Trung Quốc và xu hướng 'muốn mọi thứ ngay lập tức'

Nguyễn Hoàng

19:09 29/09/2016

BizLIVE - Sắp tới giờ ăn trưa ở Thượng Hải, và Li Huanhuan đang cảm thấy đói bụng. Nhưng thay vì rời văn phòng và đi đến một khu ẩm thực gần nhất, Li, một nhân viên viết quảng cáo, nhấc điện thoại lên và gọi món bằng Ele.me một ứng dụng giao đồ ăn tận nơi.

Trung Quốc và xu hướng 'muốn mọi thứ ngay lập tức'

Ảnh minh họa Getty

Ở nhiều nước khác trên thế giới, dịch vụ giao hàng tận nơi - nhất là thức ăn - là điều bình thường. Ngày nay có rất nhiều ứng dụng mang sản phẩm đến tận nơi để thoả mãn nhu cầu đa dạng của người dùng, từ chia sẻ phòng trọ cho đến phương tiện di chuyển.
Thế nhưng người tiêu dùng ở Trung Quốc và các ứng dụng phục vụ họ đã đạt tới hẳn một đẳng cấp khác.
Nếu Li bị trễ hẹn và cần taxi, bà sẽ gọi xe bằng ứng dụng Didi Chuxing, ứng dụng giống với Uber tại Trung QUốc. Thế nhưng nếu bà cần người massage, người nấu ăn hay thậm chí là người chăm trẻ tại nhà thì sao? Không vấn đề gì, bà chỉ cần nhấc điện thoại lên.
 
Nhu cầu cho những ứng dụng này tại Trung Quốc cao hơn so với phương Tây rất nhiều nhờ vào tầng lớp trung lưu khá quen thuộc với công nghệ cũng như các hình thức giảm giá của các trang bán lẻ qua mạng cũng như nhà cung cấp mạng.
Số lượng người dùng một ứng dụng tại Trung Quốc cũng rất cao. Theo một báo cáo của China Internet Network Information Center, tính đến cuối tháng Sáu năm ngoái, Trung Quốc có khoảng 688 triệu người dùng internet, cao hơn 18,9 triệu so với cuối năm 2014. Chín trong mười người trong số này lên mạng bằng điện thoại di động, báo cáo cho biết.
Công nghệ tiện lợi
Được biết đến một cách phổ biến tại Trung Hoa lục địa là O2O (online to offline) - người sử dụng đặt sản phẩm hoặc dịch vụ qua mạng và sau đó nhận hàng tại nhà hoặc văn phòng. Hãng phân tích iResearch dự đoán thị trường O2O sẽ đạt trị giá 240 tỷ đôla vào năm 2018, gần như gấp đôi năm ngoái.
"Điều mấu chốt làm nên sự thành công của ngành công nghiệp này là khả năng mang lại sự hiệu quả và tiện lợi cho người dùng," Mark Zhang, giám đốc điều hành và là nhà sáng lập Ele.me, cho biết. Ứng dụng này ban đầu chỉ là một dịch vụ giao đồ ăn tận nơi cho sinh viên đại học ở Thượng Hải. Ngày nay, nó đã có đến 70 triệu người dùng, với 5 triệu đơn đặt hàng được giao mỗi ngày.
Để so sánh, thì công ty giao thức ăn tận nơi Grubhub của Mỹ, vốn sở hữu ứng dụng Grubhub và Seamless, chỉ có khoảng 7,4 triệu người sử dụng, với 271 nghìn đơn đặt hàng mỗi ngày.
Sự trợ giá sản phẩm, sự phát triển mạnh mẽ của điện thoại thông minh và các hình thức thanh toán qua điện thoại đã giúp ngành công nghiệp này phát triển nhanh chóng. Nhiều ứng dụng trong số này cho phép thanh toán bằng các ứng dụng tin nhắn phổ biến như WeChat hay Alipay - phiên bản Trung Quốc của PayPal.
Giá lao động và chi phí hậu cần tại Trung Quốc cũng rẻ hơn so với nhiều thị trường các nước phát triển, khiến các dịch vụ giao tận nơi trở nên rẻ hơn, Wan Yuchen, một nhà phân tích từ China Market Research Group, cho biết.
Ảnh Getty Images  
Điều này giúp các dịch vụ nói trên có giá cạnh tranh hơn so với những nơi phải thuê mặt bằng, bà nói. Ví dụ như các dịch vụ giao đồ ăn tận nơi tại Trung Quốc thường có các đợt khuyến mãi giao hàng miễn phí, và phí giao hàng tận nơi thường chỉ vào khoảng 1 đôla.
Trong những ngày sơ khai của ngành O2O tại Trung Quốc, các hãng giao thức ăn nhanh, bán lẻ và vẫy xe dọc đường đã đi đầu, cũng giống như các thị trường tại châu Âu và Hoa Kỳ.
Nhưng ngày nay tại Trung Quốc, như cầu đang trở nên đa dạng hơn, từ giải trí, làm đẹp, chăm trẻ, du lịch cho tới đám cưới. Rất nhiều ứng dụng đã ra đời để đáp ứng những nhu cầu này.
"Những dịch vụ như vậy là cần thiết tại Trung Quốc và nhu cầu không làm đẩy giá," Wan Yong, giám đốc điều hành của Ayibang, ứng dụng giúp đặt người dọn nhà, trông trẻ và di chuyển đồ đạc, nói.
"Nhịp sống ở các thành phố lớn sẽ ngày càng nhanh hơn và người dùng ở Trung Quốc sẽ không có thời gian tự tìm người giúp việc. Họ sẽ ngày càng phụ thuộc vào những ứng dụng như vậy."
Tạo công ăn việc làm
Wan cho biết dịch vụ nhận đặt hàng theo yêu cầu ở Trung Quốc chỉ mới bắt đầu và sẽ phát triển rất mạnh trong hai năm tới do khách hàng ở nước này trở nên giàu có hơn, trong lúc các công ty cũng có thời gian tối ưu sản phẩm.
Ayibang, vốn bắt đầu vào năm 2013, đem đến dịch vụ giúp kết nối giữa những người giúp việc và khách hàng của họ ở Bắc Kinh. Giờ đây, ứng dụng này đã mở rộng ra 30 thành phố ở Trung Quốc và cung cấp thêm dịch vụ chăm trẻ, sửa chữa nhà cửa và nội thất.
O2O không chỉ mang lại lợi ích cho người sử dụng mà còn cho các chủ doanh nghiệp nhỏ hoặc các lao động tự do muốn tiếp cận một lượng khách hàng lớn.
Ye Xiaorong, một người làm nghề giúp việc tại Bắc Kinh, nói bà đã có thêm nhiều khách hàng sau khi đăng ký với Ayibang hồi tháng Ba.
"Trước đây, tôi chưa bao giờ có một công việc hay thu nhập cố định," bà nói. Ngày trước, Ye phải làm nghề xe ôm trái phép bên ngoài các trạm tàu điện ngầm, với thu nhập chỉ tầm 5 nhân dân tệ (0,75 đôla) một chuyến. Giờ đây, bà nhận được một tin nhắn mỗi ngày báo cho bà biết lịch hẹn và bà làm việc ít nhất là 7 tiếng một ngày.
"Tôi rất thích công việc của mình hiện nay. Nó cho tôi tinh thần trách nhiệm và một nguồn thu nhập ổn định," bà nói.
Việc ngày càng có nhiều người sử dụng điện thoại thông minh tại Trung Quốc cũng sẽ đẩy thói quen tiêu dùng sang xu hướng này.
Ảnh minh họa Getty Images 
Các ứng dụng đặt hàng đã thay đổi cách mà thế hệ của bà mua sắm, Li huanhuan, nhân viên viết quảng cáo tại Bắc Kinh, nói.
"Nếu mẹ của tôi cảm thấy đói hay muốn mua quần áo mới, bà sẽ tìm đến một nhà hàng hay một trung tâm thương mại gần đó," Li nói.
"Còn tôi? Tôi sẽ làm tất cả qua điện thoại."
Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

NGUYỄN HOÀNG