Việt Nam và bù đắp cho nhập siêu của doanh nghiệp nội địa.
Phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống ngân hàng
“Các vấn đề về ngân hàng thì rất rộng nhưng có một số vấn đề cộng đồng đang rất quan tâm là chính sách tỷ giá sau những tác động của việc FED tăng lãi suất và việc điều chỉnh đồng NDT của Trung Quốc, chính sách lãi suất với sự chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay hiện rất lớn, thêm vào đó là cái nhìn tổng thể về quá trình tái cấu trúc của hệ thống ngân hàng hiện nay như nào”, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết.
Thông tin về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Long, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước cho biết, hoạt động điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước năm 2015 đã bám sát với tình hình chính sách kinh tế vĩ mô.
“Thực tế đầu năm, tại Chỉ thị 01 của Thống đốc NHNN có đưa ra một số mục tiêu định hướng về các chỉ tiêu tiền tệ, lãi suất, tỷ giá...”, ông Long nhấn mạnh.
“Với việc hỗ trợ giảm lãi suất, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục giảm nhẹ. Các nỗ lực của hệ thống ngân hàng khá tốt, giảm từ 0,3 - 0,5 %/ năm. Lãi suất cho vay tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Thực tế, nhiều ngân hàng cạnh tranh về mặt lãi suất cũng khá ổn định. Hệ thống ngân hàng sẵn sáng áp dụng mức hợp lý cho doanh nghiệp”, ông Nguyễn Đức Long cam kết.
Ông Nguyễn Đức Long, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước 
Về tín dụng, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục chỉ đạo đơn giản hóa thủ tục cho vay, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp. Với những doanh nghiệp gặp khó khăn, ngân hàng cho giảm lãi suất, cơ cấu lại. Đồng thời, ngân hàng triển khai đồng bộ các chương trình tín dụng tạo điều kiện hoạt động cho các doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Đức Long nhấn mạnh NHNN đã điều hành tỷ giá linh hoạt. Cơ quan này đã điều chỉnh tỷ giá vào tháng 1 và tháng 5, như vậy đã tăng tỷ giá hết biên độ cam kết là 2% trong 5 tháng đầu năm để các doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch kinh doanh.
Tuy nhiên, do Fed có xu hướng tăng lãi suất và Trung Quốc điều chỉnh khá mạnh đồng NDT. Điều này tạo ra tâm lý tiêu cực trên thị trường quốc tế và tác động tới thị trường trong nước. Do đó, NHNN có các động thái tăng tỷ giá và biên độ giao dịch ngoại tệ.
Ông Long nói rằng tuy tỷ giá có những lúc biến động, tăng sát giá trần nhưng cách điều hành tỷ giá linh hoạt của NHNN đã giúp tỷ giá điều chỉnh giảm sau đó. Cách điều hành linh hoạt đã củng cố lòng tin vào chính sách tiền tệ và giảm tình trạng đô-la hóa trong nền kinh tế.
Đại diện của NHNN nhận được rất nhiều câu hỏi quan tâm về tình hình hoạt động của hệ thống trong thời gian tới. Giải đáp thắc mắc về nguồn tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Đức Long lưu ý tín dụng/GDP trên 100% là 1 con số khá cao. 
“Tuy nhiên Việt Nam thể hiện phát triển thị trường bị lệch phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống ngân hàng, chưa có huy động nhiều từ thị trường chứng khoán, trái phiếu”, ông nói.
Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô tài chính hạn chế, chưa minh bạch về tài chính dẫn đến việc trở nợ trong tương lai cho ngân hàng. Đây là khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn ngân hàng.
Chính phủ đã có các cơ chế, giải pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Long cho biết. Các cơ chế đang được thực hiện nhưng việc triển khai trong thực tiễn còn nhiều vướng mắcã có và đang được thực hiện. Bản thân Ngân hàng nhà nước mong muốn có cơ chế hiệu quả, tuy nhiên các cơ chế đều đang gặp vướng mắc về pháp luật và cách thức thực hiện.
 Toàn cảnh buổi tọa đàm.
Ngân hàng nhà nước mong muốn giải quyết tốt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hiện nay, việc này đang được phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch đầu tư để giải quyết.
Để hỗ trợ doanh nghiệp phải phát triển đồng bộ các cơ chế thương mại. Nếu có các cơ chế hỗ trợ phù hợp, các ngân hàng sẵn sàng cho vay.
Bức tranh màu hồng cho doanh nghiệp 2016?
Phản hồi về những vấn đề đã thảo luận, nhìn từ góc độ doanh nghiệp, ông Phí Ngọc Trịnh, Phó tổng giám đốc công ty May Hồ Gươm cho biết, trong một bức tranh màu hồng, chúng ta vẫn sẽ phải đối chọi với những gam màu xám.
 Ông Phí Ngọc Trịnh, Phó tổng giám đốc công ty May Hồ Gươm
“Vấn đề nhức nhối nhất ngay bây giờ là chúng ta có rất nhiều hiệp định thương mại và hiệp định song phương đã ký kết. Tình hình năm 2016 sẽ là một màu hồng, có nhiều cánh cửa mở ra để chào đón doanh nghiệp của chúng ta xuất khẩu ra thị trường ra thế giới”, ông Trịnh nhận định.
Nếu chúng ta không có sự tìm hiểu thị trường, về tôn giáo, về văn hóa kỹ lưỡng thì chúng ta sẽ thua ngay trên sân nhà, ông Trịnh cảnh báo.
Ông Trịnh cũng khuyến nghị, chúng ta phải tìm hiểu rõ ràng kiến thức TPP là gì, nội dung của các hiệp định như nào. Bởi trong khi các doanh nghiệp nước ngoài họ đang thuê các công ty luật tìm hiểu rất kĩ thì doanh nghiệp Việt Nam hiểu lơ mơ, chung chung, như thế rất nguy hiểm.
“Nhiều người cho rằng ngành dệt may năm tới sẽ có rất nhiều cơ hội. Tuy nhiên, thực tế dệt may sẽ gặp khó khăn do giá càng ngày càng giảm. Trong khi đó, các nhà nhập khẩu được hưởng nhiều cơ hội và bây giờ họ được miễn thuế. Điều này ngành hàng còn giảm sâu nữa do bị ép giá”, đại diện May Hồ Gươm bày tỏ.
Vậy với doanh nghiệp Việt Nam nói riêng, họ phải có biện pháp tiếp cận để đón nhận các hiệp định thương mại phù hợp. Họ sẽ phải hy sinh rất nhiều thứ để có đạt được những lợi ích đó.
Khi các ngành hàng nhập khẩu vào Việt nam, họ cũng được miễn thuế. Vì vậy, các cơ quan nhà nước cần nghiên cứu các biện pháp phòng vệ cho các ngành Việt Nam đang yếu thì mới đảm bảo cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài, ông nêu quan điểm.
Đồng Việt Nam còn bị giảm bao nhiêu phần trăm?
Ngoài ra, vấn đề tỷ giá cũng là một sức ép với doanh nghiệp Việt Nam. Đồng Nhân dân tệ sụt giảm giá nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nền kinh tế Mỹ đang phục hồi, đồng nghĩa với đồng Việt Nam sẽ tăng sức ép vì bị giảm giá.
“Tôi cũng muốn hỏi các chuyên gia là đồng Việt Nam sẽ bị giảm bao nhiêu % để doanh nghiệp biết trước và có chuẩn bị. Và có nên dự trữ nhân dân tệ không là những câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm trong thời gian qua”, ông Trịnh cho biết.
Trả lời câu hỏi này, ông Nguyễn Đức Long cho biết dự đoán VND/USD phụ thuộc rất lớn vào nền kinh tế và thị trường tài chính trong nước năm 2016. Còn việc Nhân dân tệ được đưa vào rổ SDR thì đây là việc sớm hay muộn cũng sẽ xảy ra.
“Qua tổng hợp đánh giá, tác động trước mặt của việc đồng NDT vào SDR không có tác động quá lớn trong thời gian tới. Dữ trự đồng NDT trong ngân hàng Trung ương các nước vẫn còn thấp. Việc NDT vào rổ tiền IMF khiến đồng tiền này sẽ chịu tác động theo thị trường thế giới”, đại diện NHNN dự đoán.
Ông Long nêu ý kiến của nhiều chuyên gia nhận định rằng đồng Nhân dân tệ sẽ tiếp tục giảm giá, nhưng cũng có ý kiến khác cho rằng đồng Nhân dân tệ được đưa vào SDR sẽ khiến cho giới đầu tư mua vào mạnh và khiến Nhân dân tệ tăng giá trở lại. 
Tuy nhiên, khả năng thứ hai không chắc chắn, do nền kinh tế Trung Quốc vẫn còn yếu, nên nhiều khả năng đồng Nhân dân tệ sẽ không tăng giá mạnh hoặc điều chỉnh nhẹ. 
Fed được dự báo tăng lãi suất trong vài ngày tới, tuy nhiên mức độ tăng lãi suất sẽ không lớn khi tính đến biến động của kinh tế toàn cầu.
 Toàn cảnh buổi tọa đàm.
Ông Long chia sẻ rằng, vấn đề tỷ giá của Việt Nam sẽ phụ thuộc vào cung cầu ngoại tệ. NHNN đang tổng hợp số liệu về nhu cầu ngoại tệ từ các bộ ngành và phân tích một loạt yếu tố khác như dòng vốn FDI, dự báo về kinh tế quốc tế, cán cân thanh toán và cán cân thương mại. Các giải pháp điều hành tỷ giá sẽ phải xem xét tới các yếu tố nêu trên.
"Tôi cho rằng cái dở nhất là ổn định lãi suất"
GS.TSKH Nguyễn Mại bàn cho rằng lãi suất và tỷ giá cần ổn định vào năm 2016. 
Do năm 2015 Việt Nam chưa ổn định được tỷ giá, đây sẽ là nhiệm vụ quan trọng dành cho năm 2016.
GS.TSKH Nguyễn Mại bàn cho rằng lãi suất và tỷ giá cần ổn định vào năm 2016
“Lãi suất trong nước vẫn rất thấp, tăng rất ít. Tôi cho rằng cái dở nhất là ổn định lãi suất. Bây giờ đòi phá giá 20% đồng tiền. Kinh tế Việt Nam gặp cú sốc nhẹ thôi đã khó khăn, mà phá giá 10% thì không biết kinh tế trong nước sẽ ra sao”, ông cảnh báo. 
Giáo sư cũng lưu ý rằng hiện nay xuất khẩu của Việt Nam đã gần bằng GDP, cao nhất trong ASEAN, cao hơn cả Trung Quốc, Mỹ, tức là tỷ giá không gắn với lãi suất.
“Tôi đề nghị nền kinh tế phải gắn lãi suất với tỷ giá để có chính sách điều hành cơ bản, không chỉ ổn định đồng tiền, làm cho doanh nghiệp trong nước có khả năng hoạt động hiệu quả hơn”, Chủ tịch VAFIE chốt lại.
Câu chuyện thứ hai được GS. Nguyễn Mại nhắc tới là việc doanh nghiệp ông Đoàn Nguyên Đức nợ 24.000 tỷ đồng. Giáo sư đặt câu hỏi: Không biết bao nhiêu đại gia còn nợ với kiểu như thế nữa với cách thức vay nợ như trong năm 2015?
Theo ông Mại, câu chuyện nợ xấu trước hay sau sẽ còn quay trở lại vì chưa có thị trường mua bán nợ xấu. Ông đưa ra dẫn chứng về việc bán 100 triệu USD nợ xấu cho 1 ngân hàng ở Hà Giang.
“Thị trường nợ xấu sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng thanh toán của các chủ nợ. Quan tâm lớn nhất của thị trường hiện nay, có thể nợ xấu còn trầm trọng hơn rất nhiều với những tình trạng như ông Đoàn Nguyên Đức”, GS. Nguyễn Mại nhận định.
Thêm vào đó, ông Mại bình luận, câu chuyện nợ xấu là câu chuyện thiếu minh bạch nhất hiện nay. Không ai biết nợ xấu thực tế đang là bao nhiêu, khả năng trả nợ sẽ là bao nhiêu. Ví dụ thực tế nhất là trường hợp của ông Đức thì doanh thu thực tế như ông Đức phát biểu là bán bò được 1 tỷ/ 1 ngày có đúng không?
GS. Nguyễn Mại khuyến nghị, thực sự đã đến lúc, người Việt Nam chúng ta phải tự có cơ chế, có tổ chức đánh giá được chính bản thân mình. “Nếu cứ chờ nước ngoài đánh giá thì chúng ta sắp chết rồi chúng ta mới biết”, ông nói.
“Các chính sách về tỷ giá, lãi suất và nguy cơ nợ xấu cùng các ngân hàng kiểm soát đặc biệt cần được quan tâm đặc biệt và đúng tầm hơn nữa”, Chủ tịch VAFIE nhấn mạnh.
Nên dự trữ đồng Nhân dân tệ hay không?
TS. Nguyễn Trí Hiếu nêu lên ba vấn đề về tác động của đồng Nhân dân tệ với đồng Việt Nam, nên dự trữ đồng Nhân dân tệ hay không và sự tương quan giữa lãi suất với tỷ giá. 
Thứ nhất là vấn đề đồng Nhân dân tệ và đồng Việt Nam. Việc đồng nhân dân tệ vào SDR chỉ mang tính chất biểu tượng. Những gì thế giới đang quan tâm là đồng USD, đồng euro và đồng nhân dân tệ, ông cho hay.
Để được vào rổ SDR trong năm 2016, đồng Nhân dân tệ phải được thả nổi tự do, được buông lỏng. Trước khi đồng Nhân dân tệ bị phá giá ở mức 6,2 CNY/USD, sau khi phá giá ở mức 6,269 CNY/USD. Vào tháng 11, tháng 12 đồng Nhân dân tệ lại bật lên, giá cao hơn sau khi phá giá. Không ngoại trừ khả năng đồng Nhân dân tệ sẽ bị phá giá ở mức 6,5 CNY/USD trong thời gian tới, ông để ngỏ.
Khi NDT bị mất giá 4% trong tháng 8 thì NHNN cũng phải điều chỉnh tỷ giá theo. Sắp tới đây khi đồng NDT tiếp tục mất giá thì phản ứng của NHNN như thế nào, ông Nguyễn Trí Hiếu đặt câu hỏi. 
“Tôi rất hy vọng với dự trữ ngoại hối trên 30 tỷ USD, NHNN có thể giữ tỷ giá giữ ổn định từ nay đến cuối năm”, ông Hiếu chia sẻ.
Tuy nhiên, những biến động sắp tới như Fed tăng lãi suất hay Trung Quốc thả nổi đồng NDT, là những động thái “vô tiền khoáng hậu”. Vì thế, NHNN cần có chính sách tỷ giá linh hoạt để đối phó với những biến động này. 
NHNN vừa qua đã dùng 2 công cụ mạnh: (i) kéo lãi suất tiền gửi USD xuống 0%-0,25% cho doanh nghiệp và cá nhân, và (ii) mới đây có thông tư quy định về ai được mua ngoại tệ. Tuy vậy, tỷ giá chỉ được kéo xuống một thời gian ngắn và sau đó lại biến động mạnh.
“Tôi mong muốn NHNN duy trì được sự ổn định đến đầu năm sau, nhưng tôi đề xuất NHNN nên linh hoạt trong điều hành tỷ giá trong bối cảnh chính sách tiền tệ của các nước lớn sẽ biến động”, ông nói. 
"Về câu hỏi có nên dự trữ NDT, tôi trả lời là không cần”, ông Hiếu khẳng định.
Ông Hiếu phân tích rằng thanh toán ngoại thương của Việt Nam với Trung Quốc chủ yếu bằng đồng USD. Tuy vậy, trong bối cảnh mậu dịch song phương ngày càng tăng, việc thanh toán thông qua đồng ngoại tệ thứ 3 sẽ làm tăng chi phí thương mại. Do đó, NHNN nên dự trữ một phần ngoại tệ bằng NDT.
Chốt lại phiên thảo luận về các vấn đề ngân hàng, ông Nguyễn Đức Long chia sẻ mục tiêu và quan điểm của Ngân hàng Nhà nước về điều hành tỷ giá là đứng trên lợi ích của toàn bộ nền kinh tế và bám sát mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Chỉ số tín nhiệm quốc gia đã được cải thiện, tuy nhiên chúng ta vẫn cần phải nỗ lực. Ngân hàng Nhà nước sẽ bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tình hình thị trường để điều hành lãi suất.
“Không nên quá chú ý vào lạm phát thấp và cần phải đẩy mạnh phát triển kinh tế, vì lạm phát còn phụ thuộc giá nhiên liệu thế giới”, ông nhấn mạnh.
Theo IMF, lạm phát của Việt Nam đang ở mức rất thấp, tuy nhiên chỉ là tạm thời. 
“Không nên quá chú ý vào lạm phát thấp và cần phải đẩy mạnh phát triển kinh tế, vì lạm phát còn phụ thuộc giá nhiên liệu thế giới”, ông nhấn mạnh
Nhiều chuyên gia cho rằng các quốc gia phải thận trọng. Bởi vì lạm phát hoàn toàn có thể tăng nếu giá dầu phục hồi. Giá dầu giảm thì xu hướng giảm giá chậm, nhưng khi nó tăng thì xu hướng giá tăng rất nhanh. Vậy chính sách phải mang tính ổn định. Nếu không, nó sẽ tác động không tốt tới nền kinh tế vĩ mô, ông nói.
Vấn đề lãi suất đã đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp. Mặc dù NHNN nhận được nhiều sự phản hồi, nhưng ông Long kêu gọi các doanh nghiệp có sự đồng cảm, vì việc giảm lãi suất là rất khó. 
“Nên liên quan đến vấn đề lãi suất, Ngân hàng nhà nước sẽ bám sát đến việc lạm phát trong năm tới”, đại diện NHNN cam kết.
Tổng kết phiên thảo luận buổi sáng, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng với những câu chuyện mà đại diện Ngân hàng Nhà nước đã trình bày cùng với ý kiến của các chuyên gia, mỗi người sẽ tự lĩnh hội nó ở góc độ khác nhau. Việc trao đổi vừa là mang tính khoa học, vừa mang tính thực tiến để đóng góp cho Ngân hàng Nhà nước.
Ông cho biết, các chuyên gia có bày tỏ lo ngại về cục máu đông nợ xấu có nguy cơ quay lại nền kinh tế nếu điều hành không tốt. Cùng với những vấn đề về lãi suất, tỷ giá đã được phân tích rất kỹ, rất sâu sẽ là đóng góp hiệu quả cho những nhà làm chính sách.
Việt Nam có hy vọng phát triển ở lĩnh vực nào nhất
Tiếp nối phiên tọa đàm buổi chiều, nói về những thành công trong việc kí kết nhiều hiệp định thương mại thời gian qua, TS. Lê Đăng Doanh cho biết, ông rất hoan nghênh và đánh giá cao quyết tâm của lãnh đạo Việt Nam đã kí kết, kết thúc các hiệp định thương mại quan trọng đối với liên minh châu Âu và TPP, đặc biệt là sớm nhất đối với ASEAN sẽ có hiệu lực từ 1/1/2016.
Theo ông Doanh, thành công đầu tiên đối với Việt Nam sẽ là sự cải cách về mặt thể chế và công khai, minh bạch về hành vi ứng xử của cơ quan nhà nước rõ ràng hơn. Các doanh nghiệp sẽ có tiếng nói, đối chiếu với các cam kết, có khả năng thưa kiện nếu thực hiện không đúng với cam kết.
“Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, lợi thế lớn nhất là các sản phẩm tự sản xuất với lao động giá rẻ, nhất là ngành nông nghiệp, có khả năng sẽ tăng xuất khẩu về hàng dệt may, da giầy, đồ gỗ và sản phẩm nông sản khác”, ông Doanh bình luận.
Dẫn chứng về lợi thế của ngành nông nghiệp, ông Doanh cho biết, chúng ta có hi vọng lớn trong hợp tác với Nhật bản, nhất là hoa tươi và hoa quả tươi tại Lâm Đồng. 
Nhật Bản đang muốn tận dụng sân bay Liên Khương để tăng cường hợp tác với Việt Nam, sản xuất các sản phẩm để xuất khẩu sang Cuba cũng như các nước TPP.
“Ngoài ra, Nhật Bản còn quan tâm đến nhiều sản phẩm khác như cá ngừ, vừng đen, tỏi ớt, mè đen. Đây chính là cơ hội cho Việt Nam”, ông Doanh nhấn mạnh.
Thêm vào đó, với bất động sản, thị trường trong nước đang ấm dần lên, nhất là phân khúc bất động sản cho nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là ở TP.HCM đang tăng trưởng rõ rệt. 
Trả lời cho câu hỏi Việt Nam có hy vọng phát triển ở lĩnh vực nào nhất, ông Doanh nhận định ngành công nghệ thông tin sẽ là một trong những lĩnh vực có khả năng phát triển nhất. “Tiếp theo sẽ là khoa học công nghệ phục vụ cho nền nông nghiệp phát triển cao”, ông Doanh nói.
Thứ hai là công nghệ. Đó là những lĩnh vực như công nghệ sinh học, phân hữu cơ... Những công nghệ này có tiềm năng phát triển rất cao.
Nhưng thách thức lớn nhất của Việt Nam là các doanh nghiệp quá nhỏ, không liên kết với nhau, chậm liên kết với các doanh nghiệp nước ngoài để tạo ra chuỗi giá trị xuất khẩu. 
TS. Lê Đăng Doanh 
“Ví dụ, trước làng Vũ Đại nổi tiếng vì Chí Phèo, giờ thì làng Vũ Đại nổi tiếng với cá kho xuất khẩu qua thương mại điện tử. Bên cạnh đó, Hiệp hội sinh vật cảnh xuất khẩu cây cảnh bonsai sang Nhật, Đài Loan. Tôi nghĩ rằng nếu Việt Nam chứng minh được các sản phẩm đó có khả năng, nếu có sự liên kết sẽ có khả năng xuất khẩu. Đó là các hy vọng của Việt Nam”, ông Doanh cho hay.
Muốn vậy, doanh nghiệp Việt Nam phải có đăng ký thương hiệu, xuất xứ, kiểm định về hàm lượng hóa chất, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. 
Ví dụ, gỗ Đồng Kỵ đang xuất khẩu sang Mỹ. Nhưng muốn đạt được thuế suất bằng 0 phải chứng minh xuất xứ từ đâu, gỗ được khai thác bởi rừng trồng chứ không phải phá rừng tự nhiên. Mặt hàng da cá sấu cũng phải được chứng minh nuôi ở trang trại cá sấu. 
Nhưng các doanh nghiệp hiện nay đang cho rằng việc cung cấp các xuất xứ đó khá phiền hà, mất thời gian, khó thực hiện được. Đây là bước mà chúng ta phải được nâng cao trình độ, được tập huấn để vượt qua, vị chuyên gia chỉ ra.
Ngoài ra, một lĩnh vực có nhiều thách thức và có khả năng phát triển là ngành logistics. Các hàng hóa từ Thái Lan, Lào,... được chuyển vào cảng Đà Nẵng, chuyển sang Trung Quốc. Làm tốt dịch vụ này cũng là điều quan trọng.
Du lịch cũng là lĩnh vực tiềm năng. ASEAN có kết nối bầu trời mở, mở ra 1 cơ hội mới. Ví dụ tour du lịch đi Thái Lan giá rẻ hơn trong nước.
Ngoài ra là cơ hội và thách thức với người lao động. Khả năng nhân lực lao động về du lịch lành nghề của Philippines xâm nhập vào thị trường Việt Nam là cao.  
“Ví dụ tôi được biết có một công ty may ở Bỉm Sơn, người lao động 'cấp cao' là người Philippines và Sri Lanca, không có người Việt Nam. Vì vậy, chúng ta phải thay đổi chương trình giáo dục để có thể thay đổi được chất lượng lao động”, ông nói.
TS. Lê Đăng Doanh cho rằng các cơ quan chức năng của Việt Nam cần giúp các doanh nghiệp chuẩn bị hội nhập. “Chính phủ các nước Philippines hay Malaysia đã tăng tốc giúp doanh nghiệp hội nhập, trong khi đó tốc độ chuẩn bị của chúng ta còn quá chậm, chưa đáp ứng yêu cầu”, ông nói.
Để có một AEC "sống động" thì còn xa lắm
Trả lời cho câu hỏi “Đâu là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam khi chúng ta gia nhập TPP và ký kết thành công các hiệp định thương mại?” của ông Nguyễn Anh Tuấn, ông Huỳnh Thế Du, Giám đốc Đào tạo Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright cho biết, việc ký kết đã rất nhiều hiệp định thương mại sẽ là lợi thế rất tốt cho những doanh nghiệp Việt đang có hoạt động xuất khẩu, nhưng lại là thách thức cho các doanh nghiệp sản xuất cho thị trường nội địa.
Theo ông Du, bấy lâu nay chúng ta nói “ Việt Nam đang là bếp ăn cho thế giới”, thì TPP sẽ thực sự mở ra cho Việt Nam những cơ hội. Tuy nhiên, câu chuyện ở đây là các doanh nghiệp sẽ làm gì để mang lại lợi ích lớn nhất.
“Thêm vào đó, du lịch sẽ là một trong những ngành có nhiều cơ hội nhất. Khi tất cả mọi thứ mở ra, nếu ngành du lịch chúng ta có chiến lược tốt sẽ mở ra nhiều cơ hội để phát triển. Các hoạt động kinh doanh luôn đi kèm với các ngành dịch vụ, du lịch”, ông Du nhận định. 
Giai đoạn GDP của chúng ta đến ngưỡng 3.000 USD/đầu người và ngưỡng sức mua tương đương (PPP) 10.000 USD/người. Khi đất nước mở cửa, thị trường của doanh nghiệp Việt Nam sẽ rộng hơn. Điều này đồng nghĩa với việc các đối thủ cạnh tranh sẽ tăng lên. Những doanh nghiệp nào có nền tảng, lợi thế cạnh tranh sẽ gặp thuận lợi. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp thiếu sự chuẩn bị có khả năng sẽ gặp khó.
 Ông Huỳnh Thế Du cho biết, việc ký kết đã rất nhiều hiệp định thương mại sẽ là thách thức cho các doanh nghiệp sản xuất cho thị trường nội địa.
Ông Du nêu ví dụ, công dân Việt Nam có thể ra nước ngoài làm các thủ tục pháp lý như thi bằng lái xe hay kết hôn nếu gặp phải cản trở từ sự cồng kềnh của khu vực công ở Việt Nam. 
TPP sẽ làm cho Nhà nước phải thực hiện vai trò phục vụ của Nhà nước tăng lên, làm giảm chi phí cho doanh nghiệp. Do đó, TS. Du bày tỏ hy vọng khi hội nhập, Việt Nam sẽ có những thay đổi tích cực. 
Ông chia sẻ một nghiên cứu về AEC, có 3 rào cản để có một cộng đồng kinh tế “sống động”. Trong khi Liên minh châu Âu (EU) có văn hóa giống nhau, trình độ phát triển tương đối đồng đều và không có nhiều rào cản về địa lý, các nước ASEAN còn tồn tại nhiều khác biệt về văn hóa, trình độ phát triển và vị trí địa lý. 
“Xây dựng AEC chỉ là một ước mơ của các nước ASEAN. Còn để có một AEC ‘sống động’ thì còn xa lắm” ông Du chia sẻ.
Việt Nam chắc chắn phải “trả giá” khi thuế suất về 0
Hiệp định TPP sắp được thông qua, nhưng khả năng GDP Việt Nam có được tăng trưởng gia tăng 1 – 2% thông qua hiệp định này không thì vẫn còn là một câu hỏi, GS. Nguyễn Mại đặt vấn đề.
Sắp tới, cộng đồng ASEAN hình thành. Hợp tác là một phần, nhưng các nước trong ASEAN vẫn có những điểm khác nhau. Rất nhiều người nghĩ đơn giản về cộng đồng ASEAN và mặc định đây sẽ là một cộng đồng ổn định. Trong khi đó thì chính trị mỗi nước 1 bộ máy, an ninh xung đột.
“Chúng ta cần nghiên cứu kĩ hơn về cộng đồng ASEAN trước khi gia nhập”, giáo sư lưu ý.
GS. TSKH Nguyễn Mại cho rằng, ông đi đâu cũng thấy hiện tượng các lãnh đạo đi đâu cũng xin cơ chế thị trường. Theo ông, Việt Nam nên thận trọng từng bước. 
GS. TSKH Nguyễn Mại: Việt Nam nên thận trọng từng bước
“Nhiều người cho rằng, Việt Nam đang trở thành công trường thế giới, nhưng tôi nghĩ, Việt Nam làm sao trở thành công trường của thế giới với cách sản xuất như hiện nay?”, chuyên gia đặt câu hỏi.
“Tôi lo nhất là cách tiếp cận từ các nhà hoạch định chiến lược quốc gia. Hình như họ coi đây là giai đoạn sắp ổn định, trôi chảy”.
Ông cũng bày tỏ lo ngại về việc nhận thức về hội nhập ở cấp địa phương còn yếu. GS. Nguyễn Mại hy vọng sau khi tổ chức Đại hội Đảng xong trong năm 2016, sẽ có thêm những cơ hội mới. Việt Nam đã có 30 năm mở cửa và hội nhập, đến năm 2020 GDP sẽ đạt mức 3.200 USD/người, nhưng nếu Việt Nam không đánh giá hết các thách thức thì sẽ gặp khó khăn trong hội nhập.
Giáo sư Nguyễn Mại đưa ra số liệu trong năm 2015, số doanh nghiệp "ốm yếu" công bố là 62.000, tuy nhiên có 1 tin vui là 22.000 doanh nghiệp "ốm yếu" trong năm 2014 đã hoạt động trở lại vào năm nay. 
Nhà nước cần quan tâm đến doanh nghiệp tư nhân. Văn kiện Đại hội Đảng coi doanh nghiệp tư nhân là động lực quan trọng để phát triển. Tuy nhiên, vẫn phải giải quyết được bài toán chính sách với doanh nghiệp tư nhân, giáo sư lưu ý.
Cũng theo GS. TSKH Nguyễn Mại, chắc chắn Việt Nam phải “trả giá” khi thuế suất về 0. 
“Việt Nam đang để doanh nghiệp nước ngoài vào hưởng là chủ yếu. Các Bộ ban ngành chưa có hướng dẫn để các doanh nghiệp tư nhân trong nước thực hiện”, ông nhấn mạnh.  
Chuyên gia cũng cho biết, trong 11 tháng gần đây, đầu tư vào dệt nhuộm từ các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đã khác nhiều. Ông đề nghị, có thể cho đầu tư vào dệt may, nhưng dứt khoát, may mặc không nên để cho đầu tư nước ngoài.
“Việt Nam đã phải trả giá quá nhiều trong nông nghiệp, thủy sản, may mặc... Câu chuyện cơ hội của Việt Nam sẽ tốt hơn nếu giải quyết bài toán về nội lực của các doanh nghiệp trong nước”, ông nói.
Theo GS. Mại, vai trò của các địa phương trong việc hội nhập là hết sức quan trọng. Sau năm 2016, chính sách của chúng ta là phân quyền cụ thể cho các địa phương, bởi vậy trách nhiệm lớn nhất là của địa phương.
“Nếu sau Đại hội Đảng XXII mà chúng ta không cải thiện được tình hình của các địa phương để có được đội ngũ công chức đáp ứng được điều kiện hội nhập thì rất khó khăn cho nền kinh tế”, GS. Mại nhận định.
Bên cạnh đó, vai trò tiếp theo là của người dân, những người tiêu dùng trực tiếp. Theo ông, chúng ta không chỉ tuyên truyền cho doanh nghiệp về các hiệp định thương mại mà còn phải tuyên truyền cho người dân.
“Hiện nay, nếu không có 1 chương trình rõ ràng thì chương trình phối hợp từ nhà nước đến doanh nghiệp và cộng đồng dân cư, thì sẽ rất khó khăn khi chúng ta hội nhập”, GS. Mại nhấn mạnh.
“Nếu không xuất hiện trên các thị trường sắp hội nhập thì khó cạnh tranh được. Dệt may cần phải trở thành một ‘binh chủng’ và vạch ra chiến lược xuất khẩu vào Nhật Bản và châu Âu”, ông nói.
GS. Nguyễn Mại chia sẻ rằng Việt Nam đã ý thức được đổi mới thể chế ở cấp trung ương và đã có các chính sách để cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư. Tuy nhiên, ở cấp địa phương vẫn còn nhiều bất cập. Các doanh nghiệp vẫn kêu ca về các quy định về môi trường, thuế, hải quan, phòng cháy chữa cháy. Tình trạng nhũng nhiễu trong ngành thuế hay kho bạc nhà nước vẫn còn.
“Cái mà chúng ta cần phải làm là gì để vượt qua các thách thức và tranh thủ các cơ hội từ việc hội nhập đó, khi mà các động thái chuẩn bị hiện nay vẫn ở mức chung chung”, ông cho biết.
"Đừng xem ta đã đến ngưỡng cửa TPP"
Chia sẻ về Hiệp định TPP, TS. Nguyễn Trí Hiếu nói  “Quan điểm của tôi là lạc quan trong dè dặt. Sự dè dặt của tôi là hiệp định thương mại và nhất là TPP được tung hô và mang tính cách khẩu hiệu hô hào. Trong khi tôi theo dõi các nước khác như Mỹ, Nhật,  Malaysia vẫn im ắng về vấn đề TPP”.  
Tại Mỹ, TPP mang đến nhiều bất lợi như nhiều doanh nghiệp bị đóng cửa, các doanh nghiệp tìm các nước có lao động giá rẻ để giảm chi phí.
“Trong năm tranh cử này thì chắc chắn không có Đảng nào đưa TPP ra trước Quốc hội Mỹ. Phải khi nào Mỹ có Tổng thống mới thì vấn đề TPP mới được đưa ra trước Quốc hội, hay phải sớm nhất đến 2018 chúng ta mới có TPP”, ông liệt kê. 
“Vậy nên đừng xem ta đã đến ngưỡng cửa TPP”, TS. Hiếu nhấn mạnh.
Thật sự Việt Nam có hưởng lợi như tăng trưởng GDP, xuất khẩu,… hay không? Hơn thế, thị trường của chúng ta cũng sẽ mở cửa nên thách thức rất lớn. TS. Hiếu đưa ra dẫn chứng, câu chuyện được quan tâm như vừa qua là câu chuyện đùi gà Mỹ nhập khẩu vào Việt Nam. Nếu giá nhập khẩu từ Mỹ là 21.000 đồng thì giá đùi gà sản xuất ở Việt Nam là 25.000 đồng. Ông cho rằng sự chênh lệch này một phần do vấn đề tỷ giá.
"Phải khi nào Mỹ có Tổng thống mới thì vấn đề TPP mới được đưa ra trước Quốc hội, hay phải sớm nhất đến 2018 chúng ta mới có TPP", TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định
Một khảo sát của tạp chí tại Anh, họ dùng một chiếc bánh kẹp Big Mac để điều tra sức mua tương đương thì giá trị một chiếc ở Mỹ là 4 USD 79 cent. Cái tương tự ở Việt Nam có giá là 60.000 đồng tương đương với 2 USD 6 cent.
“Điều này có nghĩa là đồng tiền Việt Nam được định ở mức khá cao, thậm chí gấp đôi so với giá trị thực. Nếu để đồng Việt Nam thả nổi, tỷ giá có thể lên đến 30.000 VND/USD hoặc hơn. Tất nhiên, lý thuyết về sức mua tương đồng cũng chỉ là một giá trị tham khảo. Nhưng với khảo sát như vậy, sức mua của đồng Việt Nam đang ở mức rất cao”, ông Hiếu cho biết.  
Theo đó, ông Hiếu dự đoán, trong tương lai, không chắc chắn rằng Việt Nam có thể hưởng lợi từ TPP. Các sản phẩm từ nước ngoài vào Việt Nam rất rẻ thì có thể nhiều doanh nghiệp Việt Nam bị loại ra khỏi thị trường.
Ông Nguyễn Anh Tuấn nói rằng không có một quốc gia nào có sản phẩm cạnh tranh tốt hơn ở các quốc gia khác. Thị trường Việt Nam rất đa dạng, đùi gà Mỹ sẽ chỉ thâm nhập vào một phân khúc thị trường, nên sẽ không lo ngại về sự xâm nhập của các sản phẩm thức ăn nhanh phương Tây.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng thị trường Việt Nam rất đa dạng
Ông bày tỏ sức cạnh tranh của các sản phẩm Việt Nam như hàng dệt may đã lớn hơn trước. Ví dụ như giá trị xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ đã gần đạt ngưỡng 40 tỷ USD, so với giá trị khiêm tốn 1-2 tỷ USD trước đây.
Về phần mình, TS. Nguyễn Trí Hiếu lại cho rằng đây là câu hỏi rất khó để trả lời.
“Cách đây 25 năm tôi làm việc tại Mỹ, tôi được biết hàng hóa Việt Nam đứng nhất nhì thế giới. Tuy nhiên, hàng hóa vẫn chưa tạo được thương hiệu. Về dệt may, chúng ta vẫn dùng nguyên liệu từ Trung Quốc, chúng ta sẽ khó xuất khẩu sang nước như Mỹ hay EU. Về lâu về dài, Việt Nam có khả năng xâm nhập thị trường khác nhưng nhìn ngắn hạn vẫn còn nhiều khó khăn với hàng hóa Việt”.
Ví dụ cá basa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đang gặp khó khăn, khi mà câu chuyện các nhà nhập khẩu tại Mỹ ngày càng khắt khe hơn với Việt Nam.
Hiệp định thương mại tự do không thể màu hồng
Trao đổi cùng vấn đề, PGS.TS. Ngô Trí Long cho rằng với các cơ hội và thách thức của hiệp định thương mại tự do, nguyên tắc chung là tìm điểm mạnh để phát huy và hạn chế những điểm yếu. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung đó.
“Theo tôi, rủi ro của chúng ta sẽ rất lớn vì nếu chúng ta không biến cơ hội thành hiện thực thì thách thức rất lớn. Hiệp định thương mại tự do không thể màu hồng”, TS. Long nhận định.
TS. Ngô Trí Long cho rằng, Việt Nam phải đổi mới thể chế mới có cơ hội cạnh tranh trên thị trường quốc tế 
TS. Ngô Trí Long cho rằng, Việt Nam phải đổi mới thể chế mới có cơ hội cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đối với doanh nghiệp, trước mắt cần học cách tồn tại, phát huy thế mạnh của Việt Nam. Ví dụ như hàng nông thủy sản, dệt may, da giầy, điện tử,... Tất cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ cần nhận biết thế mạnh để khai thác và phát huy.
Cũng theo ông Long, để làm được như vậy, mỗi doanh nghiệp cần có giải pháp để nâng cao sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, Chính phủ phải có những giải pháp hỗ trợ. Ví dụ, Nghị định 83 của Chính phủ đã tiến tới cho doanh nghiệp tư nhân vay nguồn ODA. 
Tuy nhiên, từ lý thuyết đến hành động vẫn còn khoảng trống. Việt Nam cần sự phối kết hợp đồng bộ giữa Chính phủ và doanh nghiệp làm sao tăng khả năng thực thi một cách có hiệu quả.

VN-Index sẽ vượt 610 điểm trong năm 2016

Ông Lê Tiến Đông, Phó tổng giám đốc CTCK Artex, nhận định việc gia nhập TPP mang lại triển vọng tươi sáng cho kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp.
 Ông Lê Tiến Đông, Phó tổng giám đốc CTCK Artex
Theo ông Đông, điểm lợi đầu tiên là dòng vốn đầu tư trực tiếp, gián tiếp sẽ đi trước đón đầu. Vốn đầu tư gián tiếp sẽ phản ứng nhanh khi các nhà đầu tư nước ngoài đã được mở tài khoản giao dịch online, tuy rằng còn phải đáp ứng các quy định về chuyển tiền.  
Khi dòng vốn được tự do hóa, những nhà đầu tư nước ngoài, vốn có lợi thế về vốn và công nghệ, sẽ đổ tiền vào các ngành công nghiệp phụ trợ.
Ngoài lĩnh vực dệt may và da giày, ông Đông nêu ra 3 lĩnh vực trong nước sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ TPP. Thứ nhất, đó là công nghiệp phụ trợ, ví dụ như gia công bao bì để cung cấp cho các doanh nghiệp FDI. Thứ hai là ngành cơ sở hạ tầng, cảng biển, và thứ ba là bất động sản công nghiệp. 
Ngoài ra, ông nhấn mạnh cần phải hướng tới nhu cầu các nhà đầu tư để Việt Nam được hưởng lợi.
Tiếp nối, ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Chiến lược Đầu tư CTCK Maritime cho biết: “Liên quan đến chứng khoán, trong năm 2015, chúng ta thấy thanh khoản trên thị trường chứng khoán đang thấp hơn so với cùng kì. Chúng ta đã thấy tác động của Thông tư 36 tới dòng tiền. Trên thị trường chứng khoán đã có 3 phiên liên tiếp bán ròng 700 tỷ đồng”.
“Tuy nhiên, đầu năm 2016, nhất là quý I, và II sẽ xuất hiện con sóng hồi phục mới và hồi phục lên trên 610 điểm”, ông Khánh nhận định.
Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Chiến lược Đầu tư CTCK Maritime cho biết thị trường chứng khoán vào năm 2016 có thể vượt lên ở mức cao hơn.
Về nhóm ngành sẽ tham gia vào thị trường đầu tư, các ngành nghề như dệt may, cảng biển, xây dựng hạ tầng, ngân hàng, bảo hiểm sẽ thu hút dòng tiền đầu tư hơn các nhóm ngành khác. 
Tuy nhiên, trong những nhóm ngành đó, doanh nghiệp nào có lợi thế cạnh tranh sẽ thu hút dòng tiền hơn. Bởi vì nhà đầu tư quan tâm nhất đến các tiêu chí như doanh nghiệp nào có cổ phiếu đầu ngành, đặc thù ưu việt, tăng tưởng doanh thu, lợi nhuận,...
Ông nhận định các cổ phiếu đầu ngành trong lĩnh vực cảng biển như Gemadept (GMD), ngân hàng như Vietcombank (VCB) và các cổ phiếu blue-chip hiện đang bị định giá thấp sẽ thu hút được dòng tiền mạnh hơn.
Các cổ phiếu thuộc nhóm ngành hiện đang gặp khó khăn nhưng có cơ hội tăng trưởng trong tương lai, đơn cử như CSM, DRC, PVT, PPC, được kì vọng sẽ bứt phá mạnh khi tăng trưởng kinh tế mạnh hơn. Nhóm cổ phiếu ngành điện sẽ có triển vọng tốt hơn trong năm 2016, ông cho biết thêm.
Ông Khánh nhận được khá nhiều câu hỏi về thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm. 
Trả lời câu hỏi về nguyên nhân làm nên thực trạng về việc vốn ngoại bán ra ồ ạt trong tháng 12, ông cho rằng có 2 lý do chính. Thứ nhất là do các quỹ bán nhiều, họ đang có dấu hiệu giảm chứng chỉ quỹ. Đây là kết quả của sự lo ngại tác động chính sách tăng lãi suất của FED. 
Lý do thứ hai là do câu chuyện chính sách tiền tệ của Việt Nam đang bị các nhà đầu tư ngoại lo ngại nhiều bất ổn.
Còn về câu chuyện đầu tư vào bất động sản, phân khúc rất lớn gồm xây dựng hạ tầng, khu công nghiệp, … ông Khánh vẫn kỳ vọng rất lớn trong năm 2016.
Quản lý khu công nghiệp sẽ có nhiều hỗ trợ rất lớn. Thêm vào đó, những cổ phiếu của các nhà thầu thi công lớn như 2 ngôi sao sáng nhất là Coteccons và Hòa Bình với năng lực thi công, vốn, kĩ thuật, … đang có lợi thế hơn rất nhiều so với các đơn vị khác. “Dòng tiền sẽ tham gia vào các cổ phiếu đó”, ông Khánh nhấn mạnh.
Phân tích về sự triển vọng tăng trưởng của cổ phiếu dầu khí, ông Lê Đức Khánh cho biết, hiện nay, giá dầu liên tục phá các mức thấp hơn. Theo ông Khánh, trước đó, cổ phiếu dầu khí năm 2014 đã đạt đỉnh. Thị trường cổ phiếu cũng mang tính chu kỳ như nền kinh tế. 
Ông Khánh cũng dự đoán, khoảng 2 đến 3 năm sau cổ phiếu dầu khí sẽ quay lại đỉnh cao cũ, giai đoạn năm 2017- 2018.
Lạc quan ở thị trường chứng khoán là hàng tiêu dùng, điện tử và đặc biệt là bất động sản
Tuy nhiên, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu nói rằng vẫn khó lạc quan về TTCK hiện nay và sắp tới khi những yếu tố tác động tiêu cực vẫn tồn tại.
Vấn đề đầu tiên là khả năng Fed tăng lãi suất, nhưng dường như đó chỉ là nguyên nhân bên ngoài. Nguyên nhân sâu hơn cho việc dòng tiền dịch chuyển ra ngoài TTCK Việt Nam đó là sự lo ngại của các nhà đầu tư nước ngoài tại các thị trường mới nổi, ông cho biết.
“Tôi đang cố đi tìm những yếu tố lạc quan của TTCK, nhưng không nhìn thấy rõ nét các điểm hỗ trợ, mà các yếu tố tác động tiêu cực còn lớn hơn”, ông nói, sau đó tái nhấn mạnh việc Fed tăng lãi suất sẽ tiếp tục trở thành yếu tố tác động tiêu cực tới TTCK Việt Nam trong thời gian tới.
“Bây giờ, chúng ta phải trở lại thực tế. Lãi suất sẽ tiếp tục tăng trong năm 2016. Cái tôi mong  muốn ở Việt Nam là chúng ta làm sao để thay thế những nhà đầu tư nước ngoài bằng nội lực của mình”, tiến sĩ trăn trở.
Ông thừa nhận đây là điều không hề dễ dàng. Nếu Việt Nam tiếp tục dựa vào đầu tư nước ngoài sẽ rất nguy hiểm. Những biến động trên thế giới vô cùng khôn lường, khủng hoảng thế giới xảy ra khiến Việt Nam dễ bị tổn thương. 
“Cái tôi thấy lạc quan ở thị trường chứng khoán là lĩnh vực hàng tiêu dùng, điện tử và đặc biệt là doanh nghiệp bất động sản”, ông Hiếu nói.
Lâu nay vẫn nói rằng, thị trường chứng khoán là “hàn thử biểu” của nền kinh tế. Nhưng hiện nay, khi nền kinh tế tăng trưởng cao, vĩ mô ổn định mà chứng khoán lại đang trồi sụt như hiện tại, thậm chí có thể phá mốc thấp hơn, ông Nguyễn Anh Tuấn đặt ra câu hỏi hiện tượng này có phải nghịch lý không.
Đi tìm lời giải đáp, TS. Lê Đăng Doanh cho rằng thị trường chứng khoán không phải là cặp nhiệt độ mà là “tấm gương cầu lồi” của nền kinh tế. 
“Khi nền kinh tế ấm lên thì thị trường chứng khoán đã hồng hào lên rất nhiều, nhất là thời kì 2007 sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Tuy nhiên, giai đoạn này chỉ được khoảng 1,5 đến 2 năm”, ông gợi lại.
Bây giờ, theo TS. Doanh, nhà đầu tư trong thị trường chứng khoán đang “ngửi thấy mùi” bất ổn định của nền kinh tế và sự tác động của nợ công, bội chi ngân sách, tác động của nhập siêu và hội nhập sắp tới đây trong khi tác động của thương mại với Trung Quốc thì có 1 bộ phận rút vốn. 
“Hiện nay, theo ý kiến của tôi thì có hiệu ứng bầy đàn và có vẻ như có hiện tượng làm giá”, TS. Doanh nhận xét.
TS Lê Đăng Doanh cho biết không muốn đánh giá một cách quá kịch tính biến động của thị trường chứng khoán, và nghĩ nó vẫn còn phụ thuộc vào các yếu tố tâm lý. 
Tuy nhiên ông Doanh nhấn mạnh, nếu Việt Nam có các nỗ lực nhất định thì thị trường chứng khoán Việt vẫn có khả năng chuyển biến tích cực. Thêm vào đó, chuyên gia này cũng cho rằng, bất động sản Việt Nam sẽ có chuyển biến tốt trong thời gian tới.
Việt Nam mở cửa thị trường thì phải chấp nhận vốn nóng
Đặt trong so sánh, ông Doanh chỉ ra thị trường chứng khoán Việt Nam khác với thị trường chứng khoán của Trung Quốc. 
Trước câu hỏi tình hình chứng khoán Trung Quốc sẽ tác động tới thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới, tiến sỹ Lê Đăng Doanh nhận định đây sẽ là lối thoát cho Việt Nam. Chúng ta phải nhanh chân triển khai các hiệp định thương mại tự do, tạo đối trọng với thị trường Trung Quốc. Như vậy các nhà đầu tư sẽ nhìn thấy con đường phát triển mới tại Việt Nam.
Nhận định về triển vọng thị trường, ông Lê Tiến Đông thống kê mức vốn hóa TTCK sàn TP.HCM là 1.117 nghìn tỷ, tương đương 50 tỷ USD, tăng 13,5% so với đầu năm. Mức vốn hóa này vẫn nhỏ so với TTCK Philippines là 117 tỷ USD, của Thái Lan là 217 tỷ USD.
Phân tích về các nguyên nhân gây tác động tiêu cực tới TTCK Việt Nam, ông Đông cho biết Thông tư 36 của NHNN vẫn tiếp tục ảnh hưởng tới TTCK do hạn chế cho vay để đầu tư chứng khoán. Chính quy định này đã khiến cho thanh khoản chỉ đạt 1.700 tỷ đồng trong năm nay trong khi năm 2014 là trên 1.800 tỷ đồng.
Nguyên nhân thứ 2 là sự biến động nhanh của các dòng vốn nóng. Các quỹ ETF được giao dịch theo nhu cầu của nhà đầu tư. Tính từ đầu năm đến tháng 11, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng gần 4.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong 7 ngày đầu tháng 12, khối ngoại đã rút ra gần 1.800 tỷ đồng. “Sự biến động của dòng vốn ngoại là rất nhanh”, ông nói.
Ở đây, ông Đông đặt ra câu hỏi: Vấn đề đầu tiên là tình trạng rút ròng đã đạt đến mức nguy hiểm chưa? Ông Đông đã đưa ra những con số thực tế, với các thị trường tương tự trong khu vực. 
 "Chúng ta có thể tự an ủi vì mình còn có thể huy động vốn trong khi các nước trong khu vực còn không thể huy động vốn"
 
Ví dụ như Thái Lan thì họ bị rút ròng 2,6 tỷ USD, Philippines tương tự bị rút ròng là 1,3 tỷ, trong khi đó Việt Nam chỉ khoảng 80 triệu. Mặc dù TTCK Thái Lan và Philippines có quy mô gấp 3 thị trường chứng khoán Việt Nam.
“Chúng ta có thể tự an ủi vì mình còn có thể huy động vốn trong khi các nước trong khu vực còn không thể huy động vốn. Điều này giúp chúng ta nhìn nhận vấn đề có gì đó tươi hơn, đúng bản chất hơn”, ông Đông nhận xét.
Việt Nam mở cửa thị trường thì phải chấp nhận vốn nóng. Vốn nóng làm thị trường dao động rất mạnh. Trong năm vừa qua, có những đợt lên xuống  rất mạnh do ảnh hưởng của dòng vốn nóng. Ông Đông cũng cho rằng, Việt Nam mới chỉ nhìn từ khía cạnh dòng vốn nóng bấp bênh theo thị trường thì hơi phiến diện.
Nguyên nhân là do những đợt thị trường chứng khoán xuống thấp đều liên quan đến tỷ giá như nới biên độ,... 
Còn trong năm nay, nhà đầu tư nước ngoài đã mất 5% giá trị cổ phiếu. Trước nguy cơ, Fed tăng lãi suất và tăng tỷ giá trong thời gian tới, các nhà đầu tư ngoại vẫn gắn bó với doanh nghiệp và chứng khoán Việt Nam.
Làm sao để nhà đầu tư ngoại cảm thấy thị trường ngân hàng Việt Nam hấp dẫn hơn?
Nhận định về đầu tư nước ngoài vào ngành tài chính ngân hàng trong nước, TS. Nguyễn Trí Hiếu nói nhà đầu tư nước ngoài chưa có định hướng rõ ràng về đầu tư vào ngành tài chính ở Việt Nam. 
Sau 20 năm khi các ngân hàng nước ngoài gia nhập thị trường Việt Nam, tổng tài sản và thị phần của họ vẫn còn khiêm tốn. “Cho đến nay họ vẫn chiếm một thị phần nhỏ bé trong thị trường ngân hàng Việt Nam”, ông nói. 
Một trong những nguyên nhân gây thất vọng cho các nhà đầu tư nước ngoài là trần sở hữu 30% ở 1 ngân hàng trong nước. Các nhà đầu tư nước ngoài muốn có cổ phần khống chế, tức trên 51%, để có thể kiểm soát được đồng tiền của họ.
Năm 2016, để các nhà đầu tư nước ngoài cảm thấy thị trường ngân hàng Việt Nam hấp dẫn hơn thì cần nâng tỷ lệ của các nhà đầu tư. TS. Nguyễn Trí Hiếu mạnh dạn đề nghị mở cửa thêm, đến năm 2016, tổng thể tất cả những nhà đầu tư nước ngoài nên được sở hữu đến 51%.
Nhận định về triển vọng của thị trường bất động sản trong năm 2016, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng thị trường bất động sản trong năm vừa rồi đã “hồi phục ngoạn mục”. Những người vay ngân hàng để mua, xây sửa nhà rất nhiều. Các ngân hàng tăng trưởng tín dụng bất động sản tăng trưởng rất cao. 
Theo Ngân hàng Nhà nước thì tín dụng bất động sản chiếm khoảng 8% trên tổng dư nợ tín dụng. “Theo tôi, tổng dư nợ về bảo đảm, bảo lãnh cho bất động sản có thể lên tới 60%. Vậy nên việc nhiều người cho rằng không có 'bong bóng bất động sản' do con số tỷ trọng 8% thì tôi không thể bị thuyết phục”, TS. Hiếu bình luận.
Việt Nam có món nợ xấu rất lớn, trong đó, có đến 60% đến 70% là bất động sản. Chính vì vậy, theo chuyên gia này, Việt Nam nên rất cẩn thận với bất động sản dù nó là “miếng bánh rất ngon”.
Bất cứ người làm ngân hàng nào cũng có thể thấy lợi nhuận từ bất động sản
Ông Hiếu cũng cho rằng, cho vay bất động sản thì tài sản thế chấp có thể nhìn thấy, nên bất cứ người làm ngân hàng nào cũng có thể nhìn thấy lợi nhuận từ bất động sản. Đó là tình trạng đang diễn ra trong năm nay và có lẽ trong năm sau.
Sự phục hồi của thị trường bất động sản khiến ông cảm thấy đáng mừng. Nhưng ông cũng lưu ý về vấn đề bong bóng bất động sản dù chưa xảy ra, nhưng Việt Nam cần cẩn thận.
“Phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng với lợi thế của Việt Nam có hàng nghìn km bờ biển, với những khu nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu sẽ ảnh hưởng tới bất động sản nghỉ dưỡng tại Việt Nam. Các nhà bất động sản cần phải để nhà đầu tư an tâm khi đầu tư vào bất động sản nghỉ dưỡng. Theo số liệu năm nay, số lượng tồn kho bất động sản đã giảm, tuy nhiên với con số này vẫn đáng báo động”, ông Hiếu chỉ ra.
Chuyên gia này khuyến nghị cần đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội do thu nhập bình quân trên đầu người của Việt Nam ở mức 2.000 USD vẫn còn thấp. Các ngân hàng và cơ quan chức năng nên tiếp tục có các gói cho vay bất động sản khác với kì hạn dài hơn để tạo điều kiện cho những người thu nhập thấp có nhà.
Chính sách về nhà cho người ở nước ngoài không tạo ra cú hích
Ông Huỳnh Thế Du cho biết, khi nói đến BĐS nên tại Việt Nam thường đề cập về khu vực BĐS chính thức. Có nhiều người Việt đang lo lắng về việc không thể mua nhà với mức lương chi 5-7 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, TS. Du dẫn một nghiên cứu chỉ ra rằng đa số người dân ở TP.HCM đều có thể sở hữu nhà ở “tạm được”. Người dân ở thành phố này đều có thể sở hữu một mảnh đất và xây nhà với tổng chi phí khoảng 200 triệu đồng. 
“Có vẻ như Việt Nam đang có tiếp cận sai lầm về nhà ở. Khu vực tự xây tự phát hầu như đang rất tốt, tất cả mọi người đều có nhà. Hơn 10 năm qua, nhà ở xã hội chỉ cung cấp được khoảng 40.000 căn nhà, con số quá thấp”, ông Du cho biết.
Mọi người lo ngại về bong bóng bất động sản. Thực tế, Việt Nam đã có hiện tượng này 3 – 4 lần rồi nhưng không thực sự tác động nhiều tới nền kinh tế vì phân khúc chính thức không nhiều so với con số thực tế.
“Các chính sách bất động sản của Việt Nam đang rất méo mó với những gì tôi được biết”, ông Du nhấn mạnh.
Nói về vấn đề bất động sản nhà ở, ông Trần Đình Vĩnh – Phó Chủ tịch hội đồng biên tập báo điện tử Diễn đàn đầu tư – BizLIVE cho rằng, chính sách về nhà cho người ở nước ngoài không tạo ra cú hích. Bởi vì thứ nhất, những người cần mua nhà có vợ hoặc chồng ở đây họ đã mua rồi. Thứ hai, những người nước ngoài làm việc ở Việt Nam, họ cho thuê hơn là mua. Thứ ba, giá nhà ở Việt Nam rất cao. Chính vì vậy, chính sách này có giá trị về mặt ngoại giao nhiều hơn.
Cũng theo ông Vĩnh, điều làm ông lo lắng hơn cả là phân khúc nhà ở cao cấp. Theo đó, các nhà đầu tư chọn vị trí tốt hơn để bán được hàng. Trong 2, 3 năm nữa, nguồn cung nhà ở bất động sản cao cấp sẽ cực kỳ lớn. Ông sợ sẽ có bong bóng nhà ở phân khúc này.
Trả lời cho câu hỏi về quy định quyền sở hữu tại các nước, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, ở nước ngoài, người mua nhà phải có bảo hiểm quyền sở hữu và là yêu cầu bắt buộc của các ngân hàng của họ.
Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện chưa có công ty bảo hiểm nào có thể cung ứng về bảo hiểm quyền sở hữu nhà ở. Các công ty bảo hiểm nước ngoài cũng chưa có công ty nào được vào Việt Nam cung ứng dịch vụ này.
“Ở nước ngoài,  người mua nhà phải có bảo hiểm quyền sở hữu. Ở Việt Nam chưa có hãng bảo hiểm nào phát hành bảo hiểm quyền sở hữu. Đó là vướng mắc với người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam”, ông Hiếu chỉ ra.

BIZLIVE